I BP 14/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I BP 14/09

POSTANOWIENIE

Dnia 22 lutego 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kwaśniewski

w sprawie z powództwa J. G., K. H., E. S. i D. D.

przeciwko Zespołowi Opieki Zdrowotnej w Ś.

o wynagrodzenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 lutego 2010 r.,

skargi strony pozwanej o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia - postanowienia Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w K.

z dnia 24 maja 2007 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 24 maja 2007 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w K. w sprawie z powództwa: […] przeciwko Zespołowi

Opieki Zdrowotnej o wynagrodzenie po rozpoznaniu wniosku pełnomocnika

pozwanego o uzupełnienie postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 13 marca 2007

r. w przedmiocie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego uzupełnił postanowienie

Sądu Okręgowego z dnia 13 marca 2007 r. w ten sposób, że zasądził solidarnie od

powodów na rzecz pozwanego kwotę 450 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego w postępowaniu zażaleniowym.

Od powyższego postanowienia Sądu Okręgowego pełnomocnik strony

pozwanej wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia zaskarżając powyższe postanowienie w całości. Skarżący zarzucił

naruszenie przepisu prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację art. 366 §

1 k.c. i przyjęcie, że powodowie w zakresie obowiązku zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego w postępowaniu zażaleniowym są odpowiedzialni jak dłużnicy

solidarni. Według skarżącego w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki

ustalenia odpowiedzialności solidarnej powodów, ponieważ ich współuczestnictwo

w sprawie miało charakter formalny i wobec tego każdy z powodów indywidualnie

ponosi koszty procesu.

Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania przez:

a) niezastosowanie art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 73 § 1 k.p.c. i

przyjęcie, że współuczestnictwo po stronie powodowej nie ma charakteru

formalnego i uznanie, że każdy ze współuczestników nie działa we

własnym imieniu i na własną rzecz. W ocenie skarżącego roszczenia

powodów były jednego rodzaju, oparte na jednakowej podstawie

faktycznej i prawnej przy właściwości sądu uzasadnionej dla każdego z

roszczeń z osobna jak i dla wszystkich wspólnie, ponadto każdy z

powodów wytoczył powództwo oddzielnie i oddzielnie orzeczono o

roszczeniu każdego z powodów co do meritum, wobec tego ich

współuczestnictwo miało charakter formalny, a każdy z powodów ponosi

odrębną osobistą odpowiedzialność za wynik sporu, w tym odrębnie

ponosi odpowiedzialność za uiszczenie kosztów procesu w razie

przegrania sprawy;

b) błędną wykładnię art. 98 § 1 k.p.c. i przyjęcie, że stroną przegrywającą w

sprawie są wszyscy powodowie łącznie i są oni zobowiązani zwrócić

pozwanemu koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej

obrony solidarnie, podczas gdy współuczestnictwo powodów miało

charakter formalny – każdy z powodów z osobna był stroną

przegrywającą w sprawie i każdy z nich z osobna jest zobowiązany

zwrócić pozwanemu, jako stronie wygrywającej spór, koszty procesu;

c) niewłaściwe

zastosowanie

art.

§

k.p.c.

i

przyjęcie,

że

współuczestnicy sporu odpowiadali co do istoty sporu solidarnie, a w

związku z tym Sąd nałożył na nich obowiązek zwrotu kosztów

postępowania w sprawie, podczas gdy powodowie nie występowali w

sporze w charakterze podmiotów odpowiedzialnych solidarnie co do

istoty sprawy – każdy z nich występował względem pozwanego z

odrębnym powództwem i dopiero połączenie spraw do wspólnego

rozpoznania przez Sąd spowodowało zaistnienie współuczestnictwa po

stronie powodowej;

d) niewłaściwą

interpretację

§

ust.

rozporządzenia

Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z

urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) w związku z § 11 ust. 1 pkt 2 i

w związku z § 12 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia i przyjęcie, że

zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego solidarnie kwoty 450 zł.

tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu

zażaleniowym stanowi zasądzenie minimalnej kwoty tytułem zwrotu

kosztów zastępstwa procesowego dla radcy prawnego, która to kwota

stanowi podstawę zasądzenia opłaty za czynności radcy prawnego, gdy

tymczasem, zgodnie z powołaną regulacją prawną Sąd powinien

zasądzić podaną kwotę od każdego z powodów na rzecz pozwanego, co

dopiero wówczas stanowiłoby minimalną stawkę wynagrodzenia dla

radcy prawnego.

Jako uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie

orzeczenia, którego skarga dotyczy (art. 424 5 § 1 pkt 4 k.p.c.) wskazano, że: „W

wyniku wydania owego wadliwego postanowienia będącego przedmiotem niniejszej

skargi strona pozwana poniosła wymierną szkodę. Zgodnie z zaskarżonym

postanowieniem pozwany uprawniony jest domagać się kwoty 450,00 zł. tytułem

zwrotu kosztów procesu od powodów solidarnie. W sytuacji, gdyby postanowienie

uzupełniające w przedmiocie kosztów było wydane w sposób prawidłowy, pozwany

mógłby dochodzić kwoty po 450,00 zł. od każdego z powodów, co łącznie daje

sumę 1,800,00 zł. Z powyższego wynika, iż szkodę, jaką poniósł pozwany

oszacować należy na kwotę 1.350,00 zł. (słownie: jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt

złotych), co stanowi różnicę pomiędzy sumą 1.800,00 zł., do której domagania się

pozwany byłby uprawniony, gdyby zapadło orzeczenie we właściwym kształcie, a

sumą 450,00 zł., do dochodzenia której pozwany jest uprawniony obecnie”.

Skarżący wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonego skargą

na bezprawność prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 24 maja

2007 r. oraz o zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego kosztów

postępowania ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia sądu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w niniejszym

postępowaniu, według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozpatrywana skarga została wniesiona bez zachowania konstrukcyjnie

istotnych wymagań określonych w art. 4245 § 1 k.p.c. Po pierwsze skarga,

poprzestając na przytoczeniu podstaw skargi oraz ich uzasadnieniu, co odpowiada

wymaganiu określonym w art. 4245 § 1 pkt 2 k.p.c. nie zawiera osobnego od

podstaw, a określonego w art. 4245 § 1 pkt 3 – wskazania przepisu prawa, z

którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne. Po drugie w skardze brak jest

uprawdopodobnienia

wyrządzonej

szkody,

spowodowanej

przez

wydanie

orzeczenia, którego skarga dotyczy, to jest wymagania określonego w art. 424 5 §

1 pkt 4 k.p.c.

Stosownie do podstaw skargi zaskarżone orzeczenie narusza wskazane w

niej przepisy przez to, że zasądza od powodów (czterech osób fizycznych

solidarnie) kwotę 450 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego, chociaż –

wobec braku między powodami współuczestnictwa materialnego – współuczestnicy

sporu, stosownie do art. 105 § 1 k.p.c., powinni zwracać koszty pro parte.

Jeżeli syrtuacja procesowa po stronie powodowej jest taka jaką określił

skarżący, że każdy z czterech powodów dochodził niezależnego od innych

osobnego roszczenia, to w konsekwencji zastosowania art. 105 § 1 k.p.c. istotnie

nie byłoby podstaw do solidarnego obowiązku zwrotu kosztów od wartości sumy

wszystkich dochodzonych roszczeń. Każdy z powodów powinien zwracać koszty w

częściach równych (art. 105 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.).

Tymczasem niekonsekwentnie do przedstawionych w skardze twierdzeń i

wskazanych przepisów skarżący – w zakresie wymaganego uprawdopodobnienia

szkody – powołuje się wyłącznie na sam fakt wydania zaskarzonego orzeczenia i

twierdzenie, że “szkodę, jaką podniósł pozwany oszacować należy na kwotę 1.350

zł, co stanowi różnicę pomiędzy sumą 1.800.00 zł, do której domagania się

pozwany byłby uprawniony, gdyby zapadło we właściwym kształcie, a sumą 450 zł

dochodzenia której pozwany jest uprawnionjy obecnie”.

Niekonsekwencja skarżącego polega na tym, że domagając się okeślenia

obowiązku zwrotu kosztów procesu od każdego z powodów osobno (pro parte), nie

wiadomo dlaczego uważa, że każdy z powodów powinien zwrócic koszty obliczone

nie od wartości roszczeń każdego z nich, ale od sumy roszczeń wszystkich

powodów co właśnie – przesłankowo skarżący zakwestionował. Bezsporne jest

bowiem, że zasądzona w zaskarżonym postanowieniu, kwota 450 zł, jest

odpowiednia do opłaty za czynności radcy prawnego, obliczonej według stawki

przypadającej od wartości przedmiotu sprawy – wartości polegającej na

zsumowaniu wszystkich roszczeń, wszystkich czterech powodów.

Jeżeli ponadto zauważy się, że poprzestając na bezpodstawnym żądaniu od

każdego

z

powodów

kwoty

odpowiadającej

wartości

przedmiotu

sprawy

obejmującej także roszczenia wszystkich pozostałych powodów, skarżący nie

wskazał nawet wartości roszczeń każdego z powodów, to należy uznać, że skarga

nie zawiera danych (okoliczności), które mogłyby wskazywać na to czy w wyniku

zaskarżonego postanowienia pozwany istotnie uzyskał ustalenie przypadającej mu

wierzytelności z tytułu kosztów postępowania zażaleniowego w kwocie niższej od

należnej, a gdyby tak miało być – to w jakiej?

Z powyższych przyczyn stwierdzając, że skarga nie spełnia wymagań

określonych w art. 4245 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił stosownie

do art. 4248 § 1 k.p.c.