I CKN 474/97 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CKN 474/97

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 września 1997 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN - Z.Strus

Sędziowie:

SN

- M.Kocon

SN

- T.Żyznowski (spraw.)

Protokolant - E.Krentzel

po rozpoznaniu w dniu 3 września 1997 r.

na rozprawie

sprawy z powództwa R. K.

przeciwko Gminie D.

o zapłatę

na skutek kasacji powoda

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 31 stycznia 1997 r., sygn. akt I ACa […]

oddala kasację.

UZASADNIENIE

Żądanie powoda R. K. o zapłatę od pozwanej Gminy D. kwoty 20.700 zł,

tytułem

wyrównania

szkody

doznanej

przy

prowadzonych

robotach

budowlanych, na działce nabytej od pozwanej, zostało oddalone wyrokiem

Sądu Wojewódzkiego w O. z dnia 7 października 1996 r. w sprawie sygn.akt I C

[…].

Apelację powoda oddalił Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z dnia

31 stycznia 1997 r. sygn. akt I ACa […].

Z ustaleń dokonanych przez wymienione Sądy wynika, że powód nabył dnia

24 września 1992 r., w drodze przetargu, od pozwanej Gminy działkę

budowlaną nr […] o powierzchni 518 m2, położonej w K.. Teren obejmujący

i przedmiotową działkę poddany był przez Biuro Projektów Budownictwa

Wiejskiego w O. badaniom podłoża gruntowego. Wykonano tzw. siatkę

wierceń. Wynik tego badania był wystarczający dla określenia całego terenu

(obejmującego i działkę powoda) w planie zagospodarowania przestrzennego

jako przeznaczonego pod budownictwo jednorodzinne. Potwierdziły one zatem

przydatność całego obszaru sprzedawanego gruntu dla celów budowlanych.

W czerwcu 1994 r. powód rozpoczął budowę domu jednorodzinnego.

W toku dokonywania

wykopów

stwierdzono

utrzymywanie

się

powierzchniowej warstwy wody (tzw. kurzawka), o czym inwestor zawiadomił

zbywcę działki. Powód - kontynuując budowę - wykonał fundamenty

na głębszym niż pierwotnie zakładano fundamenty na głębszym niż pierwotnie

zakładano

poziomie

oraz

poszerzył

powierzchnię

podpiwniczona.

Zwiększone koszty stąd wynikające określił na kwotę dochodzoną pozwem.

W ocenie Sądów obu instancji powód nie wykazał uchybień popełnionych

ze strony Gminy D. na etapie poprzedzającym zawarcie umowy sprzedaży tych

gruntów. Powód jako inwestor nie przeprowadził badań warunków gruntowowodnych tej działki. Opracowany projekt techniczny zakładał średnie warunki

gruntowo-wodne, występujące na tym terenie. Ryzyko zatem ewentualnie

odmiennych warunków gruntowo-wodnych wziął na siebie powód. Gdyby

pismo powoda z dnia 27 czerwca 1994 r., skierowane do Wójta Gminy D. (k.

62) potraktować jako oparte o przepisach o rękojmi, to roszczenie z tego tytułu

wygasło z upływem roku od dnia wydania rzeczy (art. 568 § 1 k.c.), co nastąpiło

w dacie zawarcia umowy sprzedaży (24 września 1992 r.). Pozwana Gmina nie

dopuściła

się

zawinionych

uchybień,

mogących

uzasadniać

jej

odpowiedzialność na podstawie art. 415 k.c. Brak było podstaw aby stronie

pozwanej przypisać odpowiedzialność na podstawie przewidzianej w art.

471 k.c.

Kasację złożył powód. Skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów

postępowania tj. art. 210, 212 k.p.c. 235-309 k.p.c., a zwłaszcza - jak to określił

- art. 258 in. art. 286 k.p.c. oraz naruszenie prawa materialnego przez

niewłaściwe zastosowanie art. 471 k.c. oraz błędną wykładnię art. 415 k.c.

Wskazując na powyższe powód wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz

poprzedzającego go wyroku Sądu Wojewódzkiego w O. z dnia 7 października

1996 r. sygn. akt I C […] i przekazanie sprawy wymienionemu Sądowi

Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania z zasądzeniem należnych

skarżącemu kosztów procesu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sformułowanie podstawy kasacyjnej przewidzianej w art. 393 1 pkt 2 i

przytoczenie - powyżej powołanych - licznych przepisów kodeksu postępowania

cywilnego na uzasadnienie tej podstawy usprawiedliwia odwołanie się do

postanowienia ustawowego stwierdzającego, że kasacja do Sądu Najwyższego

przysługuje stronie od wyroku wydanego przez Sąd drugiej instancji (art. 392

k.p.c.). Z powyższego wynika, że powołana w kasacji podstawa musi odnosić

się do wydanego przez sąd drugiej instancji orzeczenia. Powoływanie się na

naruszenie przepisów postępowania, regulujących postępowanie przed sądem

pierwszej instancji jest wówczas uzasadnione, jeżeli skarżący uprzednio

zaskarżył i wytknął popełnione wadliwości w apelacji, a Sąd drugiej instancji

nie wyeliminował tych wadliwości lub ich w ogóle nie rozważył bądź też

błędnie - w świetle obowiązujących przepisów - rozstrzygnął o ich zasadności.

Jeżeli ponadto skarżący - w ramach wymaganej przesłanki przy podstawie z art.

3931 wykaże, że takie uchybienie przeniosło się (albo ściślej uchybienie to

mogło mieć istotny wpływ) na wynik sprawy, to wówczas kasator spełnia

wymagania i oczekiwania prawodawcy, udostępniającego stronie nowy środek

odwoławczy jakim jest kasacja.

W złożonej od wyroku Sądu pierwszej instancji apelacji, powód wysunął zarzut

sprzeczności istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału przez

chybione ustalenie, że zwiększone koszty fundamentowania były wynikiem

własnych zaniedbań powoda, co nie może obciążać strony pozwanej. Skarżący

w apelacji

nie

kwestionował

prawidłowości

toku

postępowania

i

podejmowanych kolejno czynności, lecz w granicach zebranego w sprawie

materiału, dowodził sprzeczności między poszczególnymi ustaleniami i brak

harmonii tych ustaleń ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

Skarżący nie podnosił natomiast innych zarzutów odnoszących się do samego

toku

postępowania

i prawidłowości

podejmowanych

przed

wydaniem

zaskarżonego orzeczenia czynności. Dlatego Sąd Najwyższy nie może w ogóle

rozważać w ramach powołanej podstawy kasacyjnej zarzutów po raz pierwszy

zgłoszonych w skardze kasacyjnej a odnoszących się do naruszenia przepisów

postępowania przed sądem pierwszej instancji. Dodatkowo można wskazać, że

skarżący pomija w kasacji treść własnego oświadczenia złożonego na rozprawie

dnia 25 września 1996 r. (bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia

przez Sąd Wojewódzki) a stwierdzającego, że nie zgłasza innych wniosków

dowodowych (k. 128 odw.) i nie wskazuje wpływu podnoszonych uchybień na

wynik sprawy (art. 3931 pkt 2 k.p.c.).

Powołana zatem przez skarżącego podstawa z art. 3931 pkt 2 k.p.c. nie znajduje

zatem żadnego uzasadnienia (art. 39312 k.p.c.).

Przechodząc do drugiej podstawy kasacyjnej w postaci naruszenia przepisów

prawa materialnego, skarżący zarzucił niewłaściwe zastosowanie art. 471 k.c.

oraz błędną wykładnię art. 415 k.c. Zasadności zarzutów zgłoszonych w ramach

tej podstawy kasacyjnej wraz z analizą i oceną zarzucanych wadliwości

w określeniu przez Sądy obu instancji skutków prawnych wynikających

z przytoczonych

w

kasacji

przepisów

należy

dokonać

w

ustalonych

okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Nie ulega wątpliwości, że oceniana

działalność powoda jako inwestora (działalność budowlana) podlegała regulacji

zarówno w sferze prawa administracyjnego, jak i cywilnego. Stosunki pomiędzy

organem reglamentującym działalność budowlaną (wydającym pozwolenie na

budowę) a inwestorem podlegają regulacji administracyjnoprawnej. Nawiązane

na podstawie umowy sprzedaży zawartej między stronami dnia 24 września

1992 r. stosunki cywilnoprawne podlegają przepisom prawa cywilnego. Dla

przypisania zaś odpowiedzialności zbywcy działki budowlanej

zarówno

w płaszczyźnie art. 415 k.c. jak i 471 k.c. nie można pominąć przepisów ustawy

z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 39, poz. 229 ze

zm.) wraz z przepisami wykonawczymi obowiązującymi w dacie wydania

pozwolenia na budowę i realizacji przez powoda spornej inwestycji.

Potwierdzają one ostateczne wnioski zawarte w opinii biegłego dr inż. W.T.

co do obowiązków badania gruntów przed rozpoczęciem budowy (k. 105).

Uznanie odpowiedzialności pozwanej Gminy za wynikłą dla powoda szkodę

mogłoby wchodzić w rachubę na powoływanej przez powoda podstawie z art..

415 k.c. tylko wówczas gdyby szkoda ta wynikła z zachowania się kolidującego

z obowiązującym porządkiem prawnym. Natomiast obowiązek wynagrodzenia

szkody doznanej przez wierzyciela powstaje wówczas, jeżeli wierzyciel ją

poniósł wskutek tego, że dłużnik albo zobowiązania wcale nie wykonał albo

wykonał je za późno lub wreszcie wykonał je wadliwie.

Ciężar dowodu, co do przesłanki, że czyn strony pozwanej nosi znamiona

przedmiotowe i podmiotowe winy obciąża - stosownie do art. 415 k.c.

poszkodowanego. Powód nie wykazał tej przesłanki ani faktów pozwalających

na posługiwanie się domniemaniem faktycznym (art. 231 k.p.c.). Zasadnie także

Sądy obu instancji stwierdziły, że powód nie wykazał, na czym polegała

wadliwość bądź niewłaściwość postępowania strony pozwanej.

Treść umowy zawartej przez strony i zachowanie się zbywcy działki przed

zawarciem umowy sprzedaży nie dawały podstawy do przyjęcia jakoby

nastąpiło naruszenie obowiązków z tej umowy wynikających.

Skarżący nie podważył prawidłowości tych ustaleń i wniosków z nich

wynikających. Dlatego kasacja jako pozbawiona uzasadnionych podstaw

podlega oddaleniu (art. 39312 k.p.c.).

aw

er