III CZ 10/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 10/10 POSTANOWIENIE Dnia 7 maja 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marek Sychowicz SSA Jan Futro w sprawie z powództwa C. D. i W. D. przeciwko W. K. i Gminie K. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 maja 2010 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu Okręgowego w N. z dnia 3 lutego 2010 r., sygn. akt III Ca (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 3 lutego 2010 r. Sąd Okręgowy w N. odrzucił jako niedopuszczalną, ze względu na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 k.p.c.), skargę kasacyjną powodów od wyroku tego Sądu z dnia 27 października 2009 r.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że powodowie w skardze kasacyjnej określili wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 250 000 zł, podczas gdy w pozwie wartość przedmiotu sporu oznaczyli na 4 000 zł. Powołując się na art. 368 § 2 k.p.c. wskazał, że wartość przedmiotu zaskarżenia może być oznaczona na kwotę wyższą od wartości przedmiotu sporu jedynie w razie rozszerzenia powództwa, co jednak w sprawie nie miało miejsca. 2 W zażaleniu powodowie wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zarzucili naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c., art. 19 § 1 w zw. z art. 25 § 1 k.p.c., art. 213 § 1 i art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 365 §1 k.p.c. Wskazali, że w sprawie chodziło o stwierdzenie nieważności umowy przenoszącej własność gospodarstwa rolnego, obejmującego m.in. nieruchomości o łącznej powierzchni 2 65 ha.

Podkreślili, że było faktem powszechnie znanym, że wartość nieruchomości i posadowionych na nich zabudowań przewyższała podaną w pozwie wartość przedmiotu sporu, a także kwotę 50 000 zł. Ponadto powołali się na poczynione w innej sprawie ustalenia co do wartości części wskazanego gospodarstwa rolnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stanowisko Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej nie mogło zostać skutecznie zakwestionowane, gdyż znajdowało uzasadnienie w treści art. 3982 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. Powodowie w pozwie oznaczyli wartość przedmiotu sporu na kwotę 4000 zł. W toku dalszego postępowania – na co słusznie wskazał Sąd Okręgowy - nie doszło do rozszerzenia powództwa, a zatem nie wystąpiły zdarzenia uzasadniające - zgodnie z art. 368 § 2 w związku z art. 39821 k.p.c. - podwyższenie wartości przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego ponad wartość przedmiotu sporu (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2005 r., II CZ 114/05, niepubl., z dnia 22 kwietnia 2002 r., II UZ 11/02, „Prokuratura i Prawo” 2002, nr 11, poz. 45).

Tym samym określona przez stronę powodową wartość przedmiotu sporu pozostała niezmieniona aż do zakończenia postępowania apelacyjnego i powodowie nie mogli w skardze kasacyjnej skutecznie określić wyższej wartości przedmiotu zaskarżenia. Przywołana w uzasadnieniu zażalenia argumentacja jest chybiona. Pogląd o powszechnej znajomości wartości objętego sporem gospodarstwa rolnego jako o okoliczności wpływającej na wartość sporu jest bez znaczenia, jeżeli zważyć, że sami powodowie – mimo korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika - nie uwzględnili tej „oczywiście znanej” okoliczności.

Także art. 365 § 1 k.p.c. nie mógł – inaczej niż twierdzą powodowie - stanowić podstawy prawnej związania wartością przedmiotu sporu ustaloną w innej sprawie. Sąd Okręgowy prawidłowo zatem przyjął, że wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekraczała określonego w art. 3982 §1 k.p.c. progu dopuszczalności skargi kasacyjnej. 3 Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).