II CZ 82/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 82/11 POSTANOWIENIE Dnia 25 listopada 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) SSA Marek Machnij w sprawie z powództwa A. F. przeciwko J. J., K. J., M. J., H. R. i M. F. o ustalenie nieważności czynności prawnej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 listopada 2011 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 4 lutego 2011 r., oddala zażalenie i przyznaje adwokat H. K. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Ł. kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 16 marca 2010 r. wydanym na skutek apelacji powoda odrzucił na podstawie art. 199 §1 pkt 2 k.p.c. pozew wniesiony przez A.

F. i zasądził od niego na rzecz pozwanych: J. J. i K. J., kwotę 1 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Na orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego powód wniósł zażalenie. W wyniku tego zażalenia Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 15 grudnia 2010 r. uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Postanowieniem z dnia 4 lutego 2011 r. Sąd Okręgowy ponownie zasądził od A. F. na rzecz J.

J. i K. J. kwotę 1 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Powód zaskarżył również to postanowienie. Zarzucił mu naruszenie art. 102 i 233 k.p.c. oraz art. 102 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Artykuł 102 k.p.c. w drodze wyjątku od zasady odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.) dopuszcza ze względów słusznościowych, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, możliwość zasądzenia przez sąd od strony przegrywającej tylko części kosztów procesu albo nawet nieobciążenia strony przegrywającej w ogóle kosztami procesu. Przy kwalifikacji „wypadków szczególnie uzasadnionych” należy uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy. Sąd Okręgowy trafnie stwierdził w zaskarżonym postanowieniu brak podstaw do odstąpienia od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego poniesionymi przez stronę przeciwną.

Niewątpliwie powód jest osobą niezamożną. Jednak ustalenia Sądu dotyczące jego sytuacji majątkowej, jak i fakt zwolnienia go od kosztów sądowych w całości, nie wystarczały do zastosowania w sprawie, w zakresie odnoszącym się do kosztów postępowania apelacyjnego, art. 102 k.p.c. Nie mogłoby być uznane za słuszne obarczenie pozwanych kosztami procesu tylko ze względu na trudne położenie majątkowe powoda w sytuacji, w której inicjuje on, 3 wskutek przywiązania do swych twierdzeń, proces w sprawie, która została już prawomocnie rozstrzygnięta.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy oddalił zażalenie (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.), a kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu zażaleniowym orzekł stosownie do § §19 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.) db