I CK 820/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CK 820/04

POSTANOWIENIE

Dnia 12 kwietnia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Tadeusz Wiśniewski

w sprawie z powództwa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. w W.

przeciwko P. Ż.

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 kwietnia 2005 r.,

na skutek kasacji strony powodowej

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 22 lipca 2004 r.,

odrzuca kasację i zasądza od strony powodowej na rzecz

pozwanego kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu

kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 22 lipca 2004 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda od

wyroku Sądu Okręgowego w W.

W kasacji powód zarzucił naruszenie prawa materialnego – art. 828 § 1 k.c.

i wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie powództwa.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące kasacji w wersji

redakcyjnej i numeracji obowiązującej przed dniem 6 lutego 2005 r. (art. 3 ustawy

z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz

ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz.U. Nr 13, poz. 98).

Zgodnie z art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. skarżący obowiązany jest przedstawić

w kasacji okoliczności uzasadniające jej rozpoznanie, czyli wskazać, że w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne lub, że istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących

poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów albo, że orzeczenie oczywiście narusza prawo lub zachodzi

nieważność postępowania. Okoliczności z art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. mają charakter

kwalifikowany (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r.,

V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Nie wystarczy powołać się na

uzasadnienie związane z podstawami kasacyjnymi. Należy przedstawić odrębną,

pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powołanej okoliczności

uzasadniającej przyjęcie kasacji do rozpoznania. Tymczasem w sprawie skarżący

ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że sprawie doszło do oczywistego

naruszenia prawa, polegającego na zastosowaniu przez Sąd § 6 ogólnych

warunków ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźnika drogowego

w ruchu krajowym innych niż te, które obowiązywały w ramach zawartej umowy

ubezpieczenia. Takie przytoczenie okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji

do rozpoznania nie jest skuteczne. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu

Najwyższego, prawem w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania cywilnego

o kasacji są jedynie normy prawne wypływające ze źródeł prawa (konstytucji,

ustaw, aktów normatywnych niższego rzędu, umów międzynarodowych) (por. np.

postanowienie z dnia 9 lutego 1999 r., I CKN 891/98, nie publ., wyrok z dnia

2 grudnia 1998 r., I CKN 907/97, nie publ.). Dlatego też powołanie w kasacji tylko

przepisów ogólnych warunków ubezpieczenia, które miały zostać naruszone, bez

wskazania naruszenia konkretnego przepisu prawa, nie jest przytoczeniem

podstawy kasacyjnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca

1998 r., I CKN 774/97, OSNC 1999, nr 2, poz. 29 i z dnia 5 marca 1999 r., I CKN

1143/98, nie publ. oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 1999 r., III CKN

299/98 i z dnia 24 lutego 1998 r., I CKN 506/97, nie publ.). Okolicznościami

uzasadniającymi rozpoznanie kasacji mogą być tylko takie okoliczności, które Sąd

Najwyższy mógłby uwzględnić przy rozpoznawaniu kasacji (art. 393 11 k.p.c., por.

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2003 r., III CK 120/03, nie

publ., z dnia 29 czerwca 2001 r., I PKN 33/01, OSNAPUS 2003 nr 9, poz. 228 oraz

z dnia 23 września 2004 r., I CK 412/04, nie publ.). Dlatego też stanowisko

wyrażone w powołanych orzeczeniach ma zastosowanie również do przedstawienia

okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji.

Należy też podnieść, że w razie powołania się na przesłankę wskazaną

w art. 393 § 2 in principio k.p.c., skarżący powinien przytoczyć argumenty

świadczące, jego zdaniem, o tym, że naruszenie prawa nosi znamiona

oczywistości. Pojęcie „oczywistości” mieści się w sferze obiektywnej i łączy się

z powinnością wykazania, że określone przepisy zostały naruszone w sposób

zauważalny bez dokonywania głębszej analizy tekstu tych przepisów i bez

doszukiwania się ich znaczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

12 grudnia 2002 r., II UK 163/02, OSNAPiUS 2003, nr 18 – wkładka,

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2004 r., I CZ 164/03, nie publ.).

Określony w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. obowiązek przedstawienia okoliczności

uzasadniających rozpoznanie kasacji należy do wymagań dotyczących tylko kasacji

jako szczególnego środka odwoławczego. Wykazanie tych okoliczności umożliwia

Sądowi Najwyższemu dokonanie oceny czy nie zachodzą podstawy do odmowy

przyjęcia kasacji do rozpoznania (art. 393 k.p.c.). Bez tych argumentów,

nawiązujących wprost do treści art. 393, kasacja byłaby środkiem odwoławczym

niezupełnym, a selekcja wnoszonych kasacji, dokonywana przez Sąd Najwyższy

w ramach badania wstępnego – nazbyt dowolna. Dlatego też nieprzedstawienie

tych okoliczności skutkuje odrzuceniem kasacji a limine, a zatem bez wzywania

skarżącego do usunięcia istniejącej wady kasacji (por. postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 9 listopada 2000 r., II CKN 1385/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 51

oraz z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52).

Z tych względów, na podstawie art. 3937 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odrzucił

kasację. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do art. 98 § 1

w zw. z art. 391 § 1 i art. 39319 k.p.c.