V Pa 34/21 · Sąd powszechny

Sygn. akt V Pa 34/21

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 września 2021 r. Sąd Okręgowy w Opolu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Wojciech Sabat Protokolant: starszy sekretarz sądowy Sylwia Marcinkowska po rozpoznaniu w dniu 23 września 2021r. w Opolu na rozprawie sprawy z powództwa Z. P. przeciwko (...) Sp. z o.o. w W. o odszkodowanie na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Opolu Wydziału IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 marca 2021r. sygn. akt IV P 4/20 oddala apelację. Na oryginale właściwy podpis

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 .03.2021r. Sąd Rejonowy w Opolu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zasądził od pozwanego (...) Sp. z o.o. w W. na rzecz powoda Z. P. kwotę 15.184,02 zł tytułem odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 05 lutego 2020 roku do dnia zapłaty, wyrokowi w punkcie I nadał rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 5.061,34 zł, w pozostałym zakresie powództwo oddalił, zasądził od pozwanego (...) Sp. z o.o. w W. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Opolu kwotę 759 zł tytułem opłaty od pozwu od uiszczenia której powód był zwolniony z mocy prawa.

Apelację wniosła strona pozwana zaskarżając wyrok z 12.03.2021r. w punkcie I w całości i zarzucając: - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 30 § 4 w zw. z art. 45 § 1 KP przez ich wadliwą wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w przypadku konieczności doboru pracownika do zwolnienia mającego za powód likwidację stanowiska pracy i redukcję zatrudnienia, wskazanie przyczyny wypowiedzenia umowy powinno obejmować także przedstawienie kryteriów, jakie pracodawca faktycznie zastosował przy typowaniu pracowników do zwolnienia, - naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 233 § 1 KPC przez dowolny dobór środków dowodowych w zakresie dowodów z dokumentów i ich dowolną ocenę, co miało wpływ na wynik postępowania, albowiem gdyby do takiego naruszenia nie doszło, powództwo powinno było zostać oddalone, - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieustaleniu jakimi kryteriami kierował się pozwany pracodawca dokonując doboru powoda do zwolnienia, przy jednoczesnym przyjęciu, że kryteria te stworzył on dopiero na potrzeby przedmiotowego procesu, i wnosząc o: - wyznaczenie w sprawie rozprawy, - zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według obowiązujących stawek za obie instancje wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, wobec stanu nierozpoznania istoty sprawy.

W odpowiedzi na apelację powód wniósł o utrzymanie wyroku z dnia 12.03.2021r. w całości, wskazując na prawidłową wykładnię prawną, rzetelny i wnikliwy dobór środków oraz dogłębną analizę, ustalenie, że pracodawca przy wyborze powoda do zwolnienia kierował się własnym uprzedzeniem względem powoda, a kryteria powstały dopiero w trakcie procesu, jako linia obrony.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy, w sposób właściwy ustalił istotny stan faktyczny, nie naruszył wskazanych w apelacji przepisów prawa materialnego i procesowego, dokonaną ocenę oraz ustalenia Sąd Okręgowy przyjmuje za własną, zgodnie z normą art. 387 § 2 1 k.p.c. W apelacji w znaczącej mierze powtórzono treść odpowiedzi na pozew, zawiera ona oprócz wskazania przepisów, które miał naruszyć Sąd Rejonowy oraz uzasadnienie zarzutów , określenie kryteriów branych pod uwagę przez pracodawcę przy dokonywaniu zwolnień z przyczyn niedotyczących pracownika .

Ponowne przywoływanie tych kryteriów w niezmienionej wersji jest o tyle bezprzedmiotowe, że zasadniczą przyczyną zasądzenia na rzecz powoda odszkodowania na podstawie art. 45 § 1 k.p. w związku z art. 47 1 k.p. było nieprzedstawienie pracownikowi kryteriów doborów do zwolnienia zarówno w treści oświadczenia o wypowiedzeniu, jak i w postaci ustnej informacji, a nie brak tych kryteriów, czy też ich błędne zastosowanie, w związku z czym próbę opisania czynników, które miały znaczenie przy dokonywaniu zwolnienia podjętą przez pozwanego w toku postępowania sądowego należy ocenić jako spóźnioną i nieskuteczną.

Ponadto skarżący prezentuje w apelacji pogląd, sprowadzający się do tezy, że nie miał obowiązku przedstawiania pracownikowi tych kryteriów, ponieważ jest to „nieznana ustawie przesłanka”, a uzasadnienie Sądu Najwyższego przywołane przez Sąd I instancji nie ma waloru uniwersalnego oraz ma niską rangę, nie zostało wyrażone np. w formie uchwały składu siedmiu sędziów, czy też „ całej Izby „. Pogląd pozwanego jest błędny , prawidłowo odniósł się do niego Sąd I instancji w obszernych wywodach dotyczących tej kwestii, wskazując między innymi, że uzasadnienie wypowiedzenia sytuacją ekonomiczną i brakiem zamówień oraz w domyśle konieczności dokonania z tego powodu zmniejszenia ilości stanowisk pracy nie stanowi wykonania obowiązku z art. 30 § 4 k.p., ponieważ dopiero wyjaśnienie z jakich przyczyn wytypowano do zwolnienia konkretnego pracownika pozwala mu na przygotowanie odpowiednich środków dowodowych w procesie, a tym samym podważenie zasadności wypowiedzenia , która podlega ocenie przez sąd rozstrzygający spór.

Pracodawca chcąc skutecznie wykazać, że wypowiedzenie umowy o pracę było uzasadnione, musi już na etapie przedsądowym określić związek sytuacji ekonomicznej, czy też „braku zamówień” z koniecznością zwolnienia danego pracownika. Użyte przez ustawodawcę w przepisie art. 30 § 4 k.p. określenie „ przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie „ ma na tyle ogólnikowy charakter, że oczywiste jest, że musiało stać się przedmiotem wykładni, wbrew twierdzeniom apelującego, orzecznictwo na tym tle nie ma charakteru jednostkowego, jest powtarzalne i obszerne, niezrozumiały jest przy tym postulat, aby Sąd korzystał wyłącznie z uchwał Sądu Najwyższego, w szczególności podejmowanych przez skład siedmiu sędziów.

Przykładowo, można w tym kontekście wymienić postanowienie Sądu Najwyższego z 4.11.2020r. , III PK 152/19, wyrok Sądu Najwyższego z 9.07.2020r., III PK 31/19, wyrok Sądu Najwyższego z 10.12.2019r., II PK 129/18, postanowienie Sądu Najwyższego z 4.06.2019r. , II PK 158/18. Przyjęcie przez Sąd I instancji założenia, że powód nie był poinformowany przez przedstawiciela pracodawcy o zastosowanych kryteriach doboru do zwolnienia oparte jest na dowodach z zeznań świadków, między innymi A. B. zeznała, że powodowi nie przedstawiono takiej informacji.

Sąd Rejonowy przeprowadził kompletne postępowanie dowodowe, ocenił wszystkie dowody proponowane przez strony, wskazany w apelacji zarzut naruszenia prawa do rzetelnego procesu w kontekście art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności jest całkowicie chybiony. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 385 k.p.c. orzeczono jak na wstępie. sędzia Wojciech Sabat