V CZ 59/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 59/09 POSTANOWIENIE Dnia 11 grudnia 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) w sprawie z powództwa M.S. przeciwko J. Spółce Akcyjnej o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 grudnia 2009 r., zażalenia pełnomocnika powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 29 września 2009 r., sygn. akt [...], odrzuca zażalenie i oddala wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodowi w postępowaniu zażaleniowym. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 29 września 2009 r. oddalił wniosek pełnomocnika powoda - radcy prawnego M.Ł., ustanowionej z urzędu, o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 23 kwietnia 2009 r.

Sąd Apelacyjny wskazał, że wcześniej przyznał już pełnomocnikowi powoda radcy prawnemu A.K. od Skarbu Państwa koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 6588 zł. Koszty te obejmowały wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W tej sytuacji nie ma podstaw do przyznania wynagrodzenia kolejnemu pełnomocnikowi powoda za dokonanie czynności tożsamej z czynnością zdziałaną przez poprzedniego pełnomocnika. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik powoda - radca prawny M.Ł. wniosła o jego uchylenie, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu naruszenie § 12 ust. 4 pkt 2, § 15, § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.

U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W orzecznictwie Sądu Najwyższego zostało już wyjaśnione, że zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu jest niedopuszczalne (por. postanowienie z dnia 14 grudnia 2007 r., III CZ 61/07, Biul. SN 2008, nr 4, poz. 12). W uzasadnieniu tego zapatrywania wskazano, że postanowienia takiego nie można zaliczyć do zamkniętego katalogu postanowień sądu drugiej instancji zaskarżalnych zażaleniem do Sądu Najwyższego, określonego w art. 3941 § 1 i 2 k.p.c. Pogląd ten, aprobowany przez skład orzekający, podtrzymany został przez Sąd Najwyższy także na gruncie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.

U. Nr 69, poz. 592), przewidującym dopuszczalność zaskarżenia 3 zażaleniem postanowienia sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji (por. postanowienie z dnia 17 listopada 2009 r., III CZ 53/09, nie publ.). Subsydiarny obowiązek Skarbu Państwa wypłacenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia za świadczoną pomoc prawną ma charakter publicznoprawny i nie może być utożsamiany z obowiązkiem poniesienia kosztów procesu w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania cywilnego.

Tym samym, rozstrzygniecie sądu o kosztach takiej pomocy nie jest orzeczeniem co do kosztów procesu, o którym mowa w art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. Skoro zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie przyznania od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu jest niedopuszczalne, należało – stosownie do dyspozycji art. 3941 § 3 w związku z art. 39821 i art. 373 k.p.c. – orzec, jak w sentencji.