I CNP 11/22 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CNP 11/22 POSTANOWIENIE Dnia 20 kwietnia 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wesołowski w sprawie ze skragi M. P. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w O. ‎z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. akt II Ca (…) wydanego w sprawie‎z powództwa M. P. ‎przeciwko B. spółce akcyjnej w W.‎o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego i zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 kwietnia 2022 r., odrzuca skargę i zasądza od powoda M. P. na rzecz pozwanego B. spółki akcyjnej w W. kwotę 2.700,- (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu wywołanym skargą.

UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c. można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Z przesłankami tymi skorelowany jest art. 4245 § 1 k.p.c., który zalicza do konstrukcyjnych elementów skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia: oznaczenie wyroku, od którego skarga jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości lub w części (pkt 1), przytoczenie podstaw skargi oraz ich uzasadnienie (pkt 2), wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny (pkt 3), uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy (pkt 4), wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe (pkt 5) oraz wniosek o stwierdzenie niezgodności wyroku z prawem (pkt 6).

Ze względu na nadzwyczajny charakter tego środka prawnego oraz jego funkcję, wszystkie wymagania konstrukcyjne wymienione w art. 4245 § 1 k.p.c. muszą być przytoczone odrębnie i samodzielnie, niezależnie od innych, wobec czego skarga niespełniająca któregokolwiek z nich dotknięta jest tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym dla usuwania braków formalnych (art. 4248 § 1 k.p.c.), co skutkuje jej odrzuceniem. Skarga powoda M. P. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 29 listopada 2018 r.

II Ca (…) w sprawie pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego i zapłatę nie spełnia ww. wymogów. Dotyczy to braku uprawdopodobnienia szkody spowodowanej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy (art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.). Skarżący na str. 4 skargi w punkcie 3 zawarł zdanie „uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody nastąpi w końcowej części niniejszej skargi”. W ostatnim zdaniu uzasadnienia skargi skarżący zaś wskazuje: ”Umorzenie postępowania w zakresie przekraczającym żądanie pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego - bankowego tytułu egzekucyjnego z dnia 21 kwietnia 2011 r. nr (…) wystawionego przez pozwanego wraz z klauzulą wykonalności nadaną postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z dnia 10 maja 2011 r. w sprawie I Co (...) ponad kwotę 1 000 zł oraz brak zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego M.

B. sygn. akt Km (…) doprowadził do powstania niesłusznego uszczerbku majątkowego powoda.”.Takie określenie elementu konstrukcyjnego skargi, jakim jest uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy, nie jest wystarczające. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody przez wydanie wyroku polega na wskazaniu przez skarżącego, że szkoda wystąpiła oraz przeprowadzeniu przekonującego wywodu, wskazującego na rodzaj szkody, będącej konsekwencją wydania zaskarżonego wyroku, czas jej powstania oraz związek przyczynowy między nią a wydaniem zaskarżonego orzeczenia, jak również przedstawienie dowodów służących uwiarygodnieniu tego wywodu.

Szkoda powinna być więc spowodowana wyrokiem zaskarżonym skargą o stwierdzenie jego niezgodności z prawem. Tymczasem z treści skargi można by wyciągnąć wniosek, że bliżej nieokreślony w skardze uszczerbek majątkowy powoda jest co najmniej w równym stopniu spowodowany zaniechaniem przez wskazanego komornika zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący nie tylko nie uprawdopodobnił ale wręcz nie wskazuje wysokości poniesionej szkody oraz nie wyjaśnia relacji pomiędzy zdarzeniami, które w jego ocenie doprowadziły do uszczerbku majątkowego po stronie powoda (wydanie wyroku o określonej treści, brak zawieszenia postępowania egzekucyjnego przez komornika).

Nie jest rolą Sądu Najwyższego snucie własnych przypuszczeń w tym zakresie.W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono przy tym, że nieuwzględnienie powództwa i ostateczne przegranie sprawy przez stronę powodową nie może być utożsamiane z wyrządzeniem szkody, której rozmiary odpowiadałyby wartości określonego w pozwie żądania lub ją przekraczały. Gdyby powołanie się na oddalenie powództwa bądź apelacji od wyroku oddalającego powództwo miało być wystarczające do spełnienia tego wymagania, jego wprowadzenie przez ustawodawcę traciłoby sens (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2007 r., III BP 7/07, OSNP 2009, nr 1-2, poz. 11, z dnia 8 grudnia 2009 r., III CNP 53/09, niepubl., z dnia 31 października 2013 r., III CNP 28/13, niepubl., z dnia 9 grudnia 2013 r., II CNP 43/13, niepubl., z dnia 18 listopada 2014 r., IV CNP 33/14, niepubl., z dnia 25 sierpnia 2015 r., II CNP 15/15, niepubl., z dnia 28 listopada 2016 r., II CNP 24/16, niepubl., z dnia 23 lutego 2021 r., V CNP 1/20, niepubl., z dnia 12 marca 2021 r., II CNP 2/20, niepubl. i tam przywoływane orzecznictwo).

Skarga nie spełnia zatem wymogu uprawdopodobnienia szkody powstałej w wyniku wydania zaskarżonego skargą wyroku. Z tego względu Sąd Najwyższy uznał, że skarga nie spełnia wymagań konstrukcyjnych, o których mowa w art. 4245 § 2 k.p.c., co - zgodnie z art. 4248 § 1 k.p.c. - musi skutkować jej odrzuceniem. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c.