III CZ 40/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 40/10 POSTANOWIENIE Dnia 20 października 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej „P.(...)” w K. przeciwko S. T. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 października 2010 r., zażalenia pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt II Ca (…), zmienia pkt II zaskarżonego wyroku w ten sposób, że nie obciąża pozwanej kosztami postępowania apelacyjnego; zasądza od powodowej Spółdzielni Mieszkaniowej „P.(...)” w K. na rzecz pozwanej kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację pozwanej S. T. od wyroku Sądu Rejonowego w K. i zasądził od pozwanej na rzecz powodowej Spółdzielni Mieszkaniowej koszty postępowania apelacyjnego w kwocie 600 zł. 2 Przytoczone rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zaskarżyła zażaleniem pozwana zarzucając, że narusza ono art. 102 w zw. z art. 391 k.p.c. Wnosiła o uchylenie orzeczenia i jego zmianę przez nieobciążanie jej kosztami postępowania odwoławczego na rzecz strony powodowej i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.

Skarżąca podnosiła, że z uwagi na pozostawanie przez nią w trudnej sytuacji majątkowej i osobistej zachodziły przesłanki do zastosowania przez sąd apelacyjny przy orzekaniu o kosztach postępowania, art. 102 k.p.c. Podała, że utrzymuje się z renty po zmarłym mężu w kwocie 847,68 zł, którą w związku z prowadzonemu egzekucjami otrzymuje w kwocie 518,47 zł. Okoliczności te były znane sądowi i stanowiły podstawę do zwolnienia jej od opłaty od apelacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Ustanowiony w art. 102 k.p.c. wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, którą statuuje art. 98 § 1 k.p.c., pozwala w szczególnie uzasadnionych wypadkach na zasądzenie od strony przegrywającej tylko części kosztów lub nieobciążanie jej w ogóle kosztami. Podstawę do jego zastosowania stanowią konkretne okoliczności danej sprawy, przekonujące o tym, że w danym przypadku obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu na rzecz przeciwnika byłoby niesłuszne, niesprawiedliwe. Stanowią je zarówno fakty związane z samym procesem jak i leżące poza nim, a dotyczące sytuacji życiowej, stanu majątkowego stron, które powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego.

Przepis art. 102 k.p.c. powinien być zastosowany wówczas, gdy w okolicznościach danej sprawy obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu przeciwnika byłoby rażąco niezgodne z zasadami współżycia. Zasadnie podnosi skarżąca, że sytuacja taka, ze względu na wskazane przez nią w zażaleniu okoliczności, sytuujące się pośród wymienionych przesłanek zastosowania art. 102 k.p.c., zachodzi w niniejszej sprawie. Z tych względów orzeczono jak w sentencji (art. 39816 § 1 zd. 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 98 § 1, art. 391 § 1, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.).