I CKN 714/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CKN 714/98

POSTANOWIENIE

Dnia 31 maja 2000 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSN - Tadeusz Wiśniewski

Sędziowie:

SN - Stanisław Dąbrowski

SN - Kazimierz Zawada (spraw.)

po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2000 r.

na posiedzeniu niejawnym sprawy

z wniosku wierzycieli S. M., I. i B. S.

o ogłoszenie upadłości

i wniosku dłużnika „C.” Spółki z o.o. w M.

o otwarcie postępowania układowego

na skutek kasacji wierzycieli I. i B. S.

od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w O.

z dnia 17 marca 1998 r., sygn. akt V Gz […]

p o s t a n a w i a:

oddalić kasację.

UZASADNIENIE

Przed rozpoznaniem wniosku wierzycieli, S. M. oraz I. i B. S.

o ogłoszenie upadłości C. – spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

w M. spółka ta złożyła podanie o otwarcie postępowania układowego.

Zgodnie z art. 15 § 1 p.p.u. (prawa o postępowaniu układowym), Sąd Rejonowy

w O. rozpoznał wniosek wierzycieli oraz podanie dłużnika (spółki C.) łącznie

i orzekł o wniosku i podaniu w dniu 22 grudnia 1997r. jednym postanowieniem.

Postanowieniem tym mianowicie ogłosił upadłość dłużnika, a jego podanie

o otwarcie postępowania układowego oddalił.

Po rozpoznaniu zażalenia dłużnika Sąd Wojewódzki postanowieniem

z dnia 17 marca 1998 r. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego z dnia

22 grudnia 1997 r. w ten sposób, że otwarł postępowanie układowe wobec

dłużnika, a wniosek o ogłoszenie jego upadłości oddalił.

W kasacji, skarżącej postanowienie Sądu Wojewódzkiego z dnia

17 marca 1998 r. w części oddalającej wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika,

wierzyciele I. i B. S. zarzucili, że postanowienie to zostało wydane

z naruszeniem art. 2 i 15 p.p.u.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W razie zbiegu wniosku o ogłoszenie upadłości z podaniem o otwarcie

postępowania układowego, który ma na względzie art. 15 p.p.u., postanowienie

sądu zapadłe po łącznym rozpoznaniu wniosku i podania może mieć trojaką

treść. 1) Gdy zarówno wniosek, jak i podanie okażą się uzasadnione, podanie

powinno być uwzględnione, a wniosek oddalony; pierwszeństwo podania

w takim wypadku wynika – jak się wskazuje - z istoty postępowania

układowego, ma ono bowiem zapobiec upadłości; taką samą treść postanowienie

sądu będzie mieć, oczywiście, również w razie zasadności jedynie podania.

2) Gdy wniosek jest zasadny, a podanie nieuzasadnione, wniosek powinien być

uwzględniony, a podanie oddalone. 3) Gdy tak wniosek, jak podanie nie mają

usprawiedliwionych podstaw, powinno nastąpić oddalenie zarówno wniosku,

jak podania.

Postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 22 grudnia 1997 r. odpowiadało

drugiej z wymienionych ewentualności. W takim wypadku dłużnik może

zaskarżyć zażaleniem zarówno tę część orzeczenia, którą oddalono jego podanie

o otwarcie postępowania układowego (art. 13 § 1 p.p.u.), jak i tę, którą nastąpiło

ogłoszenie jego upadłości (17 §1 pr. upadł.). I co więcej, aby osiągnąć

zamierzony skutek w postaci doprowadzenia do otwarcia postępowania

układowego, musi on zaskarżyć obie te części orzeczenia. Jeżeliby bowiem

zaskarżył orzeczenie tylko w części oddalającej podanie o otwarcie

postępowania układowego, to tak ujęte jego zażalenie uległoby oddaleniu wobec

niemożności otwarcia postępowania układowego co do dłużnika, w odniesieniu

do którego istnieje prawomocne - z powodu niezaskarżenia - rozstrzygnięcie

o ogłoszeniu upadłości.

Natomiast postanowienie Sądu Wojewódzkiego z dnia 17 marca 1998 r.

odpowiada pierwszej z wskazanych wyżej ewentualności. Orzeczenie o takiej

treści wierzyciel, który wniósł o ogłoszenie upadłości, może zaskarżyć kasacją

jedynie w części oddalającej jego wniosek o ogłoszenie upadłości (art. 17 § 3 pr.

upadł.); taki też zakres zaskarżenia ma, jak wiadomo, rozpoznawana kasacja

wierzycieli, I. i B. S.. Zaskarżenie przez wierzyciela kasacją części orzeczenia

dotyczącej otwarcia postępowania układowego jest wykluczone przez art. 24 § 3

zd. 2 p.p.u. (post. SN z 26 lutego 1999r., II CZ 178/98 – nie publ.).

Czyli w ostatnio wspomnianym zakresie orzeczenie to staje się prawomocne

z chwilą wydania (art. 363 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. oraz art. 7 p.p.u.).

Przedstawione uregulowanie, wyłączające dopuszczalność zaskarżenia kasacją

części orzeczenia dotyczącej otwarcia postępowania układowego, w powiązaniu

z art. 15 § 2 p.p.u. rzutuje w istotny sposób na ocenę zasadności kasacji

wierzyciela skarżącej część orzeczenia oddalającą jego wniosek o ogłoszenie

upadłości. Zgodnie z art. 15 § 2 p.p.u., od daty otwarcia postępowania

układowego

do

czasu

prawomocnego

rozstrzygnięcia

co

do

układu

lub umorzenia postępowania nie może być ogłoszona upadłość dłużnika.

Otóż niemożność

podważenia

przez

wierzyciela

części

orzeczenia

uwzględniającej podanie o otwarcie postępowania układowego sprawia, że

wniesiona przez wierzyciela kasacja od rozstrzygnięcia oddalającego jego

wniosek o ogłoszenie upadłości - obojętnie na jakich podstawach oparta –

musi być uznana w świetle art. 15 § 2 p.p.u. za nieuzasadnioną i w konsekwencji

za podlegającą oddaleniu. Jakkolwiek bowiem wypadnie ocena zarzuconych

w tej kasacji naruszeń prawa, w sytuacji, gdy istnieje niezaskarżalne

rozstrzygnięcie sądu o otwarciu postępowania układowego, nie może dojść,

z uwagi na treść art. 15 § 2 p.p.u., do ogłoszenia wnioskowanej przez

wierzyciela upadłości dłużnika.

Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 12 k.p.c.

w zw. z art. 7 p.p.u. orzekł jak w sentencji.

aw

db