IV CZ 109/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CZ 109/11 POSTANOWIENIE Dnia 19 stycznia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Zbigniew Kwaśniewski SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) w sprawie z wniosku D. A. i I. A. przy uczestnictwie Gminy S., Ł. L., B. S. i D. S. o ustanowienie drogi koniecznej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 stycznia 2012 r., zażalenia uczestniczki postępowania B. S. na postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 17 maja 2011 r., w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 22 marca 2011 r., i na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 17 maja 2011 r., w przedmiocie sporządzenia i doręczenia uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 22 marca 2011 r., 1) odrzuca zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 17 maja 2011 r., w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 22 marca 2011 r.;

2) oddala zażalenie w pozostałej części. Uzasadnienie 2 Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 17 marca 2011 r. oddalił wniosek uczestniczki postępowania B. S. o przywrócenie jej terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia postanowienia tego Sądu z dnia 22 marca 2011 r., a postanowieniem z dnia 17 marca 2011 r. odmówił sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wymienionego orzeczenia. Uczestniczka postępowania B. S. w zażaleniu na powyższe postanowienia zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 169 § 1 i 2 i art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 45 ust. 1, art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Powołując się na te zarzuty wniosła o uchylenie obu tych postanowień i uwzględnienie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia postanowienia z dnia 22 marca 2011 r. lub przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3941 § 2 k.p.c., w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego podlegają postanowienia sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 3981 , a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. W orzecznictwie Sądu Najwyższego zostało już wyjaśnione że postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu przywołanego przepisu, gdyż dopiero po rozpoznaniu pierwszego z tych wniosków zachodzi konieczność rozstrzygnięcia drugiego (zob. m.in. postanowienia: z dnia 21 marca 2001 r., III CZ 138/00, niepubl. oraz z dnia 10 stycznia 2008 r., IV CZ 110/07, niepubl.).

Niezaskarżalne postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu niewątpliwie zdeterminowało rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o doręczenie postanowienia z uzasadnieniem i jako takie mogło zostać poddane badaniu na podstawie art. 380 w związku z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. Warunkiem 3 przeprowadzenia takiej kontroli było zamieszczenie w zażaleniu stosownego wniosku (zob. postanowienie Sądu Najwyższego: z dnia 23 września 2004 r., III CZ 71/04, niepubl. oraz z dnia 15 stycznia 2001 r., I PZ 85 /00, OSNP 2002, nr 19 poz. 464).

Jednak, gdy w sprawie występuje profesjonalny pełnomocnik, wniosek ten powinien być jednoznacznie sformułowany, gdyż nie ma podstaw do doszukiwania się w piśmie przez niego wniesionym treści w nim wprost nie wyrażonej (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 3 marca 2005 r. II CZ 197/04, nie publ. i z dnia 4 października 2006 r., I CZ 81/06, niepubl.). Skarżąca takiego wniosku z zażaleniu nie sformułowała. Podjęła natomiast niedopuszczalną próbę zaskarżenia postanowienia oddalającego wniosek o przywrócenie terminu zażaleniem, co - z przytoczonych wyżej względów - skutkować musiało jego odrzuceniem (art. 373 w związku z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c.).

W konsekwencji, bezzasadne okazało się zażalenie na postanowienie odmawiające sporządzenia i doręczenia uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 22 marca 2011 r. z uzasadnieniem., skoro skarżąca uchybiła terminowi do zgłoszenia w tym przedmiocie stosownego wniosku o sporządzenie, a termin do dokonania tej czynności nie został jej przywrócony. Zażalenie skierowane przeciwko temu rozstrzygnięciu podlegało oddaleniu (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.