I CNP 106/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CNP 106/08

POSTANOWIENIE

Dnia 13 lutego 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosław Bączyk

w sprawie ze skargi A.M. i G.B. o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 28 listopada 2007 r., sygn. akt [...], wydanego w sprawie

z powództwa A.M. i G.B.

przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Gospodarki

o odszkodowanie,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 lutego 2009 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Powódki złożyły skargę o stwierdzenie z prawem prawomocnego wyroku

Sądu Apelacyjnego z dnia 28 listopada 2007 r., w którym oddalono apelację

powódek, wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 8 lutego 2007 r. Skarżące

wywodziły, że Sąd Apelacyjny naruszył przepisy art. 417 § 2 k.c. i art. 4421 § 1 k.c.

przez ich nie zastosowanie. Spowodowało to niezgodne z prawem rozstrzygnięcie

oraz wyrządzenie powódkom szkody, polegającej na pozbawieniu ich prawa do

odszkodowania w zakresie lucrum cessans, począwszy od dnia 17 października

1997 r. W celu uprawdopodobnienia wyrządzonej szkody skarżące wskazywały na

ustalenia Sądu Okręgowego w W., dokonane w sprawie [...] (skarżącym

powódkom wypłacono w toku postępowania administracyjnego odszkodowanie

obejmujące szkodę rzeczywistą, co przesądza odpowiedzialność Skarbu Państwa

co do zasady). Uprawdopodobnione zostało więc to, że skarżące utraciły w wyniku

oddalenia powództwa możliwość uzyskania odszkodowania w szerszym zakresie.

Skarżące przyznały, że od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 28 listopada

2007 r. nie została wniesiona skarga kasacyjna, termin do wniesienia tej skargi już

upłynął, natomiast zachodzi w sprawie szczególny przypadek, przewidziany w art.

4241 § 2 k.p.c. Niezgodność z prawem zaskarżonego przez powódki orzeczenia

dotyczy podstawowych zasad porządku prawnego, tj. zasad odpowiedzialności

Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez wydanie orzeczenia uznanego

następnie

za

nieważne

oraz kwestii

skuteczności podniesionego

zarzutu

przedawnienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przepis art. 4241 § 1 k.p.c. wyraża zasadę, że przesłankę dopuszczalności

skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest

skorzystanie przez stronę z przysługujących jej środków prawnych, służących

weryfikacji trafności zaskarżonego orzeczenia. Wyjątek od tej reguły przewidziany

został w art. 4241 § 2 k.p.c. W sytuacji, w której strona nie skorzystała

z przysługujących jej środków prawnych, dopuszczalność skargi od orzeczenia

Sądu pierwszej instancji lub drugiej instancji uzależniona jest od łącznego

spełnienia dwóch przesłanek: istnienie wyjątkowego wypadku oraz występowania

niezgodności

kwestionowanego

orzeczenia

z

charakterze, wskazanym w tym przepisie (por.

prawem

też np.

o

kwalifikowanym

postanowienie Sądu

Najwyższreog z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006, nr 6, poz. 113).

Wystąpienie takiego wyjątkowego wypadku skarżący powinien wykazać w skardze

(art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.).

Powódki

zrezygnowały

z

wniesienia

skargi

kasacyjnej.

Powódkom

przysługiwała taka skarga. W ocenie Sądu Najwyższego, w skardze powódek o

stwierdzenie

z prawem

prawomocnego

orzeczenia

brak

przekonująco

motywowanego wywodu, że zachodzi wyjątkowy wypadek w rozumieniu art. 424 1 §

2 k.p.c. (art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.). Odwołano się jedynie w odpowiedni sposób do

tych przepisów prawa, tworzących reżim odpowiedzialności odszkodowawczej

Skarbu Państwa (art. 417 § 2 k.c. i art. 4421 § 1 k.p.c.). W ocenie skarżących,

zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego został wydany z naruszeniem właśnie tych

przepisów.

Warto jednocześnie podkreślić, że w skardze nawet nie próbowano podać

przyczyn nieskorzystania przez strony z możliwości wniesienia skargi kasacyjnej. W

orzecznictwie Sądu Najwyższego tymczasem podkreśla się, że

obowiązku

skorzystania w pierwszej kolejności (art. 4241 § 1 k.p.c.) z przysługującego stronie

środka prawnego (m.in. skargi kasacyjnej) nie mogłoby w żadnym razie wyłączyć

subiektywne przekonanie strony (lub jej pełnomocnika) o prawnej nieskuteczności

tego środka (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 2007 r., I CNP

5/07, nieopubl.).

Brak w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia wymagania określonego w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. powoduje

odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej (art. 4248 § 1 k.p.c.). Dlatego Sąd

Najwyższy na podstawie art. 4248 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.