I CKN 107/99 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CKN 107/99

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 15 grudnia 1999 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN – T. Wiśniewski

Sędziowie:

SN - B. Czech (spraw.)

SN – I. Koper

Protokolant - E. Krentzel

po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 1999 r. na rozprawie,

sprawy z powództwa J. Ł. i M. Ł.,

przeciwko E. G. i J. G.,

o zapłatę,

na skutek kasacji pozwanych

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 28 maja 1998 r.,

oddala kasację i zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powodów kwotę

2.250 zł. (dwa tysiące dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów

postępowania kasacyjnego.-

-

2 -

I CKN 107/99

Uzasadnienie

W dniu 23.VIII.1993 r. strony zawarły „porozumienie” w którym m.in.:

a/ pozwani potwierdzili wysokość swojego zadłużenia wobec powodów

w kwocie 410.000.000 zł. na dzień 23.VIII.1993 r., b/ tytułem zabezpieczenia

tego długu pozwani wręczyli powodom „weksel kaucyjny in blanco”, który miał

zostać „(...) uzupełniony zgodnie z warunkami niniejszego porozumienia dn. 30

września 1995 r.”, c/ ostateczny termin spłaty całego zadłużenia ustalony został

„(...) na dzień 30 września 1995 r. w kwocie odpowiadającej równowartości

22,500 USD (...)”.

Przedmiotowy weksel powodowie wypełnili w dniu 30.IX.1995 r. na

kwotę 54.506 zł., i – mimo wezwania - nie otrzymawszy od pozwanych zapłaty

wytoczyli powództwo o wymienioną kwotę.

Sąd Rejonowy nakazem zapłaty z 13.XI.1995 r., II Nc …/95., uwzględnił

powództwo.

Pozwani w zarzutach podnieśli zarzut potrącenia, a w toku dalszego

postępowania – również zarzuty wekslowe.

Sąd Wojewódzki w W. wyrokiem z 6.II.1997 r., III C …/96, utrzymał w

mocy wymieniony nakaz zapłaty i orzekł o kosztach procesu.

Apelację pozwanych od tego wyroku oddalił Sąd Apelacyjny wyrokiem z

28.V.1998 r., I ACa …./98. Sąd Apelacyjny przyjął, że weksel wypełniony

został zgodnie z „Porozumieniem” stron, a nieprzedstawienie go pozwanym do

zapłaty nie doprowadziło do wygaśnięcia roszczenia wobec pozwanych,

albowiem są oni wystawcami przedmiotowego welsla własnego (art. 30 i 53 pr.

weksl. w zw. z art. 103 i 104 pr. weksl.).

Pozwani w kasacji zarzucili naruszenie:

-

3 -

a/ przepisów prawa wekslowego: art. 34 i 38 „przez uznanie, że weksel

został przedstawiony do zapłaty w terminie” oraz art. 53 i 104 „przez uznanie,

że przepisy te mają zastosowanie do wygasłego zobowiązania wekslowego”,

b/ art. 378 § 1 k.p.c. „przez nierozpoznanie zarzutów przedstawionych

w apelacji”,

oraz wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku i poprzedzającego go wyroku

sądu pierwszej instancji przez oddalenie powództwa i zasądzenie od powodów

na rzecz pozwanych kosztów procesu, ewentualnie – o uchylenie tych wyroków

i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Powodowie wnieśli o oddalenie kasacji i zasądzenie na ich rzecz od

pozwanych kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Prawidłowe przytoczenie podstawy kasacyjnej polega na wskazaniu

przepisu prawa (materialnego, procesowego) który – zdaniem skarżącego –

został naruszony przez sąd drugiej instancji oraz uzasadnienie na czym to

naruszenie polega i wykazanie, że mogło mieć wpływ na wynik sprawy [zob.

np. postanowienia SN z 11.III.1997 r., III CKN 13/97 (OSNC 1997, z. 8, poz.

114), z 10.II.1997 r., I CKN 57/96 (OSNC 1997, z. 6-7, poz. 82), z 10.I.1997 r.,

II CKN 21/96 (OSNC 1997, z. 5, poz. 61), z 26.III.1997 r., II CKN 63/97

(OSNC 1997, z. 9, poz. 129), z 7.II.1997 r., II UKN 72/96 (OSNAP 1997, nr 19,

poz. 379), z 16.X.1997 r. II CKN 404/97 (OSNC 1998, z. 4, poz. 59),

z 6.XI.1996 r., II UKN 12/96 (OSNAP 1997, nr 10, poz. 173), z 20.XI.1996 r.,

I PKN 22/96 (OSNAP 1997, nr 5, poz.74) oraz wyrok SN z 6.II.1997 r., I PKN

68/96 (OSNAP 1977, nr 18, poz. 339)].

Jeśli idzie o podstawę kasacyjną z art. 3931 pkt 2 k.p.c., to wskazany

został – jako naruszony zdaniem skarżącego - przepis art. 378 § 1 k.p.c., brak

jednak

uzasadnienia

zawierającego

wymienione

wyżej

elementy.

W szczególności w kasacji nie podano do jakich to zarzutów z apelacji nie

-

ustosunkował

się

sąd

drugiej

4 -

instancji.

Podstawa

ta

jest

zatem

nieusprawiedliwiona.

2. Ocenę zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego dokonuje Sąd

Najwyższy na podstawie stanu faktycznego, na którym oparto zaskarżone

orzeczenie, jeżeli brak zarzutów z art. 3931 pkt 2 k.p.c., lub gdy okazały się one

nieusprawiedliwione (por. wyroki SN z 7.III.1997 r., II CKN 18/97, OSNC

1997, z. 8, poz. 112 i z 26.III.1997 r., II CKN 60/97, OSNC 1997, z. 9,

poz. 128).

Zarzut

naruszenia

prawa

materialnego

również

nie

jest

usprawiedliwiony Sąd Apelacyjny ustalając, iż przedmiotowy weksel in blanco

wypełniony został zgodnie z porozumieniem wekslowym – i powołując się na

orzecznictwo Sądu Najwyższego – przyjął trafnie, że odpowiedzialność

pozwanych jako wystawców weksla własnego, jest taka sama, jak akceptanta

weksla trasowanego. Nieprzedstawienie weksla do zapłaty w terminie

określonym w art. 38 prawa wekslowego wywiera skutek w postaci wygaśnięcia

roszczenia jedynie w stosunku do indosantów (których zresztą przy

przedmiotowym wekslu nie ma), a nie w stosunku do wystawcy weksla (art. 53

w zw. z art. 103 i 104 prawa wekslowego). Zob. na ten temat orz. SN:

z 7.IX.1964 r., II CR 147/64 (OSN 1965, z. 11, poz. 186), z 22.II.1968 r., I CZ

115/67 (OSN 1968, z. 11, poz. 194), z 8.IV.1998 r., II CKN 669/97 (OSNC

1998, z. 11, poz. 185). Wekslowe roszczenie powodów do pozwanych zatem nie

wygasło na skutek nieprzedstawienia weksla do zapłaty.

Skoro zatem podstawy kasacji okazały się nieusprawiedliwione, a brak

nieważności postępowania uwzględnianej z urzędu, Sąd Najwyższy orzekł jak

w sentencji (art. 39312 k.p.c oraz art. 98 § 1 i art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39319

i 391 k.p.c.).