III KZ 93/11 · Sąd Najwyższy

ZARZĄDZENIE Z DNIA 26 STYCZNIA 2012 R. III KZ 93/11 Przepisy procedury karnej, tak z uwagi na ich funkcje gwarancyjne, jak i zabezpieczające pewność obrotu prawnego, nie przewidują dowolności ani w doręczaniu pism procesowych przez organy postępowania, ani w ich wnoszeniu przez uprawnione osoby. Wykorzystanie elektronicznej formy doręczenia pisma nie zależy zatem od uznania uczestników procesu, lecz ma zastosowanie jedynie w wypadkach przewidzianych w ustawie. Upoważniony sędzia SN: D. Rysińska. W sprawie Pawła G. zarządzono z w r ó c i ć akta sprawy Sądowi Okręgowemu w S. w celu uzupełnienia czynności procesowych związanych z wydaniem, w dniu 23 listopada 2011 r., zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji przez doręczenie Pawłowi G. uwierzytelnionego odpisu tegoż zarządzenia w sposób określony przepisami Rozdziału 15 Działu IV Kodeksu postępowania karnego, z wyłączeniem jednak przepisu art. 132 § 3 k.p.k., wraz z pouczeniem o terminie i sposobie zaskarżenia zarządzenia, zawierającym także wskazówkę, że zażalenie, aby otrzymać bieg, musi być podpisane przez wnoszącego pismo, którego to warunku nie spełnia jego nadanie pocztą elektroniczną. 2 U Z A S A D N I E N I E Zażalenie Pawła G. na zarządzenie z dnia 23 listopada 2011 r. o odmowie przyjęcia kasacji zostało nadane do Sądu Okręgowego pocztą elektroniczną.

Przepisy Kodeksu postępowania karnego nie przewidują jednak tego sposobu wniesienia środka odwoławczego (zob. szerzej postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 2009 r., I KZP 39/08, OSNKW 2009, z. 5, poz. 36 oraz wywody uchwały Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2006 r., I KZP 29/06, OSNKW 2007, z. 1, poz. 1). Oznacza to, że zażalenie to nie powinno zostać przyjęte i przedstawione do rozpoznania Sądowi Najwyższemu, jako że nie spełnia ono formalnego warunku wniesienia tego środka w formie pisma procesowego (art. 466 w zw. z art. 428 § 1 i art. 119 § 1 pkt. 4 k.p.k.).

Przedwczesne jednak byłoby pozostawienie przez Sąd Najwyższy bez rozpoznania tegoż zażalenia, jako niewniesionego skutecznie. Wskazany jego brak jest bowiem usuwalny w drodze uruchomienia procedury przewidzianej w art. 120 § 1 k.p.k. W takim razie, za niezbędne uznać należało dopełnienie czynności procesowych we wskazanym kierunku, co uzasadnia zwrócenie, w tym celu, akt sprawy Sądowi, do którego zażalenie zostało nadesłane. Jednocześnie nie sposób było nie dostrzec, iż podjęcie tychże czynności nie byłoby w realiach sprawy wystarczające w sytuacji, gdy z akt sprawy wynika, że również i do doręczenia Pawłowi G. zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji nie doszło w sposób zgodny z przepisami prawa.

Odwołując się tu do wywodów przytaczanych wyżej judykatów Sądu Najwyższego, należy w tym miejscu tylko podkreślić, że doręczenie osobie uprawnionej zarządzenia w niezbędnej formie uwierzytelnionego odpisu (art. 100 § 2, art. 128 § 1 k.p.k.), nie może skutecznie nastąpić przez jego przesłanie pocztą elektroniczną (choćby w postaci pliku w formacie PDF), 3 jak to miało miejsce w niniejszej sprawie (zob. także P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek: K.P.K., Komentarz, Warszawa 2011, s. 791-792). Stwierdzając zatem, że zastosowanie trybu przewidzianego w art. 132 § 3 k.p.k. dla doręczenia opisanego na wstępie zarządzenia nie spełniało wymagań ustawowych, za niezbędne uznać również należało uzupełnienie czynności procesowych z tym związanych, zgodnie z przepisami art. 131 § 1 (i odpowiednio innych) k.p.k.

Na koniec trzeba zaakcentować, że przepisy procedury karnej, tak z uwagi na ich funkcje gwarancyjne, jak i zabezpieczające pewność obrotu prawnego, nie przewidują dowolności ani w doręczaniu pism procesowych przez organy postępowania, ani w ich wnoszeniu przez uprawnione osoby. Wykorzystanie elektronicznej formy doręczenia pisma nie zależy zatem od uznania uczestników procesu, lecz ma zastosowanie jedynie w wypadkach przewidzianych w ustawie. Na tle realiów sprawy wypada więc tylko dodać, że o ile strona nie ma woli podania miejsca swego pobytu (art. 119 § 1 pkt. 2 k.p.k.) lub odbioru pisma wysłanego pod znanym sądowi ostatnim adresem miejsca jej zamieszkania, to zastosowanie znajdują odpowiednie, przewidziane dla takich sytuacji, regulacje Rozdziału 15 Kodeksu postępowania karnego.