I CKN 406/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CKN 406/98

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 lutego 2000 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN - M. Kocon (spraw.)

Sędziowie:

SN - H. Pietrzkowski

SN - T. Żyznowski

Protokólant: I. Janke

po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2000 r.

na rozprawie

sprawy z powództwa Banku […] S.A. Oddział w E.

przeciwko W. W.

o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności,

na skutek kasacji pozwanego

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 28 listopada 1997 r. sygn. akt I ACa […]

oddala kasację i zasądza od pozwanego na rzecz powodowego Banku

1000 zł (jeden tysiąc) z tytułu zwrotu kosztów postępowania

kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Sąd Wojewódzki w G. wyrokiem z dnia 15 lipca 1997 r. pozbawił

wykonalności wyrok Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 16 sierpnia 1996 r.,

zaopatrzony klauzulą wykonalności, a zapadły na skutek powództwa W. W.

o przeciwko Bankowi […] S.A. Oddziałowi w E. - w sprawie o umorzenie

egzekucji bankowej – w części obejmującej pkt 2, w którym zasądzono

od pozwanego na rzecz powoda 18 000 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sąd Wojewódzki ustalił, że powód dokonał potrącenia w styczniu 1997 r.,

a więc po wydaniu wyroku przez Sąd Apelacyjny w […], wskutek którego

zobowiązanie

objęte

tytułem

egzekucyjnym

wygasło,

co

uzasadnia

uwzględnienie powództwa.

Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z dnia 28 listopada 1997 r. oddalił

apelację pozwanego od powyższego wyroku. Podzielił przy tym ustalenia

Sądu pierwszej instancji oraz oparte na nich zapatrywanie, które legło u podłoża

zaskarżonego rozstrzygnięcia, iż powód skutecznie skorzystał z potrącenia

wierzytelności.

W kasacji, opartej na obu podstawach z art. 3931 k.p.c., pełnomocnik

pozwanego zarzucił naruszenie art. 502 k.c., a także naruszenie przepisów

postępowania przez przyjęcie, że „W. W. nie podnosił zarzutów, iż roszczenie

między nim a bankiem nie istnieje”, i wniósł o uchylenie wyroku

Sądu Apelacyjnego, oddalającego apelację, oraz poprzedzającego go wyroku

Sądu Wojewódzkiego, uwzględniającego powództwo, i przekazanie sprawy

temuż ostatniemu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Rozpoznając sprawę w przytoczonych granicach kasacji (art. 393 11k.p.c.),

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Autor kasacji wskazany zarzut, że W. W. nie podnosił zarzutów, iż

roszczenie między nim a bankiem nie istnieje” postawił w ramach podstawy

drugiej z art. 3931 k.p.c., a mianowicie naruszenia przepisów postępowania.

Jak to już Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśnił, do uzasadnienia tej podstawy

kasacji konieczne jest wyraźne wskazanie, jakie przepisy prawa procesowego

zostały naruszone lub mylnie zastosowane, i dlaczego to miało istotny wpływ

na wynik sprawy. Ujęty zaś ogólnikowo zarzut, że Sąd Apelacyjny przyjął, że

W. W. nie podnosił zarzutów, iż roszczenie między nim a bankiem nie istnieje”,

bez wskazania przy tym stosownego przepisu kodeksu postępowania cywilnego,

jako że kodeks ten powołanego art. 3811 nie zawiera, sprowadza się do polemiki

z ustaleniami Sądu Apelacyjnego – która jest niedopuszczalna w instancji

kasacyjnej – lecz nie czyni zadość omówionym wymaganiom, i jako

nie odpowiadający prawu jest bezskuteczny.

Przechodząc do oceny zarzutu opartego na podstawie pierwszej z art. 3931

k.p.c., trzeba stwierdzić, że autor kasacji w gruncie rzeczy kwestionuje, i to

bezzasadnie, ocenę Sądów obu instancji skutków dokonanego przez powoda

potrącenia.

Z istoty potrącenia wynika, że jeden z wierzycieli jednostronną

czynnością prawną umarza dwie wzajemne wierzytelności, co z jego strony jest

realizacją, bądź inaczej - egzekucją własnej wierzytelności przez zapłacenie nią

ciążącego na nim długu. W myśl art. 498 §1 k.c. czynność ta jest dopuszczalna

i skuteczna jeśli: 1/ wierzytelność potrącającego, w sprawie powoda, jest

wymagalna,

2/ jego dług, w sprawie powoda, może być już spełniony.

Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości

wierzytelności niższej (art. 498§2 k.c.). Według zaś art. 499 zd. 2 k.c. ulegają

one umorzeniu z chwilą zaistnienia przesłanek wskazanych pod 1/ i 2/.

Autor kasacji

wychodząc

z odmiennych

założeń

nie kwestionuje, iż

w styczniu 1997 r. /w chwili dokonania potrącenia/ istniały obie przesłanki

z art. 498 § 1 k.c. Uszło bowiem uwagi autora kasacji, że prawna możliwość

zapłaty przez Bank zasądzonych na rzecz skarżącego kosztów sądowych

w kwocie 18000 zł /spełnienia długu - pkt 2/ powstała z chwilą zasądzenia tej

kwoty wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […], a więc w dniu 16 sierpnia 1996 r.,

i że wierzytelność potrącającego Banku /a nie wierzytelność skarżącego z tytułu

kosztów, jak to błędne przyjmuje autor kasacji/ w tym czasie była wymagalna.

W konsekwencji, wbrew odmiennemu zapatrywaniu autora kasacji, za

trafne należało uznać aprobowane przez Sąd Apelacyjny stanowisko Sądu

Wojewódzkiego, że powód w styczniu 1997 r. skutecznie skorzystał

z potrącenia wierzytelności.

Z tych przyczyn kasacja, jako pozbawiona usprawiedliwionych racji,

podlegała oddaleniu (art. 39312 k.p.c.).

aw

jg