I CKN 730/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CKN 730/98

POSTANOWIENIE

Dnia 17 maja 2000 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSN - Marian Kocon

Sędziowie:

SN - Hubert Wrzeszcz

SN - Mirosława Wysocka (spraw.)

Protokolant: Ewa Krentzel

po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2000 r.

na rozprawie sprawy

z wniosku R. R.

o stwierdzenie nabycia własności samochodu przez zasiedzenie

na skutek kasacji wnioskodawcy

od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w W.

z dnia 16 marca 1998 r., sygn. akt V Ca […]

p o s t a n a w i a:

oddalić kasację.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 16 marca 1998 r. Sąd Wojewódzki w W.

oddalił apelację wnioskodawcy R. R. od postanowienia Sądu Rejonowego w W.

z dnia 3 grudnia 1998 r., którym oddalono jego wniosek o stwierdzenie nabycia

własności samochodu przez zasiedzenie. Zaaprobowawszy ustalenia faktyczne

i ocenę prawną Sądu pierwszej instancji, Sąd Wojewódzki oparł rozstrzygnięcie

na następujących podstawach.

W dniu 4 lipca 1994 r. wnioskodawca zawarł umowę kupna sprzedaży

samochodu osobowego marki A. […]. W toku czynności podjętych w celu

zarejestrowania samochodu ustalono, że dowód rejestracyjny i dokumenty

odprawy celnej są sfałszowane, a osoba zbywcy o takich danych, jakie figurują

w umowie - nie istnieje. Postępowanie przygotowawcze zostało umorzone

z powodu niewykrycia sprawcy przestępstwa. Samochód nie jest ujęty

w rejestrze

pojazdów

skradzionych.

Właściciel

samochodu

nie

został

odnaleziony i po zakończeniu postępowania samochód wydano wnioskodawcy.

Sąd ustalił, że wnioskodawca nabywając samochód pozostawał w dobrej wierze,

lecz utracił ją po trzech dniach, dowiedziawszy się o wskazanych wyżej

okolicznościach. Tym samym nie zachodzi jedna z nieodzownych przesłanek

nabycia własności rzeczy ruchomej przez zasiedzenie, wynikająca z art.

174 k.c., a mianowicie posiadanie tej rzeczy przez okres trzech lat

w dobrej wierze.

Kasację od postanowienia Sądu Wojewódzkiego wnioskodawca oparł na

podstawie naruszenia prawa materialnego, zarzucając błędną wykładnię art. 174

k.c. przez przyjęcie, że wnioskodawca utracił cechy samoistnego posiadacza

w dobrej wierze i nie jest możliwe „...ponowne uzyskanie tego prymatu...” przez

liczenie od nowa biegu zasiedzenia. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie

postanowień Sądów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi instancji pierwszej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Skarżący opiera kasację na poglądzie nie mającym oparcia w ustawie, ani

orzecznictwie. Nie neguje on rozumienia przez Sąd pojęcia dobrej wiary oraz

złej wiary, a jedynie twierdzi, że – w okolicznościach sprawy – możliwe jest

„odzyskanie” dobrej wiary i rozpoczęcie na nowo biegu okresu posiadania

prowadzącego

do

zasiedzenia.

Owymi

okolicznościami

mają

być:

nieodnalezienie właściciela samochodu, zwrócenie mu samochodu przez policję,

niezakłócone

posiadanie

samochodu

przez

okres

ponad

trzech

lat.

Skarżący jednak pomija tę zasadniczą okoliczność, że pozostaje świadom, że

nabył samochód uzyskany drogą przestępstwa, niewątpliwie z naruszeniem

praw właściciela;

konstruowanie koncepcji „odzyskania” dobrej wiary jest

całkowicie dowolne, podobnie jak twierdzenie o możliwości „ponownego

uzyskania” przymiotu posiadacza w dobrej wierze. W istocie, jak wynika

z uzasadnienia kasacji, wnioskodawca pragnie uzyskać „usankcjonowanie”

swego posiadania, potrzebne w szczególności do uzyskania właściwych

dokumentów urzędowych; te względy są jednak bez znaczenia z punktu

widzenia prawnych przesłanek nabycia własności cudzej rzeczy ruchomej przez

zasiedzenie. Zauważyć przy tym trzeba, że u podstaw regulacji zawartej w art.

174 k.c. leży interes znacznie wyższego rzędu – potrzeba ochrony prawa

własności, która ustąpić może wyłącznie w sytuacji ściśle w przepisie

określonej.

Wywody kasacji nie dają żadnych podstaw do tego, by Sądowi przypisać błędne

zrozumienie treści lub znaczenia tej normy prawnej.

Przypomnieć przy tym trzeba, że w omawianej kwestii w orzecznictwie

przyjmuje się stanowczo, że dobra wiara posiadacza rzeczy ruchomej

nieodzowna do nabycia jej własności przez zasiedzenie musi trwać przez cały

czas wymagany przez ustawę (por. postanowienie Sadu Najwyższego z dnia

19 lutego 1998 r., III CKN 378/97, niepubl.) oraz że dowiedzenie się przez

posiadacza rzeczy ruchomej przed upływem okresu zasiedzenia, że nabył

on rzecz od nieuprawnionej osoby sprawia, że należy go od początku jej

posiadania traktować jako posiadacza w złej wierze (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 2 października 1998 r., III CKU 28/98, niepubl.).

W konkluzji stwierdzić trzeba, że skarżący nie wykazał zarzutu błędnej

wykładni art. 174 k.c., co uzasadniało oddalenie kasacji, stosownie do art. 39312

k.p.c.

aw

db