I C 232/14 · Sąd powszechny

Sygnatura akt I C 232/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 września 2014 roku Sąd Rejonowy w Ząbkowicach Śląskich I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Agnieszka Czyniewska Protokolant: Ewelina Potuszyńska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2014 roku w Ząbkowicach Śląskich na rozprawie sprawy z powództwa D. S. przeciwko L. C. (1) o ustalenie istnienia stosunku dzierżawy powództwo oddala. Sygn. akt I C 232/14

UZASADNIENIE

Powód D. S. wniósł o ustalenie, że pomiędzy nim a pozwanym L. C. (1) istnieje stosunek dzierżawy działek rolnych oznaczonych numerami (...)położonych w T.. Uzasadnieniu pozwu powód podniósł, że w dniu 15 marca 2011r. strony zawarły umowę dzierżawy powyższych działek na czas określony do dnia 30.09.2016r. Pismem z dnia 17.03.2014r., pozwany wypowiedział powodowi umowę dzierżawy powołując się na przepis art. 667 §1 i 2 k.c. nie wskazując przy tym jakiego naruszenia się dopuścił. Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 15 marca 2011r powód D. S. i pozwany L. C. (2) zawarli umowę na mocy której pozwany wydzierżawił powodowi działki numer (...) położonych w T.. Do dnia 30.09.2016r. Strony ustaliły czynsz dzierżawny na kwotę 2000 zł., rocznie. ( dowód: - umowa z dnia 15 marca 2011r k.9 ). Pismem z dnia 17 marca 2014r., pozwany L. C. (1) wypowiedział powodowi umowę dzierżawy działek numer (...) . ( dowód: - pismo pozwanego z dnia 17.03.2014r., k. 10). Sąd zważył: Powód D. S. wniósł o wniósł o ustalenie, że pomiędzy nim a pozwanym L.

C. (1) istnieje stosunek dzierżawy działek rolnych oznaczonych numerami (...)położonych w T.. Zgodnie z art. 189 k.p.c. powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Przesłanką materialnoprawną powództwa jest więc interes prawny powoda. Jego brak uniemożliwia korzystanie z tej instytucji. Powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego przysługuje wtedy gdy strona powodowa wykaże swój interes prawny, niezależnie od tego czy są podstawy materialnoprawne do uwzględnienia tego powództwa.

Interes prawny w procesie zachodzi wówczas gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa, niepewność ta jednak musi być obiektywna tj., zachodzić według rozumnej oceny sytuacji , a nie tylko subiektywna tj., według odczucia powoda. Nie istnieje legalna definicja interesu prawnego, jego funkcja wynika z przepisów, zaś treść znaczeniową kształtuje praktyka. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano, że o prawnym charakterze interesu czyli o potrzebie wszczęcia oznaczonego postępowania i uzyskaniu oznaczonej treści orzeczenia decyduje, istniejąca obiektywnie potrzeba ochrony sfery prawnej powoda.

Tak pojmowany interes prawny może wynikać zarówno z bezpośredniego zagrożenia prawa powoda, jak i może zmierzać do zapobieżenia temu zagrożenia. Interes prawny występuje także wtedy gdy istnieje niepewność prawa lub stanu prawnego , gdy określona sytuacja zagraża naruszeniem uprawnień przysługujących powodowi, bądź też stwarza wątpliwość co do ich istnienia przy realnej możliwości realizacji. Uzależnienie powództwa o ustalenie od interesu prawnego trzeba oceniać elastycznie z uwzględnieniem okoliczności sprawy i celowości jego wykładni , i wreszcie tego czy w drodze innego powództwa strona może uzyskać ochronę swoich praw.

Pojęcie interesu prawnego powinno być zatem interpretowane z uwzględnieniem oceny czy wynik postępowania doprowadzi do usunięcia niejasności i wątpliwości w tym zakresie i zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów a wiec czy definitywnie zakończy istniejący spór ewentualnie czy zapobieże takiemu sporowi w przyszłości ( uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29.03.2012r., I CSK 325/11 LEX nr 1171285, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19.02.2002r., (...) 769/00 OSNC 2003 Nr 1 poz. 13, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15.10.2002r., IICKN 833/00 LEX nr 483288, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30.11.2005 (...) LEX nr 346213, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2.02.2006r., IICK 395/05 LEX 192028).

Stwierdzić więc należy, że o istnieniu interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. można mówić tylko wtedy gdy wyrok ustalający skutkować będzie jakąś korzystną dla powoda zmianą w jego sytuacji , polegającą na usunięciu lub wyjaśnieniu wątpliwości co do treści dotyczących go stosunków prawnych , a osiągnięcie tego celu nie jest możliwe w inny sposób, np. w drodze innego postępowania. Przenosząc to na realia niniejszej sprawy uznać należy, ze po stronie powoda brak jest interesu prawnego w żądaniu ustalenia że pomiędzy nim a pozwanym istnieje stosunek dzierżawy działek rolnych oznaczonych numerami(...) położonych w T..

Interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. istnieje wówczas gdy powód na innej drodze (np. w procesie o świadczenie ) nie może osiągnąć w pełni ochrony swoich praw. Przy czym dotyczy to też sytuacji kiedy ta ochrona jest możliwa na gruncie powództw skierowanych przeciwko stronie procesu poszukującej ochrony ( orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 10 października 2013r., I ACa 620/13, LEX 1394205). Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Powód nie ma interesu prawnego w ustaleniu istnienia stosunku prawnego dzierżawy w oparciu o argumenty, które ponosi w szczególności nieskutecznego wypowiedzenia umowy.

Te zarzuty związane z treścią umowy zawartej pomiędzy stronami niezależnie od ich skuteczności powód może podnieść w ewentualnym procesie o wydanie nieruchomości skierowanym przeciwko niemu , gdzie źródłem zobowiązania będzie powoływana umowa. Biorąc to pod uwagę Sąd oddalił powództwo jako nieuzasadnione z uwagi na brak interesu prawnego po stronie powoda.