VIII Cz 318/25 · Sąd powszechny

Sygn. akt VIII Cz 318/25 POSTANOWIENIE Dnia 27 sierpnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Małgorzata Kończal po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2025 r. w Toruniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. K. z udziałem S. G. o ustalenie miejsca pobytu małoletniego I. K. na skutek zażalenia wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Grudziądzu z dnia 13 marca 2025 r. sygn. akt III Nsm 595/24 p o s t a n a w i a : uchylić zaskarżone postanowienie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 13 marca 2025 r. Sąd Rejonowy w Grudziądzu stwierdził swą niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Świeciu. W uzasadnieniu wskazał, że pomimo, iż opieka nad małoletnim sprawowana jest w sposób naprzemienny przez wnioskodawcę i uczestniczkę postępowania, miejscem faktycznego pobytu i sprawowanej codziennie opieki dziecka jest miejsce zamieszkania matki małoletniego. W konsekwencji stwierdził swą niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Świeciu. Zażaleniem wnioskodawca zaskarżył wydane postanowienie w całości i zarzucając mu obrazę przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 200 k.p.c. poprzez błędne ustalenie braku właściwości miejscowej, pomimo że wnioskodawca wykazał, że syn stron - I.

K. zamieszkuje na terenie właściwości miejscowej Sądu Rejonowego w Grudziądzu. Z ostrożności procesowej podnosił naruszenie przez Sąd I instancji art. 43 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w zw. z art. 569 § 1 k.p.c. poprzez naruszenie powyższych przepisów i ich niezastosowanie. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez jego uchylenie oraz zasądzenie od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania w postępowaniu zażaleniowym w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu zażaleniowym według norm prawem przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie jest zasadne. Właściwość miejscową sądu opiekuńczego reguluje art. 569 §1 k.p.c., zgodnie z którym właściwy wyłącznie jest sąd opiekuńczy miejsca zamieszkania osoby, której postępowanie dotyczy, a w braku miejsca zamieszkania -sąd opiekuńczy miejsca jej pobytu. Jeżeli brak tej podstawy, właściwy jest sąd opiekuńczy ostatniego miejsca jej pobytu. Zgodnie z art. 26§1 k.c. miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielska jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej.

W myśl § 2 art. 26 k.c. jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy. W niniejszej sprawie obojgu rodzicom małoletniego I. K. przysługuje władza rodzicielska, ale rodzice nie mieszkają razem i małoletni nie przebywa na stałe u żadnego z rodziców. W istocie wnioskodawca oraz uczestniczka sprawują nad małoletnim pieczę w sposób naprzemienny i małoletni przebywa naprzemiennie u wnioskodawcy i uczestniczki (po 5 dni).

Dotychczas Sąd nie rozstrzygał jeszcze w przedmiocie ustalenia miejsca pobytu dziecka. Sprawa dotyczy właśnie ustalenia miejsca pobytu małoletniego I.. W ocenie Sądu Okręgowego, przyjąć należy, że do czasu wydania stosownego orzeczenia małoletni posiada w sensie faktycznym dwa miejsca pobytu, a zatem zachodzi jednoczesna właściwość dwóch sądów stosownie do miejsca zamieszkania wnioskodawcy oraz uczestniczki. W konsekwencji, zastosowanie znajdzie art. 43 § 1 k.p.c. (w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.), zgodnie z którym w razie gdy uzasadniona jest właściwość kilku sądów, wybór należy do wnioskodawcy.

Skoro zatem wnioskodawca wskazał jako właściwy Sąd Rejonowy w Grudziądzu, to tenże sąd powinien rozpoznać niniejszą sprawę. Mając na względzie powyższe, nie było podstaw do uznania się niewłaściwym do rozpoznania sprawy i przekazania jej do Sądu Rejonowego w Świeciu. Zażalenie okazało się uzasadnione. Dlatego Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie.