V CZ 94/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 94/11 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marta Romańska SSA Roman Dziczek w sprawie z powództwa Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta J. przeciwko Fundacji „Centrum Wspierania i Promocji Przedsiębiorczości” w likwidacji o zapłatę po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 grudnia 2011 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 26 maja 2011 r., 1. oddala zażalenie;

2. nie obciąża pozwanej kosztami postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 26 maja 2011 r. odrzucił skargę pozwanej Fundacji „Centrum Wspierania i Promocji Przedsiębiorczości” o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 27 września 2010 r. Podkreślił, że pozwana jako podstawę wznowienia podała wykrycie, iż użytkownikiem wieczystym działki nr 515/51 jest Z. S.A., a kwoty zasądzone wyrokiem dotyczą również tej działki. Ponadto powierzchnia działki wynosi nie 11 ha, ale 19,2 ha.

Sąd Apelacyjny uznał, że nie uzasadnia to wznowienia postępowania stosownie do art. 403 § 2 k.p.c., nie było bowiem przeszkód, aby w procesie o zapłatę pozwana skorzystała z zarzutu, iż nie przysługuje jej prawo użytkowania wieczystego tej działki. Natomiast zarzut dotyczący aktualizacji powierzchni działki był podnoszony w postępowaniu. Drugim postanowieniem z dnia 26 maja 2011 r. Sąd Apelacyjny zwolnił pozwaną od kosztów sądowych i oddalił jej wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Pozwana w zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 26 maja 2011 r. zarzuciła naruszenie art. 403 § 2 w związku z art. 407 § 1 k.p.c., art. 403 § 2 w związku z 117 § 1, 3 i 5 k.p.c., art. 117 § 1, 3 i 5 k.p.c. w związku z art. 45 Konstytucji oraz art. 5 k.c. w związku z art. 117 k.p.c. i art. 6 k.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c., można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Sąd Apelacyjny trafnie jednak wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że w okolicznościach niniejszej sprawy wspomniana podstawa wznowienia postępowania nie miała miejsca. Pozwana mogła bowiem i powinna w poprzednim postępowaniu podnieść zarzut, że nie jest użytkownikiem wieczystym działki nr 515/51.

Kwestia zaś aktualizacji powierzchni działki była już podnoszona w tamtym postępowaniu. Nie jest też trafny zarzut naruszenia przepisów art. 117 k.p.c. Obecnie, po zmianie tych przepisów przez ustawę z dnia 17 grudnia 2009 r. (Dz. U. z 2010 r. 3 Nr 7, poz. 45), ustanowienie dla strony pełnomocnika z urzędu nie jest uzależnione od uprzedniego zwolnienia jej od kosztów sądowych. Decydujące w tym zakresie znaczenie ma uznanie przez sąd, że udział w sprawie adwokata lub radcy prawnego jest potrzebny. Ocena w tym zakresie musi uwzględniać okoliczność, czy strona jest nieporadna (co raczej nie wchodzi w rachubę w wypadku osoby prawnej), ma trudności z podejmowaniem czynności procesowych albo sprawa jest skomplikowana pod względem faktycznym lub prawnym.

Żadna z tych okoliczności nie występowała w niniejszej sprawie. Z punktu widzenia art. 403 k.p.c. występowanie zaś strony w postępowaniu samodzielnie lub z pomocą pełnomocnika nie ma związku z oceną możliwości skorzystania z określonego środka dowodowego. Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. k.p.c.). md