I CKN 705/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CKN 705/98

POSTANOWIENIE

Dnia 4 listopada 1998 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSN - G. Bieniek

Sędziowie:

SN - M. Kocon

SN - H. Pietrzkowski (spraw.)

po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 1998 r.

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa J. M. i G. P.

przeciwko Gminie W.

z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej B. K.

o ustalenie istnienia stosunku najmu lokalu użytkowego

na skutek kasacji interwenienta ubocznego B. K.

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 14 listopada 1997 r., sygn. akt I ACa […]

p o s t a n a w i a:

odrzucić kasację.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny w […] - po rozpoznaniu sprawy z powództwa J. M.

i G. P. przeciwko Gminie W., z udziałem po stronie pozwanej interwenienta

ubocznego B. K. o ustalenie istnienia stosunku najmu lokalu użytkowego wyrokiem z dnia 14 listopada 1997 r. oddalił częściowo apelację strony

pozwanej oraz apelację interwenientki ubocznej, a nadto oddalił w całości

apelację powódki.

Interwenientka uboczna, w kasacji od powyższego wyroku, nie wskazała

wartości

przedmiotu

zaskarżenia,

co

spowodowało,

że

zarządzeniem

przewodniczącego Wydziału w Sądzie Apelacyjnym w […] z dnia 19 maja 1998

r. wezwana została do uzupełnienia w terminie 7 dni braku formalnego kasacji

przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia.

W odpowiedzi na to zarządzenie interwenientka uboczna nie wskazała

wartości przedmiotu zaskarżenia, wyjaśniając, że: „... żądanie pozwu sprowadza

się do ustalenia, na mocy art. 189 k.p.c., wstąpienia w stosunek najmu. Jest to

zatem powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub

prawa, a nie roszczenie pieniężne, którego kwota stanowi wartość przedmiotu

sporu”.

Rozpoznając przedstawioną kasację, Są Najwyższy zważył, co następuje:

Kontrola wstępna kasacji w zakresie zachowania terminu i wymagań

formalnych, którą przeprowadza sąd drugiej instancji na podstawie art. 393 5

k.p.c., nie jest kontrolą ostateczną. W tym samym zakresie i co do tych samych

kwestii wykonuje ją ostatecznie Sąd Najwyższy na podstawie art. 3938 § 1

k.p.c.

Przeprowadzając tę kontrolę należało sprawdzić czy istniały podstawy do

nie wskazania w kasacji wartości przedmiotu zaskarżenia skoro kasacja

przedstawiona została do rozpoznania pomimo nie usunięcia tego braku

formalnego kasacji.

Skarżąca odmawiając wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia,

wyjaśniła, że przedmiotem procesu nie jest roszczenie pieniężne, lecz żądanie

ustalenia stosunku prawnego. Takie wyjaśnienie oznacza iż zdaniem skarżącej

obowiązek wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia istnieje tylko w

sprawach o roszczenie pieniężne. Pogląd ten - jak się wydaje - podziela Sąd

Apelacyjny w […], skoro odstąpił od zastosowania skutku procesowego

(odrzucenie

kasacji)

zobowiązującego

do

nie

wykonania

wskazania

przez

wartości

skarżącą

zarządzenia

przedmiotu

zaskarżenia.

Poglądu tego nie można zaakceptować z przyczyn następujących.

Kodeks postępowania cywilnego nie zawiera przepisów regulujących

oznaczenie wartości

przedmiotu

zaskarżenia. Do

oznaczenia wartości

przedmiotu zaskarżenia - jak stanowi art. 393 pkt. 1 in fine k.p.c. - stosuje się

odpowiednio przepisy o wartości przedmiotu sporu (art. 19-26 k.p.c.). W

sprawach, w których dochodzone są roszczenia majątkowe istnieje - zgodnie z

art. 19 k.p.c. - obowiązek określenia wartości przedmiotu sporu. Spośród spraw

majątkowych (roszczeń majątkowych) powołany przepis wyodrębnił sprawy o

roszczenia pieniężne (art. 19 § 1 k.p.c.). Takie unormowanie niewątpliwie

oznacza, iż obowiązek oznaczenia wartości przedmiotu sporu obciąża powoda

nie tylko w sprawach o roszczenia pieniężne, ale we wszystkich sprawach,

których przedmiotem sporu jest roszczenie majątkowe.

Zakres obowiązku oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w kasacji

unormowany został w taki sam sposób. Zgodnie bowiem z art. 393 3 k.p.c.,

obowiązek oznaczenia w kasacji wartości przedmiotu zaskarżenia istnieje w

sprawach o roszczenia majątkowe. Nie ma więc racji skarżąca twierdząc, iż

omawiany wymóg formalny kasacji obowiązuje tylko w sprawach o roszczenia

pieniężne. Pozostaje więc tylko do wyjaśnienia kwestia czy rozpoznawana

sprawa o ustalenie istnienia stosunku najmu lokalu użytkowego, jest sprawą o

roszczenie majątkowe w rozumieniu art. 3933 k.p.c. Odpowiadając pozytywnie

na tak postawione pytanie stwierdzić trzeba, iż o majątkowym lub

niemajątkowym charakterze sprawy rozstrzyga wyłącznie przedmiot sporu, a

mianowicie majątkowy lub niemajątkowy charakter dobra, którego ochrony

domaga się powód. Powódka żądając ustalenia istnienia stosunku najmu lokalu

użytkowego niewątpliwie domaga się ochrony dobra majątkowego jakim jest

prawo najmu, na treść którego składają się prawa i obowiązki majątkowe. Nie

żąda natomiast ochrony dobra niemajątkowego (prawa ze stosunków

rodzinnych, małżeńskich dobra osobiste).

Konkludując przyjąć należało, iż powódka miała obowiązek - pomimo, że

w sprawie, jako nie będącej sprawą o świadczenie (art. 393 pkt. 1 k.p.c.) kasacja

przysługuje bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia - wskazać tę

wartość, zgodnie z wymogiem formalnym kasacji, określonym w art. 3933 k.p.c.

Nie uzupełnienie tego braku kasacji, pomimo wezwania sądowego, rodzi skutek

w postaci odrzucenia kasacji (art. 3935 k.p.c.). Skoro Sąd Apelacyjny nie

odrzucił kasacji, podlegała ona odrzuceniu przez Sąd Najwyższy na podstawie

art. 3938 § 1 k.p.c.

aw

db