III CZP 96/10 · Sąd Najwyższy

Uchwała z dnia 17 grudnia 2010 r., III CZP 96/10 Sędzia SN Józef Frąckowiak (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Marta Romańska Sędzia SA Anna Kozłowska Sąd Najwyższy w sprawie wszczętej z urzędu przy uczestnictwie "G." S.A. w P., Piotra P., Waldemara S. i "Z.D.M." S.A. w B. o nałożenie grzywny na członków zarządu "G." S.A. w P., po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 17 grudnia 2010 r. zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Poznaniu postanowieniem z dnia 19 maja 2010 r.: „Czy odmowa zamieszczenia przez zarząd ogłoszenia, o którym mowa w art. 4021 k.s.h. w przedmiocie ogłoszenia zwołania walnego zgromadzenia akcjonariuszy spółki publicznej podjętego przez jej akcjonariuszy na podstawie art. 399 § 3 k.s.h. oznacza niezwołanie przez zarząd wbrew obowiązkowi zgromadzenia wspólników w rozumieniu art. 594 § 3 k.s.h.?" podjął uchwałę:

Odmowa zamieszczenia przez zarząd ogłoszenia, o którym mowa w art. 4021 k.s.h., gdy z inicjatywą zwołania walnego zgromadzenia akcjonariuszy spółki publicznej występują akcjonariusze, na podstawie art. 399 § 3 k.s.h., oznacza niezwołanie przez zarząd walnego zgromadzenia, w rozumieniu art. 594 § 3 k.s.h. Uzasadnienie W dniach 15 października i 23 listopada 2009 r. "Z.D.M." S.A. w B., będące akcjonariuszem "G." S.A. posiadającym 53,37% ogólnej liczby głosów, złożyły wniosek o nałożenie na członków zarządu "G." S.A. Piotra P. i Waldemara S. grzywny na podstawie art. 594 § 1 pkt 3 k.s.h. w kwocie po 20 000 zł.

Zdaniem uczestnika, zarząd "G." S.A. zaniechał dokonania ogłoszenia na podstawie art. 4021 § 1 k.s.h. o zwołaniu nadzwyczajnego walnego zgromadzenia akcjonariuszy spółki "G." S.A. w trybie art. 399 § 3 k.s.h., co wywołało skutek w postaci niezwołania zgromadzenia. Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2010 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie, uznając, że art. 594 § 1 pkt 3 k.s.h. należy interpretować ściśle i w związku z tym nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie. Na skutek skargi "Z.D.M." S.A. Sąd Rejonowy Poznań Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu postanowieniem z dnia 12 marca 2010 r. umorzył postępowanie, a Sąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając zażalenie uczestnika "Z.D.M." S.A. w B. na to postanowienie, powziął istotne wątpliwości i na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne przytoczone na wstępie. (...)

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W obecnym stanie prawnym zwołanie walnego zgromadzenia spółki publicznej, gdy z inicjatywą jego zwołania występują akcjonariusze lub akcjonariusz reprezentujący co najmniej połowę ogółu głosów w spółce, wymaga dopełnienia dwóch czynności. Po pierwsze, akcjonariusze ci muszą wyrazić wolę zwołania walnego zgromadzenia (art. 399 § 3 k.s.h.); będzie to oświadczenie woli akcjonariusza większościowego lub – gdy akcjonariuszy jest kilku – ich oświadczenie wspólne. Po drugie, inicjatywa zwołania walnego zgromadzenia musi zostać umieszczona na stronie internetowej spółki, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 4021 i 4022 k.s.h.

Dysponentem strony internetowej spółki jest jej zarząd, który zamieszcza na tej stronie ogłoszenia. (...) Jeżeli zarząd odmówi zmieszczenia ogłoszenia o zwołaniu walnego zgromadzenia na stronie internetowej, zgromadzenie nie zostaje zwołane. Zarząd powinien współdziałać z akcjonariuszami większościowymi jako inicjatorami zwołania walnego zgromadzenia, tak aby ogłoszenie o zwołaniu odpowiadało wymaganiom przewidzianym w art. 4022 k.s.h. Zarząd nie może jednak odmówić zmieszczenia ogłoszenia o zwołaniu walnego zgromadzenia, gdyż to nie on decyduje o jego zwołaniu, lecz akcjonariusze większościowi.

Mając na względzie wnioski wynikające z analizowanych przepisów, regulujących zwoływanie walnego zgromadzenia w spółce publicznej, należy uznać, że członkowie zarządu, którzy odmawiają umieszczenia ogłoszenia o zwołaniu walnego zgromadzenia na stronie internetowej spółki, w istocie nie zwołują takiego zgromadzenia, wbrew ciążącemu na nich obowiązkowi. Gdy otrzymują żądanie akcjonariuszy większościowych, uprawnionych do zwołania walnego zgromadzenia, powinni umieścić stosowne ogłoszenie, odmowa więc umieszczenia ogłoszenia o zwołaniu walnego zgromadzenia na stronie internetowej jest odmową zwołania takiego zgromadzenia.

Takie zachowanie członków zarządu należy kwalifikować jako mieszczące się w hipotezie art. 594 § 1 pkt 3 k.s.h., zatem członkowie zarządu muszą się liczyć z tym, że może im grozić grzywna w kwocie do 20 000 zł. To, że w powołanym przepisie nie zostało przewidziane wprost, iż niezamieszczenie ogłoszenia na stronie internetowej jest zagrożone grzywną nie może mieć decydującego znaczenia, skoro bowiem, zgodnie z art. 4021 k.s.h., walne zgromadzenie spółki publicznej zwołuje się przez ogłoszenie dokonywane na stronie internetowej spółki, a dysponentem tej strony jest zarząd, to gdy z inicjatywą zwołania zgromadzenia występują akcjonariusze większościowi, zarząd ma obowiązek umieścić stosowne ogłoszenie.

Uznanie, że członkowie zarządu mają obowiązek umieszczenia ogłoszenia o zwołaniu walnego zgromadzenia na stronie internetowej, gdy z inicjatywą występują akcjonariusze większościowi, prowadzi do wniosku, iż odmowa umieszczenia takiego ogłoszenia jest równoznaczna z niewypełnieniem obowiązku zwołania walnego zgromadzenia. W konsekwencji takie zachowanie mieści się w art. 594 § 1 pkt 3 k.s.h. i jest zagrożone przewidzianą w tym przepisie sankcją.