III Ca 514/14 · Sąd powszechny

Sygn. akt III Ca 514/14 POSTANOWIENIE Dnia 30 października 2014r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, Wydział III Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia SO Ewa Adamczyk Sędzia SO Katarzyna Kwilosz – Babiś Sędzia SR del. Piotr Borkowski (sprawozdawca) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Burnagiel po rozpoznaniu w dniu 30 października 2014r. na rozprawie sprawy z wniosku J. W. przy uczestnictwie J. I. i K. I. o stwierdzenie nabycia spadku po R. W. na skutek apelacji uczestników od postanowienia Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt I Ns 1522/13 p o s t a n a w i a : uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Nowym Sączu do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego. Sygn. III Ca 514/14

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 8 maja 2014 r. Sąd Rejonowy w Nowym Sączu stwierdził, że spadek po R. W. zmarłym 3 kwietnia 2013 r. w N. i tam ostatnio stale zamieszkałym na podstawie ustawy nabył syn J. W. w całości. Podstawą takiego stwierdzenia było ustalenie, że R. W. w dacie śmierci był wdowcem, nie pozostawił testamentu, a jedynym jego spadkobiercą ustawowym jest wnioskodawca. Z powyższym orzeczeniem nie zgodzili się J. I. i K. I.. Zgłaszając, już po wydaniu postanowienia przez Sąd Rejonowy, swój udział w postępowaniu w charakterze uczestników przedłożyli testament własnoręczny R.

W. sporządzony w dniu 29 października 2004 r. Wnieśli o zmianę postanowienia poprzez stwierdzenie nabycia spadku po R. W. na podstawie wskazanego testamentu. W odpowiedzi na apelację wnioskodawca wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Podniósł szereg zarzutów przeciwko przedłożonemu przez uczestników testamentowi, a w szczególności zakwestionował jego ważność negując fakt sporządzenia dokumentu własnoręcznie przez spadkodawcę, a także podane w testamencie przyczyny wydziedziczenia.

Zgłosił szereg wniosków dowodowych, między innymi dowód z opinii biegłego grafologa na okoliczność autentyczności pisma oraz zeznań szeregu świadków na okoliczność braku postaw do wydziedziczenia wnioskodawcy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 670 k.p.c. sąd spadku z urzędu bada kto jest spadkobiercą, w szczególności bada czy spadkodawca pozostawił testament. Z art. 677 § 1 k.p.c. wynika, że sąd stwierdzi nabycie spadku przez spadkobierców choćby były nimi inne osoby niż te, które wskazali uczestnicy.

W postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku Sąd wymienia spadkodawcę oraz wszystkich spadkobierców, którym spadek przypadł, jak również ich udziały w spadku. W niniejszej sprawie uczestnicy, którzy nie brałli udziału w postępowaniu przed Sądem I Instancji złożyły po wydaniu postanowienia przez Sąd Rejonowy dokument, z którego wynika, iż jest testamentem zmarłego. Takiemu charakterowi przedłożonego pisma zaprzeczył wnioskodawca, który podniósł szereg zarzutów, a także zgłosił wnioski dowodowe. Powyższe powoduje, że w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.

Sąd Rejonowy nie dysponując testamentem nie mógł badać jego ważności ani skuteczności. Postępowanie dowodowe w tym zakresie nie było w ogóle prowadzone. Powyższe spowodowało także, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał także istoty sprawy tj. nie stwierdził kto jest rzeczywistym spadkobiercą R. W.. Zbadanie powyższego wymaga przeprowadzenia całego postępowania dowodowego w celu ustalenia czy doszło do sporządzenia ważnego testamentu. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na podstawie art.. 386 § 4 k.p.c. w związku z art. 108 § 2 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi I Instancji do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy przeprowadzi stosowne postępowanie dowodowe i ustali rzeczywistych spadkobierców R. W.. W szczególności przeprowadzi dowody zgłoszone w odpowiedzi na apelację, a mające ustalić czy testament przedłożony przez uczestników został sporządzony własnoręcznie przez zmarłego. Niezbędne w tym celu będzie przy sprzecznym stanowisku zainteresowanych w tej kwestii skorzystanie z pomocy biegłego grafologa po uprzednim uzyskaniu próbek pisma zmarłego.