I BP 48/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I BP 48/10

POSTANOWIENIE

Dnia 4 lutego 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Romualda Spyt

w sprawie z powództwa J. S., A. S., S. S.

przeciwko Funduszowi Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w Warszawie

Biuru Terenowemu w K.

z udziałem interwenienta ubocznego Syndyka Masy Upadłości O. Polska Sp. z o. o.

w upadłości w S.

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 4 lutego 2011 r.,

skargi interwenienta ubocznego o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w K.

z dnia 2 października 2008 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy w K. w punkcie III wyroku z dnia 2 października

2008 r. zasądził od strony pozwanej - Funduszu Gwarantowanych Świadczeń

Pracowniczych - na rzecz interwenienta ubocznego - Syndyka masy upadłości „O.

Polska" Spółki z o.o. w upadłości– 60 zł tytułem kosztów postępowania

odwoławczego.

Na to orzeczenie interwenient uboczny wniósł pismem z dnia 29 września

2010 r. skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia,

zaskarżając je w części, tj. punkt III wyroku „w zakresie, w jakim oddala wniosek

skarżącego (dotychczasowego interwenienta ubocznego) o zasądzenie kosztów

zastępstwa procesowego za postępowanie apelacyjne”.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj.

przepisu art. 98, art. 99, art. 107 oraz 109 § 2 k.p.c., a także przepisów oraz § 2 ust.

1 i 2, § 6 pkt 3 i 5, § 11 ust. 1 pkt 2 oraz § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców

prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej

udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.

1349 ze zm.), polegające na przyjęciu, iż ze względu na szczególny charakter

regulacji art. 107 k.p.c. oraz brak wykazania przez interwenienta wyższej wysokości

kosztów zastępstwa procesowego zwrot tychże kosztów winien nastąpić jedynie w

granicach najniższej stawki przewidzianej przez przepisy rozporządzenia w sprawie

opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa

kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z

urzędu, a także naruszenie przepisu art. 219 k.p.c. w związku z art. 108 k.p.c.

polegające na zamieszczeniu jedynie jednego rozstrzygnięcia zasądzającego na

rzecz skarżącego koszty zastępstwa procesowego za postępowanie apelacyjne.

Tymczasem ze względu na samodzielny charakter każdej z połączonych do

wspólnego rozpoznania spraw Sąd drugiej instancji winien był wydać odrębne choć zawarte w jednym postanowieniu - rozstrzygnięcia odnośnie do zwrotu

kosztów zastępstwa procesowego należnych interwenientowi ubocznemu tytułem

każdej z trzech połączonych spraw.

Skarżący

wskazał

na

niezgodność

zaskarżonego

postanowienia

z

następującymi przepisami: art. 98, art. 99 ,102, art. 107, 108 § 1, art. 109 § 2 i art.

219 k.p.c., a także z przepisem § 2 ust. 1 i 2, § 6 pkt 4 i 5, § 11 ust. 1 pkt 2 oraz §

12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002

roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb

Państwa

kosztów

pomocy

prawnej

udzielonej

przez

radcę

prawnego

ustanowionego z urzędu oraz podniósł, że wydanie przedmiotowego orzeczenia

spowodowało wyrządzenie szkody polegającej na nieotrzymaniu przez skarżącego

(dotychczasowego interwenienta ubocznego) części zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego w postępowaniu apelacyjnym ustalonych według stawki minimalnej,

tj. ponad kwotę 60 zł. Wysokość szkody w połączonych sprawach - 880 zł, 205 zł i

205 złotych - została wyliczona przy przyjęciu minimalnych stawek przewidzianych

w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie

opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa

kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z

urzędu.

Ponadto skarżący wskazał, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w

drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W myśl art. 4241 § 1 k.p.c. - w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 4 ustawy

z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks

postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr

155, poz. 1037), obowiązującym od 25 września 2010 r., można żądać stwierdzenia

niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego

postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona

szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie

środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Przywołana treść art. 424 1 § 1 k.p.c.

ma zastosowanie do przedmiotowej skargi (wniesionej w dniu 1 października 2010

r. - data stempla pocztowego), z tego względu, że ustawa zmieniająca nie zawiera

przepisów przejściowych, z których wynikałby obowiązek stosowania przepisu art.

4241 § 1 k.p.c. w dotychczasowym brzmieniu do skarg wniesionych w sprawach

prawomocnie zakończonych przed dniem wejścia w życie przedmiotowej

nowelizacji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2011 r., I BP

10/10 – niepublikowane).

Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie

ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

orzeczenia przysługuje tylko od prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji

kończących postępowanie w sprawie, oraz postanowień co do istoty sprawy

kończących postępowanie, wydanych przez sąd drugiej instancji w postępowaniu

nieprocesowym, w postępowaniu o uznanie i stwierdzenie wykonalności orzeczeń

sądów państw obcych oraz w postępowaniu o uznanie i stwierdzenie wykonalności

wyroku sądu polubownego wydanego za granicą lub ugody zawartej przed sądem

polubownym za granicą (art. 424, art. 519, art. 1148 § 3, art. 1151 1 § 3 i nowy art.

1215 § 3). Od innych prawomocnych orzeczeń skarga nie przysługuje. W treści

tego uzasadnienia wskazano także, że nie uwzględniono uwag do projektu ustawy

zgłoszonych przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, które wskazywały na

potrzebę dodania przepisu o charakterze przejściowym, który dawałby podstawę do

rozpatrywania na "dotychczasowych zasadach" skarg o stwierdzenie niezgodności

z prawem prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji innych niż wyroki.

Postulat ten nie został uwzględniony, z uwagi na zasadność bezpośredniego

zastosowania przepisów nowych.

W istocie bowiem powyższa zmiana legislacyjna nie pozbawia możliwości

dochodzenia odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie

prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem, innego niż wskazane w art.

4241 § 1 k.p.c., co więcej upraszcza jego drogę, bowiem stosownie do art. 424 1b

k.p.c. (dodanego na podstawie tej samej ustawy) - w wypadku prawomocnych

orzeczeń, od których skarga nie przysługuje, odszkodowania z tytułu szkody

wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem

można domagać się bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z

prawem w postępowaniu ze skargi, chyba że strona nie skorzystała z

przysługujących jej środków prawnych.

Z

tych

względów

skarga

o

stwierdzenie

niezgodności

z

prawem

prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych z dnia 2 października 2008 r. podlega odrzuceniu na podstawie art.

4248 § 1 k.p.c.