I CNP 11/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CNP 11/11

POSTANOWIENIE

Dnia 18 sierpnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jan Górowski

w sprawie ze skargi wierzyciela Bank Polska Kasa Opieki S.A. w W.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu

Rejonowego z dnia 13 września 2010 r., wydanego w sprawie upadłościowej

Laboratorium Frakcjonowania Osocza Spółki

z o.o. w upadłości z siedzibą w M.

przy uczestnictwie Upadłego LFO Spółki z o.o. w M.

i Skarbu Państwa - Ministra Finansów

dot. planu podziału sum uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 sierpnia 2011 r.,

odrzuca skargę i zasądza od Banku Polska Kasa Opieki S.A.

na rzecz Skarbu Państwa - Ministra Finansów zastępowanego

przez Prokuratorię Generalną kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta)

złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego.

Uzasadnienie

Wierzyciel Bank Polska Kasa Opieki Spółka Akcyjna wniósł w dniu

24 września

2010

r.

skargę

o

stwierdzenie

niezgodności

z

prawem

prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 13 września 2010 r.,

którym zmienione zostało postanowienie sędziego komisarza z dnia 21 czerwca

2010 r. w ten sposób że zarzuty Banku co do planu podziału sum uzyskanych ze

sprzedaży nieruchomości i ruchomości obciążonych rzeczowo oddalił.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

jest środkiem wyjątkowym. Zasadą bowiem jest, że prawomocność, tworzy nowy

stan prawny pomiędzy stronami albo erga omnes, jak też sanuje wszelkie

ewentualne naruszenia prawa; którymi orzeczenie ewentualnie jest dotknięte.

Z tego względu wszystkie jej wymagania konstrukcyjne określone w art. 424 5 § 1

k.p.c. należy interpretować ściśle.

Do

omawianej

kategorii

wymagań

należy

uprawdopodobnienie

wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego dotyczy

(art. 424 5 § 1 pkt 4). Uwzględnienie bowiem skargi i stwierdzenie, że

prawomocne orzeczenie jest niezgodne z prawem, ma charakter prejudykatu,

gdyż stwarza możliwość dochodzenia od państwa odszkodowania za szkodę

wyrządzoną przez jego wydanie. Spełnienie tego wymagania polega na

wskazaniu rodzaju i rozmiaru szkody. Wywód ten powinien także zawierać

informację dotyczącą czasu jej powstania i określać związek przyczynowy z

wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem. Nie jest spełnieniem tego

wymagania odwołanie się do szkody niesprecyzowanej, hipotetycznej, czy też

mogącej powstać w przyszłości (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia

11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006 nr 1, poz. 16, z dnia 31 stycznia

2006 r., IV CNP 38/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 141 i z dnia 27 października

2005 r., V CNP 28/05 niepublikowane).

Trafnie w odpowiedzi na skargę Skarb Państwa podniósł, że skardze

odwołano się do szkody, która jeszcze nie wystąpiła, a więc szkody przyszłej

i w rezultacie nie zostało spełnione wymaganie określone w art. 424 5 § 1 pkt 4

k.p.c.

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

– stosownie do treści art. 4241 § 1 k.p.c. w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia

22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks

postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U.

Nr 155, poz. 1037, dalej „ustawa nowelizująca”), która weszła w życie w dniu 25

września 2010 r. przysługuje od prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji

kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została

wyrządzona

szkoda,

a

zmiana

lub

uchylenie

tego

wyroku

w

drodze

przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. W

wyjątkowych sytuacjach, określonych w § 2 powołanego przepisu, skarga

przysługuje od prawomocnego wyroku sądu pierwszej lub drugiej instancji

kończącego

postępowanie

w

sprawie,

jeżeli

strona

nie

skorzystała

z

przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub

uchylenie wyroku w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych.

Powołany przepis określa zatem precyzyjnie, jakie orzeczenie wydane

w postępowaniu cywilnym może zostać zaskarżone tym środkiem zaskarżenia.

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie

przysługuje bowiem od każdego orzeczenia, jakie zostało wydane przez sąd

a jedynie tych, które w przepisach wyraźnie zostały określone. Tym samym, ten

szczególny środek przysługuje od prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji

(art. 4241 § 1 k.p.c.), w sytuacjach wyjątkowych także od wyroków sądu pierwszej

instancji (4241 § 2 k.p.c.) oraz od postanowień wydanych w postępowaniu

nieprocesowym, które zostały określone w art. 5192 k.p.c.

Poza tym zgodnie z znowelizowanymi art. 33 i 223 p.u.n., skarga

o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje od orzeczeń wydawanych

w toku postępowania upadłościowego. Przepisy procesowe ustawy nowelizującej

zgodnie z zasadą bezpośredniego stosowania ustawy nowej należy stosować

bezpośrednio. W uzasadnieniu projektu (Sejm IV Kadencji druk 2525) wprost

stwierdzono, że mają one zastosowanie także do orzeczeń sądowych wydanych

przed jej wejściem w życie.

Mając na względzie treść art. 4241 § 1 k.p.c. w powołanym wyżej brzmieniu

należy stwierdzić, że orzeczenie zaskarżone skargą o stwierdzenie niezgodności

z prawem prawomocnego orzeczenia nie mieści się w dyspozycji tego przepisu,

a w konsekwencji wniesienie tego środka zaskarżenia w zastanej sytuacji

procesowej nie mogło być skuteczne (art. 4248 § 1 k.p.c.).

Z tych względów skarga podlegała odrzuceniu (art. 4248 § 1 k.p.c.).