III AUa 30/13 · Sąd powszechny

Sygn. akt III AUa 30/13

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Bogumiła Burda Sędziowie: SSA Janina Czyż (spr.) SSA Ewa Madera Protokolant sekr. sądowy Elżbieta Stachowicz po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2013 r. na rozprawie sprawy z wniosku Szpitala (...) w J. z udziałem zainteresowanej B. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w J. o ustalenie podstawy wymiaru składek na skutek apelacji wniesionej przez wnioskodawcę od wyroku Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 16 października 2012 r. sygn. akt IV U 634/12 uchyla zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w J. z dnia 19 marca 2012 r. i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania bezpośrednio temu organowi rentowemu. Sygn. akt III AUa 30/13

UZASADNIENIE

Decyzją z 19 marca 2012 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne B. S., podlegającej ubezpieczeniom jako pracownik płatnika składek – Szpitala (...) w J., wynosi: za styczeń 2006 r. – na ubezpieczenia społeczne po 7 810,16 zł, na ubezpieczenie zdrowotne – 6.348,88 zł, za luty 2006 r. na ubezpieczenie społeczne – po 4 619, 64 zł, na ubezpieczenie zdrowotne – 3 755,30 zł, za marzec 2006 r. – na ubezpieczenia społeczne po 6 682,57 zł, na ubezpieczenie zdrowotne –5. 432,26 zł, za kwiecień 2006 r.

– na ubezpieczenia społeczne – po 5 695,49 zł, na ubezpieczenie zdrowotne – 4 629,86 zł, za maj 2006 r. – na ubezpieczenia społeczne po 7 733,07 zł na ubezpieczenie zdrowotne – 6 286,21 zł, za czerwiec 2006 r. – na ubezpieczenia społeczne – po 5 052,84 zł, na ubezpieczenie zdrowotne – 4 107,46 zł, za lipiec 2006 – na ubezpieczenia społeczne – po 6 529,68 zł, na ubezpieczenie zdrowotne – 5 307,97 zł, sierpień 2006 r. – na ubezpieczenia społeczne – po 6 858,89 zł, ubezpieczenie zdrowotne – 5 575, 59 zł, za wrzesień 2006 – na ubezpieczenia społeczne – po 6.095,99 zł, ubezpieczenie zdrowotne – 4 955,43 zł, za październik 2006 – na ubezpieczenia społeczne – po 6 208,60 zł, ubezpieczenie zdrowotne – 5 046,97 zł, za listopad 2006 – na ubezpieczenia społeczne – po 6 972,96 zł, ubezpieczenie zdrowotne – 5 668,32 zł, za grudzień 2006 – na ubezpieczenia społeczne – po 1 839,41 zł, ubezpieczenie zdrowotne – 5 492,57 zł, za styczeń 2007 – na ubezpieczenia społeczne – po 8 103,52 zł, ubezpieczenie zdrowotne – 6 587,35 zł, za luty 2007 – na ubezpieczenia społeczne – po 5 176, 48 zł, ubezpieczenie zdrowotne – 4 283,38 zł.

ZUS uznał, iż płatnik składek w imiennych raportach za wymienione wyżej miesiące winien uwzględnić przychód B. S. (zatrudnionej na podstawie umowy o pracę u płatnika składek Szpitala (...) w J.) uzyskany przez nią z tytułu wykonywania umowy zlecenia zawartej z (...), której przedmiotem było świadczenie pracy na rzecz Szpitala (...) w J. – sumując ten przychód z wynagrodzeniem za pracę. W odwołaniu od tej decyzji Szpital (...) w J. podniósł, że zgodnie z art. 4 pkt 2 lit.a zd. drugie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych płatnikiem składek ubezpieczeniowych za B.

S., z tytułu umowy zlecenia powinien być zleceniodawca, dlatego niewłaściwe jest stosowanie tu art. 8 ust. 2a przepisów powołanej wyżej ustawy. Odpowiadając na odwołanie O/ZUS w J. podtrzymał swoje stanowisko. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie, wyrokiem z dnia 16 października 2012 roku oddalił odwołanie. Uznał bowiem, że płatnikiem składek dla zainteresowanej pozostającej w stosunku pracy ze Szpitalem (...) w J. i jednocześnie wykonującej na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z (...) – jest Szpital (...) w J..

Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne zainteresowanej stanowi łączny przychód uzyskany przez nią z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy i wspomnianej umowy zlecenia. Tak więc Szpital (...) w J., ustalając podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne B. S., powinien zsumować jej wynagrodzenie z umowy zlecenia i ze stosunku pracy.Sąd Okręgowy powołał się na treść art. 8 ust. 2a s.u.s., art. 4 pkt 2 lit.a s.u.s.. art. 18 ust. 1a s.u.s. oraz art. 477 14 § 1 kpc. Powyższy wyrok zaskarżył Szpital (...) w J., zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 8 ust. 2a ustawy systemowej z 13 października 1998 r.

– poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, co doprowadziło do ustalenia, że zainteresowana nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu jako pracownik zatrudniony w (...). Skarżący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku lub jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. ZUS oraz zainteresowana nie odnieśli się do apelacji.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zważył co następuje :

Przedmiotem sporu w sprawie była wysokość podstawy wymiaru składek ustalona przez ZUS Oddział w J. decyzją z dnia 19 marca 2012 r. wydaną dla płatnika składek Szpitala (...) w J.. Decyzja ta stwierdza wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia: emerytalno – rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne za miesiące wskazane w decyzji dla B. S., podlegającej w/w ubezpieczeniom jako pracownik u tegoż płatnika składek. Bezspornym w sprawie jest, iż zainteresowana w okresach wskazanych w decyzji była zatrudniona na podstawie umowy o pracę w Szpitalu (...) w J. i z tego tytułu była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego.

Jako pracownik Szpitala zawarła umowę z(...) (...) (...), którego ze Szpitalem (...) w J. łączyła umowa o świadczenia zdrowotne. Wychodząc z ustawowej definicji pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych z art. 8 ust 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, organ rentowy w zaskarżonej decyzji, ustalił podwyższoną o przychód uzyskany z umowy zlecenia podstawę wymiaru składek u płatnika, którym jest Szpital – jako pracodawca na rzecz którego w istocie zainteresowana świadczyła dodatkową pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z osobą trzecią.

Sąd Okręgowy, wydając zaskarżony wyrok potwierdził legalność powołanej wyżej decyzji ZUS . Sąd Apelacyjny rozpoznając apelację Szpitala (...) w J. od wyroku Sądu I instancji stwierdził, że przedmiotową decyzją ZUS należy uznać za przedwczesną. Podstawowym skutkiem uznania osoby wskazanej w art. 8 ust 2a ustawy systemowej za pracownika, jest objęcie jej obowiązkowymi ubezpieczeniami: emerytalno – rentowym , chorobowym i wypadkowym tak jak pracownika na podstawie art. 6 ust 1 pkt 1 , art. 11 ust 1 i art. 12 ust 1 ustawy systemowej .W związku z tym osoba ta podlega obowiązkowi zgłoszenia z tego tytułu do wymienionych ubezpieczeń społecznych.

Obowiązek ten obciąża płatnika składek zgodnie z art. 36 ust 1 i 2 ustawy systemowej (por. wyrok SN z 22.02.2010r. I UK 259/09 publ. Lex nr 588727). Skoro zatem płatnik składek nie dopełnił tego obowiązku, to organ rentowy w trybie art. 83 § 1 pkt 1 ustawy systemowej w pierwszej kolejności powinien wydać decyzję o objęciu zainteresowanej obowiązkiem ubezpieczenia społecznego u tego płatnika składek, tak jak pracownika z tytułu umowy zlecenia zawartej przez nią z osobą trzecią, a świadczonej w istocie na rzecz swojego pracodawcy.

Powyższa decyzja o podleganiu ubezpieczeniom określi jego tytuł oraz płatnika składek, a ewentualny spór w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnie zasadność zgłaszanych przez apelującego zarzutów. W postępowaniu tym zbadany może być charakter umów łączących Szpital z (...), co będzie decydować o tytule do objęcia zainteresowanej obowiązkowymi ubezpieczeniami (ale i o wysokości składek). Dopiero dysponując powyższą decyzją ustalającą podleganie ubezpieczeniom społecznym , organ rentowy w przypadku braku zgłoszenia przez płatnika składek deklaracji korygujących podstawę wymiaru składek, może wydać decyzję określającą wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne u płatnika składek z uwzględnieniem przychodu z tytułu umowy zlecenia w podstawie wymiaru składek z tytułu umowy o pracę .

Kolejność wydania w/w decyzji uzasadniona jest również przedmiotem postępowania odwoławczego wyznaczonego przez treść tych decyzji, jak również wagą procesową postępowania odwoławczego w sprawie o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego (od wyroku Sądu II instancji przysługuje skarga kasacyjna). Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny zgodnie z treścią art. 477 14a k. p. c. orzekł jak w sentencji wyroku .