I CKN 831/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CKN 831/98

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 października 2000 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN – Tadeusz Żyznowski

Sędziowie:

SN – Gerard Bieniek (spraw.)

SN – Barbara Myszka

Protokolant: Beata Rogalska

po rozpoznaniu w dniu 17 października 2000 r.

na rozprawie sprawy

z powództwa S. G.

przeciwko P. G.

o rozwód

na skutek kasacji powódki

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 15 stycznia 1998 r., sygn. akt I ACa […]

oddala kasację.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7.05.1997 r. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo

wniesione przez S. G. o rozwiązanie związku małżeńskiego z winy męża P. G..

Ustalono, że strony zawarły związek małżeński w 1959 r. Nie mają własnych

dzieci. Gospodarstwo rolne będące ich własnością przekazali w 1985 r. za rentę

kuzynowi pozwanego P. G.. Z tym kuzynem strony wspólnie gospodarowały

do lata 1994 r. Wówczas doszło do nieporozumienia między powódką S. G.

a kuzynem pozwanego. Nastąpiło to w czasie przygotowań do wesela.

W następnych tygodniach atmosfera między powódką a kuzynem była napięta

i w trakcie kolejnej wymiany zdań kuzyn pozwanego uderzył powódkę.

Wówczas powódka odeszła od pozwanego. Ustalono, iż nie ma dowodów na to,

aby pozwany widział to zajście i aby nie bronił żony. Powódka zamieszkała

u św. S.. Pożycie fizyczne ustało z końcem 1994 r. i od tamtej pory strony

nie prowadzą wspólnego gospodarstwa.

W ocenie sądu I instancji brak podstaw do przyjęcia – w okolicznościach

sprawy – aby nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego.

Małżeństwo stron do jesieni 1994 r. trwało ponad 35 lat, a

powódka żal

i pretensje jakie ma do kuzyna, przenosi na męża. Ocenę tę podzielił

Sąd Apelacyjny, który wyrokiem z dnia 15.01.1998 r. oddalił apelację powódki.

Wyrok ten powódka zaskarżyła kasacją. Jako podstawy kasacyjne wskazała:

naruszenie prawa materialnego tj. art. 56 § 1 kro przez błędną wykładnię

i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 233

§ 1 kpc, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazując na to

wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy rozważyć zarzut naruszenia przepisów

postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wyniki sprawy. Wnoszący

kasację podnosząc ten zarzut wskazuje, że sąd II instancji naruszył art. 233 § 1

kpc, gdyż nie ocenił wszechstronnie zebranego materiału dowodowego.

Tak sformułowany zarzut trudno uznać za uzasadniony. Przede wszystkim

należy zauważyć, że sąd II instancji

nie stosuje wprost art. 233 § 1 kpc,

a jedynie – przy braku uzupełnienia materiału dowodowego w instancji

apelacyjnej – dokonuje kontroli oceny wiarygodności dowodów dokonanej

przez sąd I instancji. Owa kontrola polega na zbadaniu, czy sąd I instancji nie

przekroczył granic swobodnej oceny dowodów. Ocena dowodów może być

przedmiotem kontroli kasacyjnej, jednakże Sąd Najwyższy władny jest

ją podważyć tylko wówczas, gdyby – w świetle dyrektyw płynących z art. 233

§ 1 kpc okazała się rażąco wadliwa lub w sposób oczywisty błędna. Jak to

wielokrotnie zaś podkreślił Sąd Najwyższy, ogólnikowa polemika z prawidłową

sędziowską oceną materiału dowodowego, nie stanowi uzasadnionej podstawy

kasacji (np. wyrok SN z 14.02.1997 r. II CKN 705/97, OSNC 1998, nr 12, poz.

214).

W niniejszej sprawie, sąd II instancji nie uzupełniał postępowania

dowodowego, orzekając na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego

przez sąd I instancji (art. 382 kpc). Stwierdził przy tym, że przy stosowaniu

art. 233 § 1 kpc sąd I instancji nie przekroczył granic swobodnej oceny

dowodów, zaś w kasacji nie zarzucono, aby sąd II instancji akceptował tę ocenę

mimo, iż była ona rażąca wadliwa lub w sposób oczywisty błędna. Z tego

względu nie można uznać za usprawiedliwiony zarzut naruszenie przepisów

postępowania.

Nie znajduje też uzasadnienia zarzut naruszenia art. 56 § 1 kro.

Istota sprowadza się do tego, iż w ustalonym stanie faktycznym nie sposób

uznać, aby przepis ten był niewłaściwie zastosowany (kasacja nie precyzuje,

czy chodzi

o

niewłaściwe

zastosowanie,

czy

o

błędną

wykładnię).

W szczególności trafnie przyjęto, iż między stronami nie nastąpił trwały

i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego. Nie sposób pominąć faktu, że strony

były małżeństwem od 38 lat, zaś – na dzień orzekania – czas rozejścia się

wynosił 3 lata. Nie można też pominąć faktu, iż konflikt między K. a powódką

nie

oznacza

tym

samym,

iż

Przeciwnie, w istocie

a co ważniejsze

iż

istnieje

konflikt

między

małżonkami,

ustała

wszelka

więź

między

małżonkami.

drobne

nieporozumienia

między

małżonkami

nigdy nie przerodzily się w ostry i poważny konflikt, który mógłby przekreślić

38-letnie wspólne pożycie. Doświadczenie życiowe wskazuje, że nawet 3-letnie

rozstanie się małżonków, liczących powyżej 70 lat, po wspólnym przeżyciu

38 lat, nie zawsze nosi cechy trwałego i zupełnego rozkładu, tym bardziej –

jeśli uwzględni się okoliczności i przyczyny rozstania. Reasumując, nie można

w okolicznościach sprawy podzielić zarzutu, iż nastąpiło naruszenie art. 56

§ 1 kro. Z tych względów, na podstawie art. 39312 kpc, w brzmieniu

sprzed 1.07.2000 r., kasację należało oddalić.

aw

db