Legislator Case Law & Legislation
I ACa 226/12 AI generated

I ACa 226/12 · Sąd powszechny

Case Number I ACa 226/12
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome SENTENCE

Legislator summary

AI generated

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 lipca 2011r.wydanym w sprawie z powództwa J. N. skierowanego przeciwko D. K. (1) o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną Sąd Okręgowy w Warszawie: 1.uznał za bezskuteczną w stosunku do J. N. umowę darowizny z dnia 22 stycznia 2009 roku, zawartą przed notariuszem D. K. (2), numer repertorium(...) na mocy której K. K. darował pozwanej D. K. (1) udział wynoszący 1/6 części we współwłasności nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny numer (...), położony w W. przy ulicy (...), wraz ze związanym z jego własnością udziałem wynoszącym 114/1.000 części nieruchomości wspólnej, dla którego Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa prowadzi księgę wieczystą KW nr (...); 2.zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 9.870 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Legislator headnote

AI generated

art. 1036 k.c, art. 527 § 1 k.c, art. 527 § 3 k.c, art.233§ 1 k.p.c, art. 227 k.p.c, art. 528 k.c; I ACa 226/12 · Sąd powszechny: i P. K. , na okoliczność, że razem z mężem pomogła ona K. K., w tym finansowo, w budowie przeznaczonego dla niego domu oraz co do założenia przez nią sprawy spadkowej po mężu w 2008 r. Okoliczności te znajdowały bowiem odzwierciedlenie w dowodach z dokumentów. Zeznania T. D. i M. K. zasługiwały na obdarzenie ich walorem wiarygodności w kwestii wkładu J. K. (2) w budowę domu dla syna K. K. . Sąd Okręgowy uwzględnił w całości na podstawie art. 527 § 1 k.c. powództwo J. N. skierowane przeciwko D. K. (1) o uznanie za bezskuteczną umowy darowizny z dnia 22 stycznia 2009 r., zawartej przed notariuszem D.

Keywords

AI generated
art. 1036 k.c art. 527 § 1 k.c art. 527 § 3 k.c art.233§ 1 k.p.c art. 227 k.p.c art. 528 k.c

Cited Legislation

AI generated
art. 1036 k.c
stosownie do treści art. 1036 k.c.
art. 527 § 1 k.c
Sąd Okręgowy uwzględnił w całości na podstawie art. 527 § 1 k.c.
art. 527 § 3 k.c
Zgodnie z art. 527 § 3 k.c., jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
art.233§ 1 k.p.c
Apelację od powyższego wyroku złożyła pozwana , zaskarżając go w całości na podstawie zarzutu naruszenia art.233§ 1 k.p.c.
art. 227 k.p.c
233 § 1k.p.c., skoro przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.)( por.
art. 528 k.c
Każda darowizna jest na pewno przypadkiem czynności, do których odnosi się art. 528 k.c.
art. 1048 k.c
Spadkobierca ustawowy może zrzec się dziedziczenia tylko w drodze umowy notarialnej zawartej z przyszłym spadkodawcą (art. 1048 k.c.).( por.
art. 350 § 3 k.p.c
Sąd Apelacyjny na podstawie art. 350 § 3 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
VI ACa 18/08
wydanym w sprawie o sygnaturze akt VI ACa 18/08 zmienił zaskarżony wyrok w punkcie pierwszym w ten sposób, że uchylił wyrok zaoczny z dnia 14 kwietnia 2003 r.
III CZP 49/07
stosunkowo rzadkie. Ogólne potraktowanie problemu oraz wyraźne oczekiwanie na wyższego rzędu (wyższej instancji). Chociaż od początku powstania, od czasów
II PK 346/09
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 maja 2010 r.
IV CSK 624/10
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 września 2011 r.
III CRN 35/84
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 1984 r., III CRN 35/84, OSNC 1984/10/184).Z tych względów okoliczność , jakimi motywami kierował się darczyńca zawierając z obdarowaną umowę darowizny nie ma znaczenia dla kwalifikacji prawnej tej czynności jako nieodpłatnej, co uzasadnia zastosowanie art.
III CZP 139/95
uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1995 r., III CZP 139/95, OSNC 1996/1/17 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2004 r., IV CK 418/02, Lex nr 602392), przy czym nie jest wystarczając (jak uczynił to Sąd Okręgowy ) skonkretyzowanie takiej wierzytelności w uzasadnieniu orzeczenia.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I ACa 226/12 Sygn. akt I ACa 226/12

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 września 2012 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący:SSA Roman Dziczek Sędziowie:SA Edyta Jefimko (spr.) SO del. Małgorzata Rybicka-Pakuła Protokolant: st. sekr. sąd. Marta Rudnik po rozpoznaniu w dniu 25 września 2012 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa J. N. przeciwko D. K. (1) o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 19 lipca 2011 r. sygn. akt XXIV C 185/10 1. prostuje z urzędu niedokładność w punkcie pierwszym zaskarżonego wyroku w ten sposób, że po słowach „księgę wieczystą KW nr (...)” wpisuje „w zakresie wierzytelności wynikającej z wydanego przez Sąd Okręgowy w Warszawie wyroku zaocznego z dnia 14 kwietnia 2003 r., sygn. akt III C 1980/02”;

2. oddala apelację;

3. zasądza od D. K. (1) na rzecz J. N. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. I ACa 226/12

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 lipca 2011r.wydanym w sprawie z powództwa J. N. skierowanego przeciwko D. K. (1) o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną Sąd Okręgowy w Warszawie: 1.uznał za bezskuteczną w stosunku do J. N. umowę darowizny z dnia 22 stycznia 2009 roku, zawartą przed notariuszem D. K. (2), numer repertorium(...) na mocy której K. K. darował pozwanej D. K. (1) udział wynoszący 1/6 części we współwłasności nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny numer (...), położony w W. przy ulicy (...), wraz ze związanym z jego własnością udziałem wynoszącym 114/1.000 części nieruchomości wspólnej, dla którego Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa prowadzi księgę wieczystą KW nr (...); 2.zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 9.870 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Powyższy wyrok Sąd Okręgowy wydał na podstawie następujących ustaleń faktycznych i wniosków. Pozwem z dnia 17 września 2001 r. J. N. wystąpiła przeciwko K. K. i A. K. o zasądzenie od nich kwoty 204.940,12 zł wraz z ustawowymi odsetkami tytułem spłaty pożyczki. Wyrokiem zaocznym z dnia 14 kwietnia 2003 r. wydanym w sprawie III C 1980/02 Sąd Okręgowy w Warszawie zasądził od K. K. i A. K. solidarnie na rzecz J. N. kwotę 204.940,12 zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz kosztami procesu. Na skutek sprzeciwu K. K. i A. K. Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 16 października 2007 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt IV 1492/05 w punkcie pierwszym wyrok zaoczny z dnia 14 kwietnia 2003 r. utrzymał w mocy, a w punkcie drugim orzekł w przedmiocie kosztów procesu.

Po rozpoznaniu apelacji K. K. i A. K. od tego wyroku Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny wyrokiem z dnia 2 października 2008 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt VI ACa 18/08 zmienił zaskarżony wyrok w punkcie pierwszym w ten sposób, że uchylił wyrok zaoczny z dnia 14 kwietnia 2003 r. co do kwoty 11.950 zł wraz z odsetkami i w tym zakresie powództwo oddalił, w pozostałej części oddalił apelację oraz orzekł o kosztach procesu za II instancję. W dniu 6 listopada 2008 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie nadał klauzulę wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, zgodnie z którym K.

K. i A. K. byli solidarnie zobowiązani do zapłaty na rzecz J. N. kwoty 192.990,12 zł wraz z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu. Tytuł wykonawczy J. N. uzyskała w dniu 6 listopada 2008 r. i na jego podstawie w dniu 20 stycznia 2009 r. złożyła wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego . Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy Pragi - Południe J. K. (1) wszczął postępowanie egzekucyjne pod sygnaturą akt Km(...) ustalając wysokość należności głównej na kwotę 192.990,12 zł, a odsetek do dnia 27 stycznia 2009 r. na kwotę 589.810,78 zł.

Egzekucja wierzytelności J. N. wobec K. K. i A. K. okazała się bezskuteczna. Do dnia 22 stycznia 2009 r. w skład majątku K. K. wchodził udział w wysokości 1/6 części we współwłasności lokalu mieszkalnego numer (...) przy ulicy (...) w W. wraz ze związanym z własnością tego lokalu udziałem wynoszącym 114/1000 w nieruchomości wspólnej. Udział ten K. K. nabył w drodze dziedziczenia po swoim ojcu J. K. (2). W dniu 22 stycznia 2009 r. K. K. darował na rzecz swojej 73 – letniej wówczas matki D. K. (1) przysługujący mu udział wynoszący 1/6 części we współwłasności nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny numer (...) znajdujący się w budynku wielomieszkaniowym położonym przy ulicy (...) w W. o powierzchni użytkowej 100,32 m ( 2), składający się z czterech pokoi, kuchni, przedpokoju , łazienki, w.c. oraz korytarza, dla którego Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą Kw nr (...) wraz z udziałem wynoszącym 114/1000 części w nieruchomości wspólnej.

D. K. (1) przedmiotową darowiznę przyjęła. Podczas zawierania darowizny na jej dokonanie wyraził zgodę P. K. stosownie do treści art. 1036 k.c. Umowa darowizny została zawarta w formie aktu notarialnego oznaczonego Rep. A nr(...) sporządzonego przez notariusza D. K. (2) prowadzącą Kancelarię Notarialną w W. przy ulicy (...) lokal (...). Zmiana we współwłasności lokalu numer (...) przy ulicy (...) w W. wynikająca z aktu notarialnego z dnia 22 stycznia 2009 r. została ujawniona w księdze wieczystej Kw nr (...) na skutek wpisu z dnia 1 lipca 2009 r.

Obecnie D. K. (1) przysługuje udział w wysokości 5/6 części we współwłasności tego lokalu oraz w udziale w wysokości 114/1000 części w nieruchomości wspólnej, natomiast P. K. przysługuje udział w wysokości 1/6 części we współwłasności tego lokalu oraz w udziale w wysokości 114/1000 części w nieruchomości wspólnej. D. i J. K. (2) nabyli do majątku wspólnego własność lokalu mieszkalnego numer (...) znajdującego się w budynku wielomieszkaniowym położonym przy ulicy (...) w W. na podstawie umowy sprzedaży lokalu i ustanowienia wieczystego użytkowania z dnia 16 grudnia 1986 r.

D. i J. K. (2) mieli dwóch synów: K. K. urodzonego w (...) r. oraz P. K. urodzonego w (...) r. J. K. (2) zmarł dnia 3 maja 1987 r. w W.. W skład spadku po nim wchodził udział w wysokości ½ części we własności lokalu przy ul. (...). Do 2008 r. rodzina J. K. (2) nie regulowała spraw spadkowych po nim. W dniu 30 lipca 2008 r. D. K. (1) złożyła do Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po J. K. (2). Prawomocnym postanowieniem z dnia 15 października 2008 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt I Ns 782/08 Sąd Rejonowy dla Warszawy M. stwierdził, że spadek po J.

K. (2) na podstawie ustawy nabyli żona D. K. (1) oraz synowie P. K. i K. K. po 1/3 części spadku każde z nich. W drugiej połowie lat 80. ubiegłego wieku rodzice K. K. finansowali budowę segmentu mieszkalnego przy ul. (...) w W., w którym miał on zamieszkać, zajmowali się budową tego segmentu, podejmowali szereg czynności urzędowych w związku z budową. J. N. przed 2009 r. znała rodzinę K. K. i A. K., w szczególności znała matkę K. D. K. i rodziców A. K.. J. N. wielokrotnie zwracała się do K. K. i A. K. o zwrot pożyczki, w tym telefonicznie.

Oni obiecywali jej, że pieniądze zostaną zwrócone. O istnieniu długu K. K. i A. K. wobec J. N. wiedzieli między innymi D. K. (1), jej siostra, rodzice A. K.. Przed 2009 r. J. N. dzwoniła do mieszkania, w którym mieszkała D. K. (1) w sprawie odzyskania pieniędzy od jej syna, na co pozwana reagowała niegrzecznie. Ustalenia okoliczności faktycznych sprawy dokonano na podstawie dowodów z dokumentów i zeznań powódki, które uznane zostały za wiarygodne. Jako zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, Sąd Okręgowy ocenił twierdzenia , że powódka, ubiegając się przez lata o zwrot należności od K.

K., przed 2009 r. dzwoniła także do mieszkania, w którym mieszkała jego matka, tym bardziej że mieszkanie to także było miejscem zamieszkania K. K. , informując ją o długach syna. Nie były zatem wiarygodne zeznania pozwanej, że do dnia zawarcia umowy darowizny nie miała ona wiedzy o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu sądowym bądź egzekucyjnym. O istnieniu długu wiedzieli między innymi rodzice A. K. oraz siostra pozwanej, wobec tego tym bardziej wiedziała o nim D. K. (1) .Sąd nie dał wiary także twierdzeniu pozwanej, że darowizna z dnia 22 stycznia 2009 r. nie była podyktowana chęcią uniemożliwienia powódce zaspokojenia się z majątku dłużnika, lecz konsekwencją zawartego znacznie wcześniej porozumienia między K.

K. a jego rodzicami. Jako nielogiczne oraz niezgodne z zasadami doświadczenia życiowego oceniono zeznania pozwanej i świadka K. K. , że dopiero po ponad 20 latach po śmierci J. K. (2) osoby te zaczęły podejmować czynności (założenie sprawy o stwierdzenie nabycia spadku, a następnie zawarcie umowy darowizny udziału), które miałyby czynić zadość woli J. K. (2) i dlatego doszło do zawarcia w 2009 r. pomiędzy nimi umowy darowizny. Jeśliby takie porozumienie faktycznie zostało zawarte, sprawy związane z własnością mieszkania przy ul. (...) rozwiązane byłyby tuż po śmierci J.

K. (2). Stosowne czynności zostały jednak podjęte dopiero wtedy, gdy sąd wydał niekorzystne dla K. K. rozstrzygnięcie w sporze z powódką. Tym bardziej jest to niewiarygodne, że w myśl tego porozumienia K. K. miał zrzec się swoich praw spadkowych po rodzicach i w ten sposób umożliwić nabycie mieszkania przy ul. (...) przez brata P. K.. Gdyby istniało takie porozumienie, to K. K. zrzekłby się wcześniej swych praw do spadku i umożliwił nabycie mieszkania swemu bratu. Jako wiarygodne uznano zeznania pozwanej , potwierdzone zeznaniami synów K.

K. i P. K. , na okoliczność, że razem z mężem pomogła ona K. K., w tym finansowo, w budowie przeznaczonego dla niego domu oraz co do założenia przez nią sprawy spadkowej po mężu w 2008 r. Okoliczności te znajdowały bowiem odzwierciedlenie w dowodach z dokumentów. Zeznania T. D. i M. K. zasługiwały na obdarzenie ich walorem wiarygodności w kwestii wkładu J. K. (2) w budowę domu dla syna K. K. . Sąd Okręgowy uwzględnił w całości na podstawie art. 527 § 1 k.c. powództwo J. N. skierowane przeciwko D. K. (1) o uznanie za bezskuteczną umowy darowizny z dnia 22 stycznia 2009 r., zawartej przed notariuszem D.

K. (2), pomiędzy K. K. jako darczyńcą , a D. K. jako obdarowaną. Zgodnie z art. 527 § 1 k.c., jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. Powódka wykazała istnienie wszystkich przesłanek z art. 527 § 1 k.c. Udowodniła, że względem K.

K. przysługuje jej stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu wierzytelność w wysokości 192.990,12 zł wraz z odsetkami . K. K. dokonał czynności prawnej z osobą trzecią , bowiem zawarł z pozwaną w dniu 22 stycznia 2009 r. umowę darowizny , w wyniku której stał się niewypłacalny .Dłużnik dokonał czynności prawnej ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, gdyż wiedział o istnieniu wydanego przeciwko niemu prawomocnego wyroku sądu, z którego wynikała konieczność uiszczenia przez niego na rzecz powódki kwoty 192.990,12 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu.

Wskutek czynności prawnej z dnia 22 stycznia 2009 r. osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową. Zgodnie z art. 527 § 3 k.c., jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. W wyniku czynności prawnej z dnia 22 stycznia 2009 r. korzyść majątkową uzyskała matka K. K., która nie obaliła domniemania, że mimo stosunku bliskości z dłużnikiem nie wiedziała o pokrzywdzeniu wierzycieli ani nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się o tym dowiedzieć.

Sąd Okręgowy uznał za bezskuteczną w stosunku do powódki J. N. umowę darowizny z dnia 22 stycznia 2009 r., zawartą przed notariuszem D. K. (2), numer repertorium A 609/2009, na mocy której K. K. darował pozwanej D. K. (1) udział wynoszący 1/6 części we współwłasności nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny numer (...), położony w W. przy ulicy (...), wraz ze związanym z jego własnością udziałem wynoszącym 114/1.000 części nieruchomości wspólnej, dla którego Sąd Rejonowy dla Warszawy - Mokotowa prowadzi księgę wieczystą KW nr (...).

Żądanie pozwu zostało uwzględnione w celu ochrony wierzytelności służącej powódce wobec K. K. w wysokości 192.990,12 zł wraz z odsetkami ustawowymi i kosztami procesu, stwierdzonej tytułem wykonawczym w postaci zaopatrzonego w klauzulę wykonalności wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 16 października 2007 r. wydanego w sprawie IV 1492/05, utrzymującego w mocy wyrok zaoczny z dnia 14 kwietnia 2003 r., zmienionego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2008 r. w sprawie VI ACa 18/08. Apelację od powyższego wyroku złożyła pozwana , zaskarżając go w całości na podstawie zarzutu naruszenia art.233§ 1 k.p.c. poprzez dokonanie przez Sąd Okręgowy w sposób jednostronny i nieobiektywny oceny zebranych w sprawie dowodów , co doprowadziło do błędnego ustalenia , że pozwana wiedziała o toczącym się przeciwko synowi K.

K. postępowaniu sądowym a następnie egzekucyjnym z wniosku wierzycielki J. N.. W oparciu o powyższy zarzut skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości z zasądzeniem na jej rzecz od strony powodowej kosztów procesu za obie instancje , ewentualnie o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem kosztów za drugą instancję.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja nie jest zasadna. Sąd drugiej instancji jako instancja nie tylko kontrolna, lecz także merytoryczna, jest nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany, niezależnie od zarzutów apelacji, do rozważenia na nowo całego zebranego w sprawie materiału dowodowego i dokonania jego własnej oceny prawnej. W razie dostrzeżenia błędów powinien naprawić wszystkie stwierdzone naruszenia prawa materialnego popełnione przez sąd pierwszej instancji, bez względu na to, czy zostały wytknięte w apelacji ( por. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008/6/55 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2010 r., II PK 346/09, Lex nr 603423).

Trafny jest co do zasady zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowy art.233§ 1 k.p.c., ale z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącą .Zbędne rozważania dotyczące okoliczności pozbawionych doniosłości z punktu widzenia przedmiotu sprawy naruszają art. 233 § 1k.p.c., skoro przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.)( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2000 r., OSNP 2002/4/89).Ocena czy określone fakty mają dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie, zależy nie tylko od tego, jakie to są fakty, lecz także - a nawet w pierwszej kolejności - od tego, jak sformułowana i rozumiana jest norma prawna, która w rozstrzyganej sprawie została zastosowana.

Każdy stan faktyczny jest bowiem oceniany w aspekcie określonego przepisu prawa materialnego, które to prawo wyznacza zakres koniecznych ustaleń faktycznych, jakie powinny być w sprawie poczynione i jednocześnie przepisy prawa materialnego mają rozstrzygające znaczenie dla oceny, czy określone fakty, jako ewentualny przedmiot dowodu, mają wpływ na treść orzeczenia ( por. wyrok Sądu Okręgowego z dnia 26 lipca 2000 r., I CKN 975/98, Lex nr 50825 ). Zgodnie z art. 528 k.c. jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

Przepis ten wyłącza przesłankę złej wiary po stronie osoby trzeciej w tych wypadkach, gdy wskutek zaskarżonej czynności osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie .W takiej sytuacji wierzyciel może żądać ochrony także wtedy, gdy osoba trzecia nie wiedziała i nie mogła przy zachowaniu należytej staranności dowiedzieć się o tym, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela i jest zwolniony od obowiązku wykazania, że osoba trzecia wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć o tym, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

Jednocześnie osoba trzecia nie może bronić się poprzez wykazanie, że nie wiedziała lub nie mogła wiedzieć o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli .Nawet udowodnienie przez osobę trzecią, że nie wiedziała i - mimo zachowania najwyższej staranności - nie mogła się dowiedzieć o pokrzywdzeniu wierzycieli, nie zwalnia jej od odpowiedzialności wobec wierzyciela. Stan podmiotowy osoby trzeciej jest po prostu obojętny; do zaskarżenia wystarczy spełnienie pozostałych warunków art. 527 § 1 i 2 k.c. (M. Pyziak-Szafnicka, Ochrona wierzyciela w razie niewypłacalności dłużnika, St.

Praw. 1994, z. 1-4, s. 5 i n.; taż (w:) System prawa prywatnego, t. 6, s. 1271). Z uwagi na powyższe - okoliczność, czy pozwana wiedziała o istnieniu zobowiązań syna K. K. wobec powódki nie jest istotna w aspekcie oceny zasadności skargi pauliańskiej. Nawet bowiem poczynienie przez Sąd Okręgowy wadliwych ustaleń faktycznych w tej kwestii nie mogłoby wywrzeć negatywnego wpływu na wynik sprawy. Każda darowizna jest na pewno przypadkiem czynności, do których odnosi się art. 528 k.c. (M. Pyziak-Szafnicka (w:) System prawa prywatnego, t. 6, s. 1270).

Nieodpłatność jest składnikiem przedmiotowo istotnym umowy darowizny. O odpłatności lub nieodpłatności decydować przy tym będą zarówno kryteria obiektywne (wartość gospodarcza obu świadczeń), jak i kryteria subiektywne (w przypadku pretium affectionis). W literaturze wskazuje się przy tym, że zawsze gdy w grę wchodzi sytuacja prawna nie tylko stron czynności, ale także osób trzecich, należy stosować kryteria obiektywne. Przez pojęcie odpłatności w rozumieniu przepisów k.c. regulujących roszczenie pauliańskie należy rozumieć w zasadzie pełny ekwiwalent korzyści majątkowej ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2011 r., IV CSK 624/10, Lex nr 1102545).

Sytuacje, w których darmy charakter świadczenia nie przesądza o nadaniu zdarzeniu statusu darowizny, zostały uzależnione od zdarzeń obiektywnych , a nie od motywów, które kierują decyzją darczyńcy. Ponadto przepisy dotyczące spadkobrania nie przewidują możliwości "zrzeczenia się spadku" czy udziału w nim na korzyść innej osoby, w tym także na korzyść innego spadkobiercy. Spadkobierca ustawowy może zrzec się dziedziczenia tylko w drodze umowy notarialnej zawartej z przyszłym spadkodawcą (art. 1048 k.c.).( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 1984 r., III CRN 35/84, OSNC 1984/10/184).Z tych względów okoliczność , jakimi motywami kierował się darczyńca zawierając z obdarowaną umowę darowizny nie ma znaczenia dla kwalifikacji prawnej tej czynności jako nieodpłatnej, co uzasadnia zastosowanie art. 528 k.c. Przepis ten jako dalej idący wyłącza stosowanie art. 527 § 3 k.c. (M.

Pyziak-Szafnicka (w:) System prawa prywatnego, t. 6, s. 1268). Z tych względów poczynione przez Sąd Okręgowy wywody w tym zakresie należy uznać za bezprzedmiotowe. Prawidłowe było natomiast stanowisko Sądu Okręgowego, iż zostały spełnione przesłanki z art. 527 § 1 i 2 k.c. , co stanowiło podstawę do uwzględnienia powództwa. Sąd Apelacyjny na podstawie art. 350 § 3 k.p.c. w zw. z art. 350§ 1 k.p.c. sprostował niedokładność sentencji zaskarżonego wyroku w punkcie pierwszym w ten sposób, iż opisana w nim czynność prawna została uznana za bezskuteczną w zakresie wierzytelności wynikającej z wydanego przez Sąd Okręgowy wyroku zaocznego z dnia 14 kwietnia 2003 r., sygn. akt III C 1980/02 .Sentencja wyroku uwzględniającego powództwo na podstawie art. 527 k.c. powinna określać konkretną wierzytelność, której zaspokojeniu ma służyć uznanie określonej czynności za bezskuteczną wobec powoda (por. np. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1995 r., III CZP 139/95, OSNC 1996/1/17 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2004 r., IV CK 418/02, Lex nr 602392), przy czym nie jest wystarczając (jak uczynił to Sąd Okręgowy ) skonkretyzowanie takiej wierzytelności w uzasadnieniu orzeczenia.

Uznając apelację za bezzasadną Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł o jej oddaleniu .O kosztach postępowania apelacyjnego rozstrzygnięto stosownie do jego wyniku na podstawie art.98§ 1 i § 3 k.p.c. w zw. z art.108§ 1 k.p.c. i art.391§ 1 k.p.c. oraz § 12 ust.1 pkt 2 i § 6 pkt 6 i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. z 2002 r., nr 163, poz.1349, z późn.zm.), zasądzając od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 2 700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego za II instancję.