I CKN 931/97 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CKN 931/97

W Y R O K

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 grudnia 1997 r

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN

Sędziowie:

- T. Wiśniewski

SN - Z. Kwaśniewski

SN - Z. Świeboda (spraw.)

Protokolant: B. Rogalska

po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 1998 r.

na rozprawie

sprawy z powództwa J. i Z. małż. F., H. i Z. małż. K. oraz F. W.

przeciwko I. i Z. małż. P.

o dopuszczenie do współposiadania,

na skutek kasacji pozwanych

od wyroku Sądu Wojewódzkiego w S.

z dnia 30 maja 1997 r., sygn. akt I Ca […]

oddala kasację.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 maja 1997 r. Sąd Wojewódzki w S. oddalił apelację

pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w B., którym tenże Sąd nakazał

pozwanym dopuszczenie powodów do współposiadania części wspólnej

budynku położonego w K. […] przez postawienie ściany działowej

w poprzednim miejscu, usunięcie wszelkich blokad uniemożliwiających dostęp

do tego pomieszczenia oraz przeniesienie włazu na strych w jego poprzednie

położenie. Sąd Wojewódzki podzielił ustalenia dokonane przez Sąd I instancji, a

mianowicie, że strony są wyłącznymi właścicielami poszczególnych lokali

mieszkalnych znajdujących się w budynku położonym w K. […] wraz z działką

gruntową, na której budynek został wzniesiony. W domu tym jednak jest

pomieszczenie o powierzchni 4,30 m2, oznaczone nr […] na planie technicznym,

które stanowi współwłasność stron. W pomieszczeniu tym znajdował się właz

na strych. W okresie pomiędzy 1992 r. a 1995 r. pozwani zburzyli ścianę

działową oddzielającą ich lokal od pomieszczenia stanowiącego współwłasność,

przenieśli właz na strych w inne miejsce poza to pomieszczenie i odmawiają do

niego wstępu powodom. W ten sposób pozwani samowolnie, bez zgody

wszystkich pozostałych współwłaścicieli, powiększyli swoje mieszkanie o

wspólne pomieszczenie.

Sąd Wojewódzki uznał czynność pozwanych za przekraczającą zwykły

zarząd

rzeczą

wspólną,

a

ponieważ

brak

było

zgody

wszystkich

współwłaścicieli, nie mogli pozwani wydzielić do wyłącznego tylko własnego

użytku wspólnego pomieszczenia.

W kasacji pozwani działający przez pełnomocnika adwokata wnoszą o

uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wyroku Sądu Rejonowego w B.

z dnia 26 marca 1997 r. i o przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu

do ponownego

rozpoznania.

Skarżący

opierają

kasację

na

podstawie

wymienionej w art. 3931 pkt 1 kpc, a mianowicie naruszeniu prawa materialnego

przez niezastosowanie art. 5 k.c.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy

wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze

współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli

(art. 206 k.c.). Pomieszczenie o powierzchni 4,30 m2, oznaczone nr […]

na planie technicznym, znajdujące się w budynku w K. […], stanowi

współwłasność stron. Do chwili zburzenia przez pozwanych ścianki działowej

i powiększenia w ten sposób swego zasobu mieszkaniowego, było to

pomieszczenie współposiadane przez strony. Czynność pozwanych niewątpliwie

przekraczała zakres zwykłego zarządu i dlatego wymagała zgody wszystkich

współwłaścicieli. W braku takiej zgody czynność jest nieważna. Zgoda

pozostałych współwłaścicieli mogła być zastąpiona tylko rozstrzygnięciem sądu

(art. 201 - 203 k.c., art. 612 - 615 k.p.c.).

Sad zasadnie udzielił ochrony powodom jako współwłaścicielom na

podstawie art. 206 k.c. Przepis ten jest podstawą roszczeń współwłaścicieli

między sobą, rozumianą jako ochrona uprawnień wzajemnych w rodzaju tej,

którą przewiduje dla właścicieli art. 222 k.c. Konstrukcja tych roszczeń zbliżona

do konstrukcji ochrony własności w art. 222 k.c. różni się tym, że w art. 206 k.c.

są te roszczenia korygowane zakresem współposiadania i korzystania przez

współwłaścicieli z rzeczy wspólnej, którego granice zakreślają uprawnienia

pozostałych współwłaścicieli. One wyznaczają zasięg kognicji sądu, mogącego jak w rozpoznawanej sprawie - w uwzględnieniu zgłoszonego żądania i

wyników postępowania dowodowego orzec nakaz przywrócenia stanu zgodnego

z prawem.

Nie można podzielić wyrażonego w kasacji poglądu, iż zaskarżony wyrok

wydany został z naruszeniem art. 5 k.c. Pozwani podnoszą, że przez wyburzenie

ścianki działowej powiększyli swoje mieszkanie, bo mają liczną rodzinę.

Pozwani jednak nie mogą nie uwzględniać faktu, iż wyburzenia ścianki dokonali

samowolnie. Mogli przecież - jak to wyżej wskazano - zwrócić się do Sądu o

rozstrzygnięcie, gdy powodowie sprzeciwiali się podjęciu przez nich tej

czynności. W orzecznictwie przeważa bowiem pogląd, że na zasady współżycia

społecznego może powoływać się tylko ten, kto sam swego prawa nie

nadużywa.

Z tych przyczyn kasacja uległa oddaleniu (art. 39312 kpc).

aw

jg