V CZ 10/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 10/12 POSTANOWIENIE Dnia 24 maja 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska SSN Maria Szulc w sprawie ze skargi M. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 7 maja 2010 r., w sprawie z powództwa R. N. przeciwko M. S. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 maja 2012 r., zażalenia M. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 września 2011 r., odrzuca zażalenie. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 30 września 2011 r. odrzucił skargę pozwanej o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 7 maja 2010 r. Zażalenie na to postanowienie wniosła pozwana, zarzucając naruszenie art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. oraz art. 403 § 1 pkt 2 w zw. z art. 410 § 1 k.p.c. i art. 404 k.p.c. Pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie skargi do rozpoznania właściwemu sądowi.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego zostało wniesione w imieniu pozwanej przez jej pełnomocnika radcę prawnego M. B. Zażalenie podlegało opłacie (2.960 zł) obliczonej od wskazanej w skardze o wznowienie postępowania wartości przedmiotu sporu (kwoty 296.000 zł). W zażaleniu zawarty był wniosek o zwolnienie pozwanej od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 7 listopada 2011 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek pozwanej o zwolnienie jej od opłaty od zażalenia na postanowienie z dnia 30 września 2011 r. Odpis tego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi pozwanej w dniu 17 listopada 2011 r. (dowód: zwrotne poświadczenia odbioru – k. 109).

W terminie tygodniowym od daty doręczenia odpisu tego postanowienia nie została uiszczona przez pozwaną opłata od zażalenia, lecz zostało wniesione przez pozwaną zażalenie na postanowienie z dnia 7 listopada 2011 r., które następnie zostało odrzucone postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 1 grudnia 2011 r. Wraz z odpisem tego ostatniego postanowienia doręczono pełnomocnikowi pozwanej - w dniu 13 grudnia 2011 r. (dowód: zwrotne poświadczenie odbioru – k. 116) - zarządzenie Przewodniczącego Sądu Apelacyjnego wzywające pozwaną do uiszczenia opłaty od zażalenia w kwocie 2.960 zł.

Opłata ta została uiszczona przez pozwaną w dniu 20 grudnia 2011 r. (dowód: polecenie przelewu - k. 117). Wskazane wyżej okoliczności uzasadniają odrzucenie przedstawionego do rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego zażalenia pozwanej. Zgodnie z ogólną regułą zawartą w art. 112 ust. 1 u.k.s.c., zgłoszenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniesienie środka odwoławczego od postanowienia o odmowie 3 zwolnienia od kosztów sądowych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania. Jednakże, jak stanowi art. 112 ust. 2 u.k.s.c., jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony przed upływem terminu do opłacenia pisma został prawomocnie oddalony, przewodniczący wzywa stronę do opłacenia złożonego pisma na podstawie art. 130 k.p.c. Zastosowanie trybu przewidzianego w art. 130 k.p.c. – według art. 112 ust. 3 u.k.s.c. - nie ma jednak zastosowania wówczas, gdy pismo podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia, zostało wniesione przez adwokata lub radcę prawnego lub rzecznika patentowego.

W takim przypadku, jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przed upływem terminu do opłacenia pisma został oddalony, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia, a gdy postanowienie zostało wydane na posiedzeniu jawnym – od dnia jego ogłoszenia. Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, z chwilą doręczenia pełnomocnikowi pozwanej prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 7 listopada 2011 r. oddalającego wniosek pozwanej o zwolnienie od kosztów sądowych - od którego nie przysługiwało prawo wniesienia zażalenia - rozpoczął bieg tygodniowy termin do uiszczenia opłaty od zażalenia wniesionego od postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 30 września 2011 r.

W terminie tym opłata od zażalenia nie została przez pozwaną uiszczona, lecz pełnomocnik pozwanej wniósł niedopuszczalne zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie oddalające wniosek pozwanej o zwolnienie od kosztów sądowych. Czynność ta nie przerwała biegu terminu tygodniowego, przewidzianego w art. 113 ust. 3 u.k.s.c., do uiszczenia opłaty od zażalenia. Bezskuteczny upływ tego terminu uzasadniał odrzucenie zażalenia pozwanej na podstawie art. 370 k.p.c. w zw. z art. 4 397 § 2 k.p.c., a w przypadku zaniechania wydania tego orzeczenia przez Sąd Apelacyjny, zachodziły przesłanki do odrzucenia zażalenia przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. Skutków wynikających z zaniechania uiszczenia przez pozwaną opłaty od zażalenia nie uchyliło bezzasadne, w ustalonych okolicznościach, zarządzenie Przewodniczącego Sądu Apelacyjnego o wezwaniu pełnomocnika pozwanej do uiszczenia opłaty od zażalenia w terminie tygodniowym.

Uiszczenie tej opłaty nastąpiło już bowiem po upływie tygodniowego terminu do jej uiszczenia, o którym mowa w art. 112 ust. 3 u.k.s.c., którego bieg rozpoczął się w chwili doręczenia pełnomocnikowi pozwanej odpisu postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 7 listopada 2011 r. Z tych względów orzeczono, jak w sentencji.