I CKN 672/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CKN 672/98

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 11 maja 2000 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN - Krzysztof Kołakowski (spraw.)

Sędziowie:

SN - Zbigniew Kwaśniewski

SN - Barbara Myszka

Protokolant: Ewa Krentzel

po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2000 r.

na rozprawie sprawy

z powództwa Przedsiębiorstwa […] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

z siedzibą w O.

przeciwko G. S.

o czyny nieuczciwej konkurencji

na skutek kasacji powódki

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 27 listopada 1997 r., sygn. akt I ACa […]

oddala kasację i zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę

zł 500,- (pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Zaskarżonym

wyrokiem

Sąd

Apelacyjny

zmienił

wyrok

Sądu

Wojewódzkiego i oddalił powództwo także w zakresie przez ten Sąd

uwzględnionym. Sąd ten podzielił ustalenie, iż informacje, jakie miał pozwany

jako Dyrektor Zarządu powodowej Spółki stanowiły jej tajemnicę handlową.

Uznał jednak, że nie wyczerpuje to dyspozycji przepisu art. 11 ust. 1 ustawy

o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Brak jest bowiem w sprawie dowodów,

wskazujących na wykorzystywanie tych informacji przez pozwanego i by

zaszkodziło to interesom powódki. Działania stanowiące czyny nieuczciwej

konkurencji pozwany podejmował nie, jak to przyjął Sąd Wojewódzki

niezgodnie z materiałem faktycznym sprawy, jako osoba fizyczna – podmiot

gospodarczy, a jako organ osoby prawnej. W tym zakresie nie ma on zatem

biernej legitymacji procesowej.

Kasacja powódki oparta została na podstawie naruszenia prawa

materialnego przez niewłaściwą wykładnię art. 11 ust. 1 powołanej ustawy

„przez przyjęcie że pozwany nie wykorzystywał tajemnicy przedsiębiorstwa

powódki” i niewłaściwą wykładnię art. 12 ust 2 tej ustawy „przez przyjęcie, że

pozwany dopuścił się czynu nieuczciwej konkurencji poprzez nakłanianie

klientów powódki do rozwiązania z nią umów nie jako osoba fizyczna a organ

osoby prawnej”. Do naruszenia art. 378 § 1 kpc doszło „przez rozpoznanie

apelacji pozwanego...poza granicami jej wniosków, co wpłynęło na wynik

sprawy”. W uzasadnieniu z powołaniem się na dowody z powołanych akt

sprawy uznano, że „dokonana przez Sąd Wojewódzki...subsumpcja istniejącego

w sprawie stanu faktycznego pod stan przewidziany w art. 11 ust 2 i art. 12 ust.

2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji została błędnie zinterpretowana

przez

Sąd

Apelacyjny

przez

co

doszło

do

naruszenia

cytowanych

przepisów...Stwierdzenie, że nie udowodniono pozwanemu, że wykorzystywał

tajemnicę powódki pozostaje w rażącej sprzeczności z zebranym w sprawie

materiałem

dowodowym”.

„W

uzasadnieniu

apelacji

pozwany...

nie

wypowiedział się w przedmiocie ustalenia, że wykorzystywał informacje

powódki stanowiące jej tajemnice ani tego ustalenia Sądu Wojewódzkiego

nie negował... Pomimo braku zarzutów pozwanego...Sąd Apelacyjny stwierdził,

że nie zostało udowodnione, że pozwany wykorzystywał informacje powódki

a tym samym rozpoznał sprawę poza granicami wniosków apelacji, naruszając

art. 378 § 1 kpc. Uchybienie to miało zasadniczy wpływ na wynik sprawy przez

uwzględnienie apelacji rozpoznanej poza jej zakresem i w konsekwencji

oddaleniem powództwa”.

Sąd Najwyższy oddalił tę kasację na podstawie art. 393 12 kpc, ponieważ

nie jest ona oparta na „usprawiedliwionych” podstawach.

Kasacja powódki oparta została formalnie na obu podstawach z art. 393 1

kpc, jednak – w istocie – oba podnoszone przez skarżącego naruszenia prawa

materialnego sprowadzają się do kwestionowania prawidłowości poczynionych

ustaleń faktycznych. Sąd Najwyższy miał już wielokrotnie sposobność

wskazywać, że przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia określonych faktów

stanowiących

przesłankę

zastosowania

wskazanych

przepisów

prawa

materialnego nie jest elementem „wykładni” ich brzmienia. Skarżący

kwestionując wadliwość wykładni obu powołanych przepisów prawa,

za uzasadnioną uznał - w istocie – odmienną ocenę okoliczności faktycznych.

„Przyjęcie” bowiem, że nie udowodniono aby pozwany wykorzystywał

dokumentację stanowiącą tajemnicę powódki lub, że nie działał jako osoba

fizyczna jest czynieniem ustaleń faktycznych. To zaś, że – zdaniem skarżącego

– stwierdzenia te „pozostają w rażącej sprzeczności z zebranym materiałem

dowodowym” nie może w żaden sposób uzasadnić podstawy naruszenia prawa

materialnego.

Naruszenie art. 378 § 1 kpc także nie zostało wykazane. Miało ono

polegać na „rozpoznaniu apelacji pozwanego... poza granicami jej wniosków”.

Twierdzenie to nie zostało jednak nawet skonfrontowane z treścią tych

wniosków, a przeciwnie – jedynie z „brakiem zarzutów pozwanego w kwestii

korzystania z informacji”. Sprowadza to zatem pogląd skarżącego do tezy, że w

systemie apelacji sąd drugiej instancji związany jest – właśnie nie granicami

wniosków – a treścią zarzutów skarżącego. Prawidłowa wykładnia art. 378 § 1

kpc, zestawiona z treścią art. 363 § 1 i 3 kpc, wskazuje, że decydujące znaczenie

dla zakresu rozpoznania sprawy przez ten sąd ma – przede wszystkim – zakres

(granice) zaskarżenia. Ponieważ w uregulowaniu zawartym w art. 368 kpc

w jego brzmieniu po nowelizacji z 1996 r. nie uwzględniono obowiązku

wskazania w apelacji, czy orzeczenie zaskarżane jest w całości lub części,

granice te próbowano wyprowadzać z uwzględnieniem treści art. 378 § 1 kpc –

właśnie z treści wniosków skarżącego, w ten sposób odczytując czy skarżący

kwestionuje całe rozstrzygnięcie czy też jedynie jego określona część.

Jak się przyjmuje powszechnie, w tym i w utrwalonym orzecznictwie

Sądu Najwyższego, sąd drugiej instancji nie jest związany granicami

sformułowanych przez skarżącego zarzutów, ale w tak wyprowadzanych

granicach zaskarżenia ma dokonać oceny prawidłowości kwestionowanego

orzeczenia,

czyniąc

w

razie

potrzeby

własne

ustalenia

faktyczne.

W tym rozumieniu, znajdującym potwierdzenie w treści ustawy z dnia 16 marca

2000 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie

rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, Sąd Apelacyjny

nie wykroczył poza dopuszczalne granice swojej kognicji.

Także więc i ta podstawa nie jest uzasadniona.

aw

jg