I BU 12/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I BU 12/10

POSTANOWIENIE

Dnia 16 lutego 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

w sprawie z odwołania J. W.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o wysokość emerytury,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 16 lutego 2011 r.,

skargi ubezpieczonego o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

postanowienia Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 23 marca 2010 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 23 marca 2010 r. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok z

dnia 23 czerwca 2009 r. Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Ł. w części określającej wysokość wynagrodzenia J. W. z lat 19631975 oraz w roku 1977 i w tym zakresie odrzucił odwołanie (pkt 1) oraz odrzucił

apelację wnioskodawcy (pkt 2).

W skardze o stwierdzenie niezgodności powyższego postanowienia z

prawem wnioskodawca zaskarżył je w całości i zarzucił naruszenie przepisów

postępowania, tj. art. 366 k.p.c. w związku z art. 114 ustawy o emeryturach i

rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, poprzez uznanie, że w sprawie

istnieje stan powagi rzeczy osądzonej oraz art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., poprzez

bezzasadne uchylenie zaskarżonej części wyroku Sądu pierwszej instancji w

zakresie określającym wysokość wynagrodzenia ubezpieczonego za lata 1963 1975 i 1977 i odrzucenie odwołania.

Wskazując na powyższe podstawy skarżący wniósł o stwierdzenie

niezgodności postanowienia (błędnie: wyroku) z art. 366 i 199 § 1 pkt 2 k.p.c. oraz

art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a

nadto wskazał, że poniesienie przez niego szkody spowodowanej przez wydanie

postanowienia (błędnie: wyroku) jest niewątpliwe, gdyż pozbawia go części

należnego

świadczenia

emerytalnego,

zaś

wzruszenie

zaskarżonego

postanowienia (błędnie: wyroku) w drodze innych środków prawnych nie było i nie

jest możliwe.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed 10 września

2010 r., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego

postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona

szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie

środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Przepis art. 4245 § 1 k.p.c. określa w

sześciu punktach wymagania, jakim powinna odpowiadać skarga o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Sąd to: oznaczenie orzeczenia

(pkt 1), przytoczenie podstaw skargi oraz ich uzasadnienia (pkt 2), wskazanie

przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne (pkt 3),

uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody (pkt 4), wykazanie, że wzruszenie

orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe (pkt 5)

oraz wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem (pkt 6). Każde z

tych sześciu wymagań jest indywidualne i niezależne, a zatem każde powinno być

wyraźnie wyodrębnione i wypełnione. Brak choćby jednego z nich powoduje, że

skarga jest dotknięta istotną wadą, nienaprawialną w trybie właściwym dla

usuwania braków formalnych i podlega odrzuceniu a limine.

Oceniana pod kątem dopuszczalności skarga nie spełnia wymagania

uprawdopodobnienia,

że

wydanie

zaskarżonego

orzeczenia

spowodowało

powstanie szkody oraz że jego wzruszenie w drodze innych środków prawnych nie

było i nie jest możliwe (art. 4245 § 1 pkt 4 i 5 k.p.c.). Należy mieć na uwadze, że

przepisy dotyczące skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia

(obecnie

poszkodowanemu

wyroku

uzyskanie

-

4241

art.

naprawienia

i

nastepne k.p.c.)

szkody

umożliwiają

wyrządzonej

wydaniem

orzeczenia niezgodnego z prawem, natomiast nie otwierają drogi do realizacji

innych zamierzeń, np. uzyskania samego stwierdzenia, że wydane orzeczenie jest

niezgodne z prawem lub jego wzruszenia. Z tego względu przystąpienie przez Sąd

Najwyższy do badania zgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wymaga

uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody przez wydanie orzeczenia, którego

skarga dotyczy. Uprawdopodobnienie to polega na przedstawieniu wyodrębnionego

wywodu skarżącego powołującego się na to, że szkoda już została wyrządzona

oraz określającego czas jej powstania, rodzaj, rozmiar i związek przyczynowy z

wydaniem

orzeczenia

niezgodnego

z

prawem

(por.

postanowienia

Sądu

Najwyższego z dnia 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05, OSNC 2006 nr 7-8, poz.

141 oraz z dnia 21 czerwca 2007 r., I BP 9/09, LEX nr 567315). Obowiązek

wykazania, na czym polega szkoda oraz przedstawienia okoliczności, które szkodę

uprawdopodobniają należy do skarżącego. Uprawdopodobnienie szkody w

rozumieniu art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. polega na określeniu rodzaju i rozmiaru szkody

oraz powołaniu okoliczności (dowodów), które świadczą o tym, że szkoda wystąpiła

(por. postanowienie z dnia 14 kwietnia 2008 r., II BP 1/08, LEX nr 470957).

Powołanie tych okoliczności może następować zarówno przez przedstawienie

środków dowodowych (np. dokumentów) jak i środków nieuznawanych za środki

dowodowe (tak w postanowieniu z dnia 12 października 2006 r., I BU 5/06, LEX nr

489023). W każdym jednak przypadku dowody jak i inne środki winny mieć

charakter skonkretyzowany. Wykazania (uprawdopodobnienia) szkody dla potrzeb

stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie może więc

stanowić stwierdzenie skarżącego, że poniósł przez wydanie zaskarżonego

postanowienia szkodę z uwagi na pozbawienie go części należnego świadczenia

emerytalnego.

Skarżący nie wykazał również, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w

drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe (art. 424 5 § 1 pkt 5

k.p.c.).

Wykazanie

w

skardze

o

stwierdzenie

niezgodności

z

prawem

prawomocnego orzeczenia, że jego wzruszenie w drodze innych środków prawnych

nie było i nie jest możliwe (art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.) polega na ujawnieniu i

przedstawieniu tej okoliczności w sposób wyczerpujący i niebudzący wątpliwości

oraz na dowiedzeniu jej istnienia i przekonywującym uzasadnieniu (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2001 r., III CNP 23/05, OSNC

2006 nr 7-8, poz. 140). Należy bowiem mieć na uwadze, że skarga jest co do

zasady niedopuszczalna, jeżeli w sprawie strona miała możliwość zaskarżenia

orzeczenia apelacją, skargą kasacyjną, skargą o wznowienie postępowania lub

mogła skorzystać z innego środka, np. wniosku o przywrócenie terminu (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2006 r., II CNP 2/06, OSNC

2006 nr 6, poz. 112). Skarga przewidziana w art. 424 1 k.p.c. nie jest bowiem

substytutem skargi kasacyjnej, a jej niedopuszczalność wynikająca z możliwości

zaskarżenia orzeczenia sądu drugiej instancji (art. 424 8 § 2 k.p.c.) występuje

zarówno przy świadomej rezygnacji strony z wniesienia skargi kasacyjnej, jak i przy

zawinionej

przez

stronę

niemożności

skorzystania

z

tego

środka

(por.

postanowienie Sądu najwyższego z dnia 23 stycznia 2008 r., V CNP 187/07,

OSNC-ZD 2008 nr 4, poz. 107).

Z powyższych względów skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia podlegała odrzuceniu, o czym Sąd Najwyższy orzekł na

podstawie art. 4248 § 1 k.p.c.