I CK 599/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CK 599/04

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 stycznia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący)

SSN Bronisław Czech

SSN Henryk Pietrzkowski (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa Funduszu Obsługi Zadłużenia Zagranicznego w likwidacji w W.

przeciwko J. C.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 stycznia 2005 r.,

kasacji pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 26 lutego 2004 r., sygn. akt VI

ACa (…),

uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie przed Sądem Apelacyjnym i

przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o

kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 26 lutego 2004 r. oddalił apelacje pozwanej od

wyroku Sądu Okręgowego w W., na podstawie którego utrzymany został w mocy wyrok

zaoczny, którym zasądzona została od pozwanej na rzecz strony powodowej kwota

381.897,60 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 26 sierpnia 1994 r. W ocenie obu

orzekających Sądów strona powodowa wykazała dokumentami bankowymi, że pożyczki

zaciągnięte

przez pozwaną

w Banku

zostały spłacone

z rachunku

depozytu

zabezpieczającego, udzielonego przez spółkę B.(...) Ltd. Prawo do dysponowania tymi

środkami miał wyłącznie Fundusz Obsługi Zadłużenia Zagranicznego w W. (FOZZ), a

spółka B.(...) Ltd. występowała w roli jego agenta finansowego. W rezultacie pozwana

uzyskała korzyść kosztem powoda bez podstawy prawnej, gdyż stron nie łączył żaden

stosunek prawny. Sądy obu instancji uznały, że nie zachodzi potrzeba analizy

dokumentów księgowych znajdujących się w aktach sprawy karnej, których kopie

pozwana załączyła do akt niniejszej sprawy, pozwana nie przedstawiła bowiem dowodu

spłacenia pożyczki przez wykorzystanie aktywów stanowiących jej własność. Nie jest

nim dokument z dnia 12 czerwca 1990 r. w postaci kserokopii wykonanej z odbitki

faksowej, nie poświadczony za zgodność z oryginałem. W postępowaniu apelacyjnym

oddalone zostały wnioski dowodowe pozwanej, jako zgłoszone z naruszeniem art. 381

k.p.c.

Kasacja pozwanej oparta została na podstawie naruszenia art. 233 § 1 i art. 232

k.p.c. Skarżąca podniosła ponadto zarzut nieważności postępowania przed Sądem

Apelacyjnym spowodowanej rozpoznaniem sprawy na rozprawie poprzedzającej

wydanie zaskarżonego wyroku, na którą nie mogła się stawić, gdyż nie została o niej

powiadomiona.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Postępowanie

przed

Sądem

Apelacyjnym

dotknięte

jest

nieważnością.

W postępowaniu tym pozwana powiadomiła Sąd o zmianie dotychczasowego adresu

(W., ul. P.), prosząc, aby korespondencję sądową kierować na adres: W., ul. S. Na ten

adres wysłane zostało powiadomienie o rozprawie apelacyjnej, jednak powróciło nie

doręczone z adnotacją poczty „dosłać, ul. T.”. Sąd Apelacyjny zgodnie z art. 136 § 2

zdanie pierwsze in fine k.p.c. zarządził doręczenie pozwanej powiadomienia o rozprawie

apelacyjnej przez sądową służbę doręczeniową na nowy znany Sądowi adres, tj. „W., ul.

T.”. Doręczenie na ten adres nie zostało dokonane, bowiem – jak wynika z urzędowej

notatki pracownika Sądu Apelacyjnego – „pod w/w adresem znajduje się kilkanaście

lokali mieszkalnych, nie udało się ustalić, w którym przebywa pozwana”. Pozwana w

celu wykazania zasadności zarzutu nieważności postępowania dołączyła do kasacji

zaświadczenie Spółdzielni Budowlano – Mieszkaniowej „Z.(…)” w W. stwierdzające, że

obiekt usytuowany przy ul. T. jest segmentem jednorodzinnym, a nie budynkiem

wielorodzinnym.

Zaświadczenie spółdzielni mieszkaniowej zaprzecza treści notatki urzędowej o

braku możliwości doręczenia pozwanej zawiadomienia o rozprawie apelacyjnej. Nie było

więc podstaw do stwierdzenia w protokole rozprawy apelacyjnej „skuteczności

doręczenia zawiadomienia o rozprawie”. Pozwana nie będąc powiadomiona o

rozprawie, po przeprowadzeniu której Sąd wydał wyrok pozbawiona została możności

obrony swych praw, co skutkuje nieważnością postępowania (art. 379 pkt 5 k.p.c.).

Należało więc orzec, jak w sentencji (art. 39313 § 1 w zw. z art. 386 § 2 i art. 391 § 1

k.p.c.).