I BP 8/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I BP 8/10

POSTANOWIENIE

Dnia 24 listopada 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

w sprawie z powództwa G. Z., C. M.

przeciwko K. J. prowadzącemu Firmę Handlowo - Usługową "I."

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 listopada 2010 r.,

skarg powodów G. Z. i C. M. o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w K.

z dnia 9 listopada 2007 r.,

odrzuca skargi.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 9 listopada 2007 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy oddalił

powództwa G. Z., C. M. i W. S. o zasądzenie od pozwanego K. J. kwot

odpowiednio: 82.127,31 zł, 101.480,63 zł i 85.184,84 zł, w każdym przypadku wraz

z ustawowymi odsetkami, umarzając postępowanie w pozostałym zakresie.

Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 23 listopada 2007 r. odmówił powodom

sporządzenia uzasadnienia wyroku z 9 listopada 2007 r. i doręczenia odpisu tego

wyroku

wraz

z

uzasadnieniem

z

tej

przyczyny,

że

wniosek

powodów

(reprezentowanych przez pełnomocnika) został złożony na dzienniku podawczym

Sądu Okręgowego przed publikacją wyroku, tj. w dniu 9 listopada 2007 r. o godz.

14.22, podczas gdy wyrok ogłoszono tego dnia o godz. 14.40. Postanowieniem z

dnia 29 stycznia 2008 r. Sąd Okręgowy odrzucił zażalenia powodów C. M. i W. S.

na postanowienie z 23 listopada 2007 r. z powodu nieiuszczenia przez wnoszącego

je

profesjonalnego

pełnomocnika

należnych

opłat,

a

Sąd

Apelacyjny

postanowieniem z 27 marca 2008 r. oddalił zażalenie G. Z. na postanowienie Sądu

pierwszej instancji z 23 listopada 2007 r.

Pełnomocnik powodów C. M. i G. Z. złożył skargi o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 9

listopada 2007 r., opierając je na:

1. niezastosowaniu fundamentalnych zasad prawa pracy wynikających z art. 13

k.p.:

2. niezastosowaniu fundamentalnych zasad prawa pracy wynikających z

Kodeksu pracy, a w szczególności naruszenie art. 13 w związku z art. 18

k.p.;

3. niezastosowaniu fundamentalnych zasad prawa pracy „wynikających z

przepisu art. 24 oraz art. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucji”;

4. niezastosowaniu fundamentalnych zasad prawa pracy, co wynika z „błędnej

interpretacji przepisu art. 149 k.p.”;

5. błędnej wykładni i niezastosowaniu art. 1511 i nast. k.p.;

6. naruszeniu art. 61 k.c. w związku z art. 300 k.p.;

7. naruszeniu art. 129 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c., art. 272 k.p.c., art. 236 w

związku z art. 278 k.p.c.

Według

skarżących,

szkoda

wyrządzona

im

zaskarżonym

wyrokiem

spowodowana została „nieotrzymaniem należnego pracownikom wynagrodzenia”.

Skarżący podnieśli nadto, że „wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze

innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe z uwagi na błędną ocenę stanu

prawnego przez sąd i występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie

skargi, gdyż poprzez brak możliwości rozstrzygnięcia przez sąd drugiej instancji

uniemożliwiono powodom weryfikację orzeczenia sądu pierwszej instancji”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W myśl art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

przysługuje od prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji, kończącego

postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona

szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie

środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Wyjątek od tej zasady przewidziano

w art. 4241 § 2 k.p.c. W sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej

środków prawnych, dopuszczalność skargi uzależniona jest od kumulatywnego

spełnienia dwóch przesłanek: istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania

niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia

podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw

człowieka i obywatela. Pojęcie wypadku wyjątkowego dotyczy zarówno przyczyn

niezgodności

z

prawem

wyroku

ocenianych

w

kontekście

naruszenia

podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw

człowieka i obywatela, jak i przesłanek, dla których strona postępowania sądowego

nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych do zaskarżenia wyroku.

Obowiązkiem skarżącego jest wykazanie w skardze, stosownie do treści art.

4245 § 1 pkt 5 k.p.c., że zachodziły takie uzasadnione obiektywnie okoliczności,

które uniemożliwiły stronie zaskarżenie wyroku w drodze dostępnych środków

prawnych.

Wykazanie

wystąpienia

wyjątkowego

wypadku

uzasadniającego

wniesienie skargi, stanowi samoistny element skargi i należy do jej wymogów

konstrukcyjnych, którego brak nie może być przez stronę naprawiony. Okoliczności,

w jakich doszło do niezaskarżenia wadliwego z punktu widzenia strony wyroku,

mają zasadnicze znaczenie dla odpowiedzialności subsydiarnej Skarbu Państwa, to

bowiem strona winna wykazać, że za pomocą dostępnych jej środków prawnych

uczyniła wszystko, żeby szkody uniknąć lub zapobiec jej powstaniu.

W niniejszych skargach powodowie nie powołują się na żadne wyjątkowe

okoliczności, uniemożliwiające im wzruszenie będącego przedmiotem skargi

wyroku. Strona skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika,

nie złożyła apelacji od wyroku Sądu Okręgowego, a w uzasadnieniu skargi brak jest

jakiegokolwiek wyjaśnienia co do przyczyn nieskorzystania z tej drogi zaskarżenia

wyroku Sądu pierwszej instancji. Jeżeli taką przyczynę miałaby stanowić odmowa

sporządzenia uzasadnienia wyroku i doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem, to

oczywiste jest, że niezaskarżenie wyroku Sądu Okręgowego nastąpiło nie na

skutek wyjątkowych okoliczności, tylko na skutek uchybienia pełnomocnika

powodów, który przedwcześnie złożył wniosek w tym przedmiocie. Z utrwalonego

już w tym zakresie orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że okolicznościami

uzasadniającymi potraktowanie sytuacji jako wyjątkowej w rozumieniu omawianego

przepisu może być, na przykład, ciężka choroba, katastrofa, klęska żywiołowa, czy

uzyskanie błędnej informacji od sądu, co uniemożliwiło stronie skorzystanie z

przysługującego

jej

środka

zaskarżenia

(por.

np.

postanowienia

Sądu

Najwyższego: z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006 nr 6, poz. 113, z

dnia 2 marca 2006r., I BU 2/05, LEX nr 299165, czy z dnia 21 listopada 2007 r., I

BP 41/07, niepublikowane). Strona skarżąca jakiejkolwiek tego typu okoliczności

zaś nie wskazała. Niedopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego wyroku, wynikająca z możliwości zaskarżenia prawomocnego

wyroku sądu, występuje zaś

zarówno przy świadomej rezygnacji strony z

wniesienia środka zaskarżenia, jak i przy zawinionej przez stronę niemożności

skorzystania z tego środka (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23

stycznia 2008 r., V CNP 187/07, Biuletyn Sądu Najwyższego 2008 nr 4, poz. 13).

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji

(art. 4248 § 1 i 2 k.p.c.).