I CZ 17/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 17/09 POSTANOWIENIE Dnia 14 maja 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa K.O. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prezesa Sądu Okręgowego w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 maja 2009 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 stycznia 2009 r., sygn. akt [...], 1) oddala zażalenie 2) nie obciąża strony powodowej kosztami postępowania zażaleniowego. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2009 r. w sprawie [...] Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 17 września 2008 r.

Podstawą prawną odrzucenia skargi był art. 3986 § 2 k.p.c. ze względu na nie wniesienie należnej opłaty, zgodnie z art. 10, 13 i 18 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. nr 167, poz. 1398 ze zm.). W zażaleniu wniesionym przez adwokata ustanowionego z urzędu pełnomocnikiem powoda zarzucono naruszenie art. 3984 § 2 zd. 1 i art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 117 k.p.c. Wynika to stąd, zdaniem skarżącego, że odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu jej nieopłacenia nie powinno mieć miejsca, skoro skarga została opłacona opłatą podstawową 30 złotych.

Jeśli zaś sąd uznałby ją za nieprawidłową, to powinien wezwać pełnomocnika do usunięcia braków w terminie tygodniowym. Opłata podstawowa wiązała się ze zwolnieniem powoda od kosztów sądowych w obu instancjach. Jego sytuacja materialna i rodzinna nie zmieniła się od 2008 r., kiedy to otrzymał zwolnienie od kosztów. Można zatem było przypuszczać na podstawie postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 25 listopada 2008 r. w sprawie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a więc po zakończeniu postępowania apelacyjnego, że zwolnienie od kosztów obejmuje także wniesienie skargi kasacyjnej.

Nie wiedząc jednak, czy tak jest, została uiszczona opłata podstawowa, a ponieważ strona nie może domyślać się takich kwestii, oczekiwała na ewentualne wezwanie do uzupełnienia opłaty. Na zażalenie, odpowiedź przedstawiła Prokuratoria Generalna RP wnosząc o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nie można podzielić stanowiska skarżącego. Z tego między innymi powodu wniesienie skargi kasacyjnej wymaga działania profesjonalnego, mającego odpowiednie uprawnienia pełnomocnika, aby wszelkie czynności, również o charakterze formalnym były prawidłowo wykonane. Wiadomo zaś, że ze złożeniem pisma procesowego, zawierającego skargę kasacyjną wiąże się 3 wniesienie należnej opłaty. Dlatego nie potrzeba tu żadnych domysłów, tylko poczynienia takich czynności, które albo będą wykonaniem tej powinności, albo skorzysta się z uprawnienia do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym.

Skarżący tego nie uczynił, dlatego pod pretekstem opłacenia skargi kwotą 30 złotych wobec należności opiewającej na kwotę maksymalną nie może teraz wykazywać braków, o których stanowi art. 3986 § 1 w zw. z art. 3984 § 2 zd. 1 k.p.c. Jak podnosi ponadto w swym stanowisku Prokuratoria Generalna, wątpliwe jest powoływanie się przez skarżącego na art. 3986 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 3984 § 2 k.p.c. dla uzasadnienia obowiązku sądu do wezwania do usunięcia braków skargi w postaci nakazania prawidłowego jej opłacenia, skoro w powołanym art. 3984 § 2 zd. 1 k.p.c. nie wymienia się opłat sądowych jako elementów, którym powinna odpowiadać skarga kasacyjna.

Według zaś art. 3986 § 2 k.p.c. skarga nieopłacona podlega odrzuceniu, co słusznie uczynił Sąd Apelacyjny. Z kolei, z zażalenia wynika, że pełnomocnik powoda doskonale znał stanowisko Sądu Najwyższego, zawarte w uchwale siedmiu sędziów SN z dnia 5 czerwca 2008 r. (III CZP 142/07, OSNC 2008, nr 11, poz. 122), dotyczące, wbrew twierdzeniom zażalenia, istoty przedmiotowej kwestii. Dlatego odrzucenie skargi było uzasadnione na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c., a zażalenie na postanowienie w tej sprawie podlega oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 39821 i 3941 § 3 k.p.c. Nie obciążenie strony powodowej kosztami postępowania kasacyjnego nastąpiło na podstawie art. 102 k.p.c. w zw. z art. 39821 i 391 § 1 k.p.c.