IV U 68/24 · Sąd powszechny

Sygnatura akt IV U 68/24

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ dnia 1 kwietnia 2026 r. Sąd Rejonowy w Świdnicy , IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w osobie Sędzi Magdaleny Piątkowskiej po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z odwołania A. V. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w N. z dnia 19 stycznia 2024 r., znak:(...) oraz Oddziału w A. z dnia 23 stycznia 2024r. , znak: (...) o zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne I. zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w N. z dnia 19 stycznia 2024 r. roku, znak:(...) i przyznaje powodowi A. V. prawo do zasiłku chorobowego od dnia 1.11.2023r. do 31.01.2024r. , II. odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w A. z dnia 23 stycznia 2024r. , znak: (...) oddala, III. koszty procesu wzajemnie znosi.

UZASADNIENIE

Powód A. V. wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w N. z dnia 19.01.2024r. o znaku: (...) odmawiającej prawa do zasiłku chorobowego za okres od 1.11.2023r. do 31.01.2024r. oraz odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w A. z dnia 23.01.2024r., o znaku: (...) odmawiającej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. W uzasadnieniu odwołania powód wskazał, iż nie zgadza się z decyzją organu rentowego stwierdzającą brak podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę, zawartej z pracodawcą (...) sp. z o.o. z siedzibą w O..

Odwołujący kategorycznie zaprzeczył twierdzeniom jakoby przedmiotowa umowa o pracę została zawarta wyłącznie w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia chorobowego. Podniósł przy tym, iż w rzeczywistości podjął i faktycznie świadczył pracę od dnia 24.08.2023r. W dalszej części uzasadnienia powód wyjaśnił, że przez okres dwóch miesięcy wykonywał obowiązki pracownicze polegające na obsłudze maszyny - wózka do mycia posadzek powierzchni magazynowych (legitymując się stosownymi uprawnieniami do obsługi maszyny). Na okoliczność faktycznego świadczenia pracy powód powołał dowody w postaci list obecności oraz nagrań z systemu monitoringu funkcjonującego na terenie zakładu pracy pracodawcy.

Powód podniósł ponadto, że bezpośrednio przed rozpoczęciem korzystania ze zwolnienia lekarskiego został skierowany przez pracodawcę do wykonywania innych prac wymagających ręcznego przemieszczania ciężarów o masie sięgającej 70 kg. W ocenie odwołującego to właśnie ta okoliczność doprowadziła do powstania u niego dysfunkcji zdrowotnych związanych z układem ruchu. Jednocześnie powód zakwestionował ustalenia organu jakoby miał świadczyć pracę na podstawie umowy zlecenia na rzecz podmiotu (...) sp. z o.o z siedzibą w O..

Wskazał, iż przypuszcza, że menedżer firmy (...) sp. z o.o. z siedzibą w O. mógł dokonać zgłoszenia go do ubezpieczeń z tytułu umowy zlecenia bez jego wiedzy oraz zgody. Powód zastrzegł przy tym, że od dnia 15.10.2023r., tj. od momentu powstania niezdolności do pracy i przejścia na zwolnienie lekarskie nie wykonywał pracy w ramach stosunku pracy ani na podstawie umowy zlecenia. Odwołujący podkreślił, że wskutek wydania zaskarżonych decyzji aktualnie pozostaje bez jakichkolwiek źródeł utrzymania. W odpowiedzi na odwołania o decyzji z dnia 19.01.2024r. oraz z dnia 23.01.2024r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w A. wniósł o oddalenie dwóch odwołań oraz o zasądzenie od powoda na rzecz organu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał podstawę prawną wydanej decyzji z dnia 19.01.2024r., tj. art. 1, art. 2 pkt 1, art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 2 i art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Organ wskazał, iż ZUS I Oddział w O., decyzją nr (...), znak: (...) z dnia 19.01.2024r. stwierdził, że powód nie podlega ubezpieczeniom społecznym jako pracownik u płatnika składek (...) sp. z o.o. z siedzibą w O. w okresie od 24.08.2023r. do 31.10.2023r.

Od decyzji powód wniósł odwołanie, a sprawa została przekazana do Sądu Okręgowego (...)Wydziału Pracy i Ubezpieczeń. Organ podkreślił, iż wnioskodawca był pracownikiem (...) sp. z o.o. z siedzibą w O. od 24.08.2023r. do 31.10.2023r. Okres 91 dni byłby wykorzystany u powoda 30.01.2024r, a po ustaniu tytułu ubezpieczenia powód kontynuował wcześniej podjęte zatrudnienie od 1.10.2023r. do 30.11.2023r. na umowę zlecenia u płatnika (...) sp. z o.o z siedzibą w O., a zatem nie ma prawa do zasiłku chorobowego od 1.10.2023r. do 31.01.2024r.

Odnośnie decyzji z dnia 23.01.2024r. organ wskazał, że odmówił powodowi prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 25.06.1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Organ podkreślił, iż w/w decyzja jest konsekwencją decyzji nr (...) z dnia 19.01.2024r. o wyłączeniu z ubezpieczeń w okresie 24.08.2023r. do 31.10.2023r. i wydanej na jej podstawie decyzji odmawiającej prawa do zasiłku chorobowego od 1.11.2023r. do 31.01.2024r.

Mając na względzie powyższe, organ uznał odwołania powoda za niezasadne. Wyrokiem z dnia 4.04.2024r. Sąd Okręgowy (...) (...) Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, po rozpoznaniu sprawy A. V., (...) sp. z o.o. z siedzibą w O. przeciwko ZUS I Oddział w O. o podleganie ubezpieczeniom społecznym na skutek odwołania A. V. od decyzji ZUS I Oddział w O. z dnia 19.01.2024r. Nr (...) zmienił zaskarżoną decyzję, w ten sposób, że stwierdził, iż A. V. jako pracownik u płatnika składek (...) sp. z o.o. z siedzibą w O. podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom; emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 24.08.2023r. do 31.10.2023r.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód był pracownikiem (...) sp. z o.o. z siedzibą w O. w okresie od 24.08.2023r. do 31.10.2023r. w pełnym wymiarze czasu pracy z wynagrodzeniem 3600zł. Spółka zajmuje się obsługą obiektów na I. (między innymi w zakresie ich porządkowania). Miejscem wykonywania pracy wskazanym w umowie był I., a powód został zatrudniony konkretnie w zakładzie (...) w Ł.. Do obowiązków powoda należało utrzymywanie czystości w obiektach LG, czyszczenie kubłów, zamiatanie. Pracownicy gospodarczy zajmowali się również obsługą maszyn do czyszczenia posadzek.

Do obsługi maszyny do czyszczenia posadzek pracownicy gospodarczy byli przeszkalani przez innych pracowników lub przez brygadzistę. Wynagrodzenie za pracę powód otrzymywał do 10 dnia każdego miesiąca. Powód wykonywał pracę przez 8 godzin dziennie (od 6:00 do 14:00). Swoją obecność w pracy potwierdzał podpisem na listach obecności. /bezsporne/ wynikające z akt o sygn. (...) Spółka (...) sp. z o.o. z siedzibą w O. zgłosiła powoda do ubezpieczenia emerytalnego i rentowego w okresie od 1.10.2023r. do dnia 1.12.2023r. Ze spółką tą powód nie zawierał żadnej umowy, nie wykonywał na jej rzecz pracy.

Decyzją z dnia 19.01.2024r., T. (...), znak: (...)-(...) I Oddział w O. stwierdził, że A. V. nie podlega ubezpieczeniom społecznym jako pracownik u płatnika składek (...) sp. z o.o. z siedzibą w O. w okresie od 24.08.2023r. do 31.10.2023r. Od decyzji powód wniósł odwołanie. Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w N. z dnia 19.01.2024r. znak: (...) odmówiono powodowi prawa do zasiłku chorobowego za okres od 1.11.2023r. do 31.01.2024r. Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w A. z dnia 23.01.2024r., znak: (...) odmawiającej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego.

Przedmiotowa decyzja była konsekwencją decyzji (...) z dnia 19.01.2024r. o wyłączeniu z ubezpieczeń w okresie 24.08.2023r. do 31.10.2023r. i wydanej na tej podstawie decyzji odmawiającej prawa do zasiłku chorobowego od 1.11.2023r. do 31.01.2024r. Wyrokiem z dnia 4.04.2024r. Sąd Okręgowy (...) Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, iż powód jako pracownik u płatnika składek (...) sp. z o.o. z siedzibą w O. podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym w okresie od 24.08.2023r. do 31.10.2023r. Dowód: - akta ZUS w załączeniu - Wyrok SO (...) z dnia 4.04.2024r. sygn. akt (...) - zeznania powoda - k. 53, e-protokół - k. 53 Powód przebywał ze zwolnieniu lekarskim od dnia 25.10.2023r. do dnia 31.01.2024r. z powodu niezdolności do pracy wobec zaburzenia korzeni rdzeniowych i splotów nerwowych.

Powód odzyskał zdolność do pracy po dniu 30.01.2024r. Dowód: - akta ZUS w załączeniu - opinia biegłych z zakresu neurologii i chirurgii - k. 104-105 Ustaleń stanu faktycznego Sąd dokonał w oparciu o powołane wyżej dowody, tj. o całokształt materiału dowodowego przeprowadzonego w niniejszej sprawie, w tym zeznania powoda. Nie stały z nimi w sprzeczności zeznania świadka D. K. albowiem nie była ona w stanie określić, czy powoda łączyła również umowa zlecenia oraz czy wykonywał on dodatkowe zadania niezwiązane ze stosunkiem pracy.

Świadek nie potrafiła przypomnieć sobie szczegółów rzeczonego kontraktu, jak również nie posiadała wiedzy w przedmiocie sposobu wypłacania wynagrodzeń. Odnośnie zatrudnienia powoda w spółce (...) sp. z o.o z siedzibą w O. w okresie od dnia 1.10.2023r. do dnia 30.10.2023r. - w piśmie z dnia 26.07.2024r. spółka poinformowała Sąd, iż za miesiąc październik 2023r. powód otrzymał wynagrodzenie w kwocie 681,50 zł, jednakże zleceniodawca nie był w stanie ustalić konkretnych dni, w których powód miał wykonywać usługi w ramach umowy zlecenia.

Spółka poinformowała również, że za miesiąc listopad 2023 r. powód nie otrzymał jakiegokolwiek wynagrodzenia (k.56). Ponadto wskazano , iż spółka (...) nie dysponuje podpisanym egzemplarzem umowy zlecenia zawartej z powodem (k. 66). Z kolei w piśmie z dnia 4.05.2025r. spółka zweryfikowała dotychczasowe stanowisko, wyjaśniając, że należna kwota do wypłaty na rachunek bankowy powoda wynosi 492,34 zł, a nie - jak podawano uprzednio - kwota 681,50 zł (k. 85). W konsekwencji w zgromadzonym materiale dowodowym nie znalazło potwierdzenia zawarcie przez powoda umowy zlecenia ze spółką (...) sp. z o.o z siedzibą w O. w okresie od dnia 1.10.2023r. do dnia 30.10.2023r.

Nie wykazano nie tylko istnienia takiego dokumentu, ale i woli i wiedzy powoda w zakresie zawarcia takiej umowy czy potwierdzenia jej wykonywania. W zakresie oceny zdolności powoda do pracy po dniu 30.01.2024r. Sąd oparł się na opiniach biegłych sądowych, które cechują się spójnością, logicznością oraz analitycznością wywodów. Dowody te zostały sporządzone przez lekarzy specjalistów z zakresu chirurgii oraz neurologii - będących biegłymi sądowymi, a zatem przez osoby posiadające wieloletnie doświadczenie zawodowe i dające pełną rękojmię sporządzenia opinii zgodnie z zasadami wiedzy medycznej i sztuki lekarskiej.

Biegli zgodnie stwierdzili, iż brak jest podstaw do uznania powoda za niezdolnego do pracy po dniu 30.01.2024r. W tak ustalonym stanie faktycznym

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie od decyzji dotyczącej zasiłku chorobowego podlegało uwzględnieniu, zaś odwołanie od decyzji dotyczącej świadczenia rehabilitacyjnego podlegało oddaleniu. Zgodnie z art. 6.1 1. ustawy z 25.06.1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, przed Sądem Okręgowym (...) toczyła się sprawa o podleganie ubezpieczeniom społecznym na skutek odwołania A.

V. od decyzji ZUS I Oddział w O. z dnia 19.01.2024r. Nr (...), która zakończyła się Wyrokiem z dnia 4.04.2024r. wydanym w sprawie o sygn. (...), zmieniającym zaskarżoną decyzję i ustalającym, iż A. V. jako pracownik u płatnika składek (...) sp. z o.o. w O. podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom; emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 24.08.2023r. do 31.10.2023r. Zgodnie z treścią art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Sąd Najwyższy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2018 r., I PK 121/17, cyt. za LEX nr 2508169) podkreślił, że „w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się ta sama kwestia, nie może być ona już ponownie badana. Związanie orzeczeniem oznacza zatem zakaz dokonywania ustaleń sprzecznych z uprzednio osądzoną kwestią, a nawet niedopuszczalność prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego (por., wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2007 r., II CSK 452/06, OSNC-ZD 2008 Nr 1, poz. 20 oraz uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2008 r., III CZP 72/08, OSNC 2009 Nr 2, poz. 20).

Wobec powyższego Sąd uznał, że powód jako pracownik płatnika składek (...) sp. z o.o. z siedzibą w O. podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu oraz wypadkowemu w okresie od 24.08.2023r. do 31.10.2023r. Skoro powód stał się niezdolny do pracy od 25.10.2023r. do 31.01.2024r. to początek tej niezdolności przypadał na czas, w którym powód podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu chorobowemu jako pracownik płatnika składek (...) sp. z o.o. z siedzibą w O.. Nie wykazano natomiast, aby po ustaniu zatrudnienia powód kontynuował działalność zarobkową lub podjął działalność zarobkową stanowiącą tytuł do objęcia obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym albo zapewniającą prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby ( art. 13.1.2. ustawy zasiłkowej) Tym samym roszczenie o zasiłek chorobowy powoda było w pełni uzasadnione.

Przedmiotem sporu w sprawie z kolejnego odwołania pozostawała kwestia uprawnienia powoda do świadczenia rehabilitacyjnego. Istota rozstrzygnięcia w zakresie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego sprowadzała się do ustalenia, czy powód pozostawał niezdolny do pracy po wyczerpaniu zasiłku chorobowego. Zgodnie z art. 18 ust 1 ustawy z 25.06.1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy.

Jednocześnie przysługuje ono przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy (art. 18 ust. 2 ustawy). Dla rozpoznania sprawy wymagane były wiadomości specjalne z zakresu medycyny i celem ustalenia powyższego przeprowadzono dowód z opinii łącznej biegłych z zakresu neurologii i chirurgii. Z opinii biegłych tej jednoznacznie wynika, że powód był zdolny do pracy po dniu 30 stycznia 2024r. Całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego przemawia za uznaniem opinii biegłych jako rzeczowych, spójnych i wyprowadzających logiczne wnioski końcowe i Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek przyczyn dla których opinie ta miałyby utracić walor wiarygodnego dowodu w sprawie.

Ponadto opinia biegłego zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, ma na celu ułatwienie sądowi należytej oceny zebranego materiału wtedy, gdy potrzebne są wiadomości specjalne. Podlega jak inne dowody ocenie według art. 233§ 1 k.p.c., lecz odróżniają ją szczególne kryteria oceny, które stanowią zgodność z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziom wiedzy biegłego, podstawy teoretyczne opinii, sposób motywowania oraz stopień stanowczości wyrażonych w niej wniosków. Przedmiotem opinii nie jest więc przedstawienie faktów, lecz ich ocena na podstawie wiadomości specjalnych.

Należy podkreślić, iż podstawą zakwestionowania opinii nie może być fakt, iż treść wydanej w sprawie opinii nie jest zbieżna z zapatrywaniami oraz stanowiskiem w sprawie danej strony. Innymi słowy, nie można kwestionować opinii tylko dlatego, że de facto strona nie jest zadowolona z opinii przedstawionej przez biegłego. Jak słusznie wskazuje się w judykaturze, opowiedzenie się za odmiennym stanowiskiem oznaczałoby bowiem przyjęcie, że należy przeprowadzić dowód z wszelkich możliwych biegłych, by upewnić się, czy niektórzy z nich nie byliby takiego zdania, jak strona kwestionująca (tak m.in.: wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 28 lutego 2013 r. w sprawie III (...), LEX (...); wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 22 lutego 2013 r. w sprawie I ACa 76/12, LEX (...)).

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, przyczynami mogącymi przemawiać za koniecznością uzyskania dodatkowej opinii od innego biegłego są na przykład nielogiczność wyciągniętych przez niego wniosków, zawarcie w opinii sformułowań niekategorycznych, niejednoznacznych czy też brak dostatecznej mocy przekonywającej opinii (tak m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2013 r. w sprawie I ACa 980/12, LEX (...); wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 3 kwietnia 2013 r. w sprawie I ACa 148/13, LEX 1313335). Sporządzone w niniejszej sprawie opinie cechują się spójnością, logicznością i analitycznością wywodów.

Zostały sporządzone przez lekarzy: chirurga i neurologa, będących biegłymi sądowymi; przez osoby mające wieloletnie doświadczenie zawodowe i dające rękojmię sporządzenia opinii zgodnie z zasadami sztuki. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił w pkt I wyroku zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) w N. z dnia 19 stycznia 2024 r. roku, znak:(...) i przyznał powodowi A. V. prawo do zasiłku chorobowego od dnia 1.11.2023r. do 31.01.2024r. Na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) w A. z dnia 23 stycznia 2024r., znak: (...) oddalono, o czym orzeczono w pkt III wyroku.

Z uwagi na częściowe uwzględnienie powództwa Sąd na podstawie art. 100 k.p.c. w pkt III wyroku zniósł wzajemnie koszty procesu.