IV CNP 76/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV CNP 76/10 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski w sprawie ze skargi strony powodowej o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 25 czerwca 2008 r., w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Przemysłu Paszowego "B." Spółki z o.o. przeciwko P. B. o uznanie czynności prawej za bezskuteczną, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 listopada 2010 r., odrzuca skargę i zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania skargowego. 2 Uzasadnienie Przedsiębiorstwo Przemysłu Paszowego „B." sp. z o.o. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 25 czerwca 2008 r. 08, którym Sąd ten zmienił postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 1 kwietnia 2008 r. i wniosek powódki o wykładnię wyroku oddalił.

Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2008 r. dokonał wykładni swego wyroku z dnia 11 kwietnia 2007 r. wydanego w sprawie I C …/06 ten sposób, że uznał za bezkuteczną w stosunku do powódki umowę darowizny z dnia 20 maja 2005 r. w celu zaspokojenia wierzytelności przysługującej skarżącej wobec M. B. w kwocie 89 104,55 zł.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od orzeczenia w zasadzie sądu drugiej instancji i wyjątkowo – w przypadku określonym w art. 4241 § 2 k.p.c. - sądu pierwszej instancji, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Zasadą jest, że prawomocność, tworzy nowy stan prawny pomiędzy stronami albo erga omnes, jak też sanuje wszelkie ewentualne naruszenia prawa, którymi orzeczenie ewentualnie jest dotknięte.

Z tego względu skarga jest środkiem wysoce sformalizowanym i wszystkie jej wymagania konstrukcyjne określone w art. 4245 § 1 k.p.c. należy interpretować ściśle. Do omawianej kategorii wymagań należy uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego dotyczy (art. art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.). Spełnienie tego wymagania polega na wskazaniu rodzaju i rozmiaru szkody. Wywód ten powinien także zawierać informację dotyczącą czasu jej powstania i określać związek przyczynowy z wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem.

Nie jest spełnieniem tego wymagania odwołanie się do szkody 3 niesprecyzowanej, hipotetycznej, czy też mogącej powstać w przyszłości (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 16, z dnia 31 stycznia 2006 r„ IV CNP 38/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 141 i z dnia 27 października 2005 r., V CNP 28/05, niepublikowane). W skardze szkoda nie została w ten sposób uprawdopodobniona, na co trafnie zwrócił uwagę pozwany w odpowiedzi na skargę. W dniu 25 września 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.

U. 2010, Nr 155, poz. 1037). Nie zawiera ona przepisów przejściowych i z tego względu zgodnie z ogólnie obowiązującymi zasadami prawa międzyczasowego jej przepisy procesowe należy stosować od dnia jej wejścia w życie (zasada bezpośredniego działania ustawy nowej). Według obecnego stanu prawnego można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

Skarga tymczasem dotyczy postanowienia nie do istoty sprawy. Dodany przez art. 2 pkt 5 powołanej noweli art. 4241b k.p.c. stanowi, że w wypadkach prawomocnych orzeczeń, od których skarga nie przysługuje, odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem można domagać się bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi, chyba że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych. Obecnie zatem uzyskanie takiego orzeczenia w wypadku postanowienia dotyczącego klauzuli wykonalności jest zbędne.

Z tych względów orzeczono, jak w sentencji (art. 4248 § 1 k.p.c.). jz