I CKN 729/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CKN 729/98

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 26 maja 2000 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN – Henryk Pietrzkowski (spraw.)

Sędziowie:

SN – Tadeusz Domińczyk

SN – Iwona Koper

Protokolant: Anna Matura

po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2000 r.

na rozprawie sprawy

z powództwa J. D.

przeciwko Gminie W.

o ustalenie stosunku najmu,

na skutek kasacji powódki

od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W.

z dnia 15 stycznia 1998 r. sygn. akt V Ca […]

oddala kasację.

UZASADNIENIE

Sąd Wojewódzki, wyrokiem z dnia 15 stycznia 1998 r. oddalił

apelację od wyroku Sądu Rejonowego W. z dnia 3 października 1997 r.

oddalającego powództwo o ustalenie, że powódka wstąpiła w stosunek najmu

lokalu mieszkalnego nr […] przy ul. C. […] w W. po śmierci jej dziadka S. D. –

najemcy tego lokalu.

Według przyjętych w sprawie ustaleń S. D. do śmierci, która nastąpiła

17 czerwca 1993 r. zamieszkiwał w spornym mieszkaniu samotnie.

Powódka, która jest osobą bliską najemcy w rozumieniu art. 691 k.c.

obowiązującego w dacie jego śmierci, nie zamieszkiwała stale z najemcą.

Podstawą tych ustaleń była dokonana przez Sąd Rejonowy i zaakceptowana

przez Sąd Wojewódzki ocena dowodów z zeznań:

- pierwszej grupy świadków którym Sądy obu instancji nie dały wiary:

I. Ś. (matki powódki), K. J. (ciotki powódki), R. D. (ojca powódki), I. B.

(koleżanki powódki), Z. G. – K. (koleżanki babki powódki), ,

- drugiej grupy świadków, których zeznania ocenione zostały jako

wiarygodne: M. T. (sąsiada najemcy spornego lokalu, pełniącego w zastępstwie

obowiązki dozorcy) oraz B. P., K. D. i A. S. – pracownic zatrudnionych

w biurze administrującym budynkiem, w którym znajduje się sporny lokal.

W kasacji, opartej na podstawie z art. 3931 pkt 2 k.p.c., pełnomocnik

powódki zarzucił zaskarżonemu wyrokowi Sądu Wojewódzkiego naruszenie

art. 386 § 4, art. 235 i art. 233 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu kasacji, jej autor

zarzucił nadto naruszenie art. 227 k.p.c., nie wyjaśniając czy zarzut ten dotyczy

Sądu Wojewódzkiego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Pełnomocnik skarżącej bezpodstawnie dopatruje się naruszenia przez

Sąd Wojewódzki art. 386 § 4 k.p.c. skoro nie twierdzi, iż wydanie przez ten Sąd

wyroku co do istoty sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania

dowodowego w całości lub w znacznej części. Tylko przy zaistnieniu takiej

konieczności procesowej - jak wynika expressis verbis z powołanego przepisu sąd drugiej instancji może, poza wypadkami określonymi w § 2 i § 3 uchylić

zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Nie może

natomiast stanowić uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. przez

jego niezastosowanie, zawarte w kasacji twierdzenie, iż "Sąd I instancji nie

dokonał żadnej oceny dowodu z zeznań świadków wnioskowanych przez

powódkę i pominął mające wpływ na rozstrzygnięcie istoty sprawy fakty

wynikające z tych zeznań". Tak sformułowany zarzut, dotyczący sądu pierwszej

instancji, nie może być rozpatrywany także w płaszczyźnie naruszenia przez Sąd

Wojewódzki jako sąd drugiej instancji, powołanego w kasacji, przepisu art. 233

§ 1 k.p.c.

Sądowi drugiej instancji można skutecznie zarzucać naruszenie

art. 233 § 1 w zw. z art. 391 k.p.c., jeśli wykaże się, że sąd ten zaakceptował,

wadliwie przeprowadzoną przez sąd pierwszej instancji ocenę materiału

dowodowego, albo że sąd drugiej instancji dokonując we własnym zakresie

oceny dowodów, wykroczył poza granicę wyznaczone art. 233 § 1 k.p.c.

Według autora kasacji naruszenie art. 235 i art. 233 § 1 k.p.c.

nastąpiło "przez dokonanie oceny ... części materiału dowodowego, zebranego

przez sąd I instancji, dopiero przed sądem II instancji, a więc z naruszeniem

zasady bezpośredniości postępowania sądowego i z pozbawieniem powódki

prawa do postępowania trójinstancyjnego".

W postępowaniu sądowym, opartym na systemie apelacyjno kasacyjnym, stawianie sądowi drugiej instancji takiego zarzutu, nie może

odnieść skutku. Postępowanie apelacyjne, w przeciwieństwie do postępowania

rewizyjnego,

jest

bowiem

kontynuacją

postępowania

merytorycznego

w sprawie, co oznacza, iż sąd drugiej instancji jest uprawniony do dokonania

własnej (także odmiennej) oceny materiału dowodowego zgromadzonego przez

sąd pierwszej instancji. Ocena ta może doprowadzić nawet do zmiany ustaleń

faktycznych stanowiących podstawę wydania wyroku sądu pierwszej instancji

(por. uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego, III CZP 59/98 z dnia

23 marca 1999 r. opub. w OSNC 1999/7-8/124).

W rozpoznawanej sprawie Sąd Wojewódzki dokonując weryfikacji

oceny dowodów przeprowadzonej przez Sąd Rejonowy uznał, iż zachodzi

potrzeba bardziej dogłębnej oceny materiału dowodowego. Wynik tej oceny jest

zbieżny z przedstawionym przez Sąd Rejonowy. W uzasadnieniu zaskarżonego

wyroku przedstawione zostały obszerne wywody poświęcone znaczeniu, mocy

i ocenie dowodów. Ze starannością i wnikliwością zostało w nich wyjaśnione,

które dowody są wiarygodne i dlaczego, które zaś są takiej wiarygodności

pozbawione. Autor kasacji nie wykazał, aby którykolwiek z dowodów nie był

objęty ta oceną oraz aby wypływające z tej oceny wnioski były wadliwe

z punktu widzenia logicznego rozumowania czy też zasad doświadczenia

życiowego. Powołany w kasacji zarzut naruszenia art.233 § 1 k.p.c. "także przez

dokonanie oceny zeznań świadków z naruszeniem zasad swobodnej oceny

dowodów poprzez wybiórczą, a niewszechstronną ich analizę" - pozbawiony jest

więc uzasadnionej podstawy.

Z przytoczonych względów należało kasację oddalić (art. 393 12

k.p.c.).

aw

db