I CKN 753/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CKN 753/98

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 czerwca 2000 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN - Tadeusz Wiśniewski

Sędziowie:

SN - Krzysztof Kołakowski (spraw.)

SN - Iwona Koper

Protokolant: Anna Matura

po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2000 r.

na rozprawie sprawy

z powództwa małoletniego D. T.

reprezentowanego przez matkę X. T. oraz X. T.

przeciwko S. R.

o ustalenie ojcostwa i roszczenie majątkowe z nim związane

na skutek kasacji pozwanego

od wyroku Sądu Wojewódzkiego w P.

z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. akt I Ca […]

oddala kasację i zasądza od Skarbu Państwa (Sąd Rejonowy w P.)

na rzecz adw. J. Z. z kancelarii Adwokackiej w P. kwotę zł 200,(dwieście)

tytułem

pozwanemu z urzędu.

kosztów

pomocy

prawnej

udzielonej

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem oddalona została apelacja pozwanego od wyroku

ustalającego jego ojcostwo. Sąd Wojewódzki uznał, że „Sąd Rejonowy

przeprowadził dowody zaoferowane przez strony (art. 232 kpc) i dokonał ich

wszechstronnej i logicznej oceny z uwzględnieniem wskazań zawartych

w art. 233 § 1 kpc. Apelujący, zarzucając stronniczość Sądowi podnosi jedynie,

iż nie dano wiary jego twierdzeniom.”

Kasacja wniesiona w imieniu pozwanego oparta została na podstawie

naruszenia przepisów postępowania, „to jest art. 233 § 1 i 2 kpc (art. 3931 pkt 2

Kpc), w następstwie którego doszło do negatywnego dla pozwanego

rozstrzygnięcia sprawy”. Na tej podstawie wniesiono o zmianę zaskarżonego

wyroku oraz „poprzedzającego” go wyroku Sądu Rejonowego i oddalenie

powództwa.

Sąd Najwyższy oddalił tę kasację, gdyż nie jest ona oparta na

„usprawiedliwionej” podstawie (art. 39312 kpc).

Zawarty w kasacji wniosek o wydanie orzeczenia co do istoty sprawy

pozostaje w oczywistej sprzeczności z powołaną podstawą kasacji. Według

bowiem art. 39315 kpc Sąd Najwyższy władny jest tak orzec tylko wówczas, gdy

„uzna, że nie ma naruszeń istotnych przepisów postępowania, a zachodzi

jedynie naruszenie prawa materialnego.” Warunek ten może być spełniony

jedynie wówczas, gdy kasacja nie była oparta na drugiej z podstaw lub była

wprawdzie oparta na obu podstawach, jednak druga z nich nie okazała się

„usprawiedliwiona”.

Wniosek kasacyjny wprawdzie nie wiąże, gdyż – stosownie do art. 39311

zd. pierwsze kpc – Sądu Najwyższy rozpoznaje „sprawę” w granicach kasacji.

Te zaś wyznaczone są zakresem (granicami) zaskarżenia orzeczenia sądu

drugiej instancji i podstawami kasacyjnymi. Jednak – jak się powszechnie

i jednolicie przyjmuje - wniosek ten powinien być zbieżny z „przytoczonymi”

podstawami.

Sąd kasacyjny nie jest sądem faktu i – w istocie – zawsze „jest związany

stanem faktycznym stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego wyroku” (art.

39315 in fine kpc). Sąd Najwyższy miał sposobność wielokrotnie wyjaśniać

w swoich orzeczeniach, że nie podlega kontroli w postępowaniu kasacyjnym

prawidłowość oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji. Tymczasem

w kasacji wprawdzie formalnie do Sądów obu instancji odniesiono zarzut

przywiązania nadmiernej wagi do odmowy ze strony pozwanego poddania się

badaniom DNA, jednak skoncentrowano się na kwestionowaniu prawidłowości

ustaleń poczynionych przez Sąd pierwszej instancji. Świadczy o tym brak

jakiegokolwiek nawiązania do ewentualnych obowiązków Sądu drugiej

instancji. Niczym nie wykazano, iż nie jest trafna dokonana przez ten Sąd

aprobata prawidłowości ustaleń poczynionych przez Sąd pierwszej instancji, ani

nie wskazano na czym – poza negatywnym dla pozwanego wynikiem sprawy –

polegać miałby wpływ tej, rzekomo naruszającej art. 233 § 1 i 2 kpc, oceny.

Jedynie więc ubocznie można stwierdzić, że w orzecznictwie Sądu

Najwyższego wyrażane jest już (choć jeszcze nie jednolicie) przekonanie, iż

rozwój nauk biologicznych sprawił, że dowody z tej dziedziny przestają być

jedynie dowodami o charakterze negatywnym. Mogą już bowiem służyć

pozytywnym stwierdzeniom pochodzenia dziecka, a tym samym znaczenie tego

środka dowodowego jest już nader istotne, a może stać się w tego rodzaju

sprawach przeważające.

aw

er