II CZ 57/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 57/10 POSTANOWIENIE Dnia 27 lipca 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z wniosku K. C. przy uczestnictwie R. B. i H. B. o wpis hipoteki przymusowej zwykłej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 lipca 2010 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt II Ca (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 3 lutego 2010 r. Sąd Okręgowy w S. zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że nakazał wpisać w dziale IV księgi wieczystej Kw (…) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. hipotekę przymusową zwykłą w kwocie 89 137,16 zł na nieruchomości rolnej niezabudowanej, stanowiącej współwłasność R.

B. i H. B. na rzecz K. C. i stwierdził, że koszty postępowania przed Sądami obu instancji oraz Sądem Najwyższym wnioskodawca i uczestnicy ponoszą we własnym zakresie. O kosztach postępowania orzekł w oparciu o przepis art. 520 § 1 k.p.c. Wskazał, że co prawda interesy wnioskodawcy i uczestników były sprzeczne jednak właściciele 2 nieruchomości nie dali żadnych podstaw do wystąpienia z wnioskiem; poza tym występujący w sprawie problem prawny wyjaśniło dopiero zapadłe w sprawie postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2009 r.

Na postanowienie w przedmiocie kosztów wnioskodawca wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie art. 520 § 2 k.p.c. W tym zakresie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie wniesiono w sprawie wieczysto-księgowej o wpis hipoteki przymusowej, w którym to postępowaniu brak jest przepisów szczególnych dotyczących zasad orzekania o kosztach tego postępowania. Wobec powyższego do postępowania tego mają zastosowanie ogólne przepisy dotyczące zasad orzekania o kosztach postępowania nieprocesowego, zawarte w art. 520 k.p.c. Zgodnie z art. 520 § 1 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym każdy biorący w nim udział ponosi koszty z nim związane. Natomiast według art. 520 § 2 k.p.c. zwrot kosztów pomiędzy uczestników postępowania nieprocesowego może być orzeczony wtedy, gdy ich interesy są sprzeczne lub jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania.

Przepis zawarty w art. 520 § 1 k.p.c. zawiera ogólną zasadę orzekania o kosztach postępowania nieprocesowego w stosunku do której art. 520 § 2 k.p.c. jest wyjątkiem podobnie, jak art. 520 § 3 k.p.c. dotyczący sytuacji, gdy wnioski jednego z uczestników zostały odrzucone bądź oddalone przy sprzeczności interesów występujących między uczestnikami postępowania. W związku z powyższym art. 520 § 2 k.p.c. jako przepis zawierający wyjątek od zasady rozliczeń kosztów postępowania nieprocesowego nie powinien podlegać wykładni rozszerzającej.

Przesłanką warunkującą zastosowanie art. 520 § 1 k.p.c. jest wystąpienie sprzeczności interesów wnioskodawcy i uczestników w niniejszej sprawie. W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 1973 r., III CZP 96/72 (OSNC 1973, nr 9, poz. 146) zostało wyjaśnione, że w sprawie o wpis hipoteki przymusowej nie występuje sprzeczność interesów pomiędzy żądającym wpisu tego ograniczonego prawa rzeczowego wnioskodawcą, a uczestnikami - właścicielami nieruchomości. Ustanowienie bowiem hipoteki przymusowej leży tylko w interesie wnioskodawcy.

Dlatego też w takiej sprawie ma zastosowanie zasada wyrażona w art. 520 § 1 k.p.c. i brak podstaw do zastosowania art. 520 § 2 k.p.c. Wobec powyższego zażalenie jako niezasadne podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.