V CZ 10/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CZ 10/09 POSTANOWIENIE Dnia 25 marca 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Barbara Myszka w sprawie z powództwa T.W. przeciwko K.M. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 marca 2009 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt [...] oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powoda jako niewłaściwie opłaconą (art. 3986 § 2 k.p.c.).

Powód nie był bowiem zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, a uiścił opłatę kasacyjną tylko w wysokości 30 zł, mimo iż wartość przedmiotu zaskarżenia wyrażona została kwotą 210 000, zł. Powód w zażaleniu wniósł o uchylenie tego postanowienia, podnosząc zarzut naruszenia art. 398 § 2 k.c. w związku z art. 117 § 1 k.p.c. oraz art. 96 ust. 1 i art. 100 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Twierdził, iż korzysta nadal ze zwolnienia od kosztów sądowych udzielonego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, czego dowodem jest przyznanie mu z urzędu zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym.

Ponadto, nie doszło jeszcze do zmiany przepisów uniezależniających ustanowienie pełnomocnika z urzędu od zwolnienia od kosztów sądowych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z mocy postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 5 lutego 2007 r. powód korzystał z całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz z zastępstwa adwokackiego udzielonego z urzędu. Z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 149/07 (OSNC 2008, nr 11, poz. 122), mającej charakter zasady prawnej, wynika jednak, że uprawnienia te powód utracił z dniem 13 listopada 2008 r., tj. w dacie wydania prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego, kończącego postępowanie przed sądami powszechnymi. W postępowaniu kasacyjnym powód korzysta z zastępstwa adwokackiego udzielonego mu postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 2 grudnia 2008 r., nie korzysta jednak ze zwolnienia od kosztów sądowych.

Zasadnie więc Sąd Apelacyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została należycie opłacona i odrzucił ją na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. Niesłuszny jest pogląd skarżącego, że istnieje nadal uzależnienie ustanowienia z urzędu pełnomocnika dla strony od wcześniejszego zwolnienia jej 3 od kosztów sądowych. Z dniem 26 czerwca 2008 r. wszedł bowiem życie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 czerwca 2008 r., P 37/07 (Dz.U. z 2008 r., Nr 10, poz. 706), derogujący z art. 117 § 1 k.p.c. zwrot „zwolniona od kosztów sądowych w całości lub w części”.

W przedstawionej sytuacji, podejmując czynności po tej dacie, Sąd Apelacyjny postąpił zgodnie z ustawą; na wniosek powoda ustanowił pełnomocnika w postępowaniu kasacyjnym, nie mógł jednak zwolnić strony od kosztów bez jej wniosku, a taki bezspornie nie został złożony. Z przedstawionych przyczyn należało oddalić zażalenie (art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).