V GC 501/25 · Sąd powszechny

Sygn. akt (...)

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 listopada 2025r. (...) w składzie: przewodniczący: SSR Maciej J. Naworski protokolant: sekretarz sądowy Irena Serafin po rozpoznaniu dnia 27 listopada 2025r., w A. na rozprawie sprawy z powództwa (...) (...)w S. ( KRS (...) ) przeciwko (...) (...) S.A. w V. ( KRS (...) ) o zapłatę I. zasądza od pozwanego(...) (...) S.A. w V. na rzecz powoda (...) (...)w S. kwotę 2.265,60zł ( dwa tysiące dwieście sześćdziesiąt pięć złotych i sześćdziesiąt groszy ) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 18 marca 2025r. do dnia zapłaty, II. oddala powództwo w pozostałej części, III. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 185,33zł ( sto osiemdziesiąt pięć złotych i trzydzieści trzy grosze ) z odsetkami w wysokości ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt (...) (...)

UZASADNIENIE

(...) (...)w S. domagała się od(...) (...) S.A. w V. 5.380,80zł odszkodowania. Kierowca ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych przez pozwaną spowodował bowiem wypadek drogowy i uszkodził samochód ciężarowy. Naprawa kosztowała 39.943,71zł, powódka nabyła roszczenie od poszkodowanego na drodze cesji a pozwana zapłaciła tylko 34.562,91zł odszkodowania ( k. 3v. ). Pozwana wnosiła o oddalenie powództwa, ponieważ koszt naprawy został zawyżony przez powódkę, która ją wykonała ( k. 33 – 35 ).

Sąd ustalił, co następuje: W 2024r. kierowca ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych przez Towarzystwo (...) (...). w V. spowodował kolizję drogową i uszkodził samochód marki I. należący do (...) (...)w A.. Bezsporne. (...) (...) naprawiła samochód za 39.943,71zł netto w (...) (...) Bezsporne ( faktura k. 8v. ). Skuteczna naprawa (...) należącego do (...) sp. z o.o. po kolizji powinna kosztować 36.828,51zł netto. Dowód: opinia biegłego, k. 75. (...) (...) przelała roszczenie o odszkodowanie przeciwko (...) (...) na (...) (...) Bezsporne. (...) (...) (...)zapłaciła (...) sp. z o.o. 34.562,91zł.

Bezsporne.

Sąd zważył, co następuje:

1. Stan faktyczny w znacznej części był bezsporny wobec czego Sąd ustalił go w oparciu o zgodne oświadczenia stron i art. 230 k.p.c. Dokumenty były wiarygodne z formalnego punktu widzenia i nie były kwestionowane. Spór dotyczył kosztu naprawy samochodu a zatem Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego i oparł się na jego wnioskach. Dokonanie tego typu ustaleń wymaga wiadomości specjalistycznych a ekspertyza była jasna, spójna i konkretna zaś wnioski biegłego logicznie wypływały z przeprowadzonych przez niego wywodów i obliczeń.

Pozwana nie składając wniosku o uzupełnienie opinii ani o dopuszczenie kolejnego dowodu zakwestionowała konkluzje eksperta i podtrzymała swoje stanowisko ( k. 102 – 103 ). Wbrew zapatrywaniu powódki jej zdanie, w tym kosztorys, nie jest jednak miarodajny w zakresie ustalenia faktów; nie trzeba zresztą w tym zakresie dłuższego wywodu. Także powódka miała uwagi do opinii biegłego i domagała się jej poprawienia. Podnosiła bowiem, że biegły porównał zbyt mało cenników stacji naprawczych a z opinii wykonanej dla (...) V. wynika, że w 2023r. stawki wynagrodzenia pracowników (...) wahały się od 150 do 450zł za godzinę i wynosiły średnio 255zł ( k. 105 – 112 ).

Sąd oddalił wniosek powódki, ponieważ niezadowolenie strony z treści opinii sądowej nie uzasadnia powielania dowodu tego typu. Biegły przekonująco uzasadnił zaś zarówno zastosowaną metodę ustalenia stawki za godzinę pracy robotnika jak i sformułowane na tej podstawie wnioski ( k. 77 – 77v. ). Zwraca przy tym uwagę, że biegły jest doktorem habilitowanym inżynierem co pozwala opierać się na jego ustaleniach ( J. locuta, causa finita ) a przyjęta przez niego do obliczeń stawka wynagrodzenia jest wyższa niż wynikająca z opinii, na którą powoływała się powódka.

2. W tym miejscu wypada poczynić następujące uwagi ogólne. Po pierwsze, de lege lata proces cywilny jest kontradyktoryjny i obowiązuje w nim zasada prawdy formalnej. Po drugie, wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią przy czym umowa zobowiązująca rodzi skutek rozporządzający ( 509 § 1 k.c. ). Po trzecie, odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń kształtuje się identycznie jak ubezpieczonego posiadacza samoistnego pojazdu mechanicznego, z którego ruchem związana jest szkoda ( art. 822 § 1 k.c. ).

Po czwarte, sprawca szkody ponosi odpowiedzialność jedynie za zwykłe następstwa swojego działania lub zaniechania, a zatem takie jego skutki, które pozostają ze szkodą w adekwatnym związku przyczynowym ( art. 361 § 1 k.c. ). Zgodnie przy tym z communis opinio adekwatny z punktu widzenia odpowiedzialności cywilnej związek przyczynowy zachodzi wówczas, jeżeli powstanie szkody stanowi typowy skutek zdarzenia, które ją wywołało. Po piąte, na gruncie prawa cywilnego obowiązuje zasada pełnego odszkodowania ( art. 361 § 2 k.c. ) a naprawienie szkody polega, według wyboru poszkodowanego na przywróceniu stanu poprzedniego albo na zapłacie odpowiedniej sumy pieniężnej ( art. 363 § 1 zd 1 k.c. ).

Od ubezpieczyciela można jednak dochodzić wyłącznie świadczenia pieniężnego. Po szóste, nie wdając się w teoretyczne rozważania wystarczy ograniczyć się do stwierdzenia, że w świetle art. 361 § 2 k.c. szkoda polegać może albo na poniesieniu przez poszkodowanego straty ( damnum emergens ) albo pozbawieniu go spodziewanej korzyści ( lucrum cessans ). W grę wchodzi zatem uszczuplenie majątku poszkodowanego lub utrata zysku, który by osiągnął, gdyby szkody mu nie wyrządzono. W sprawie nie chodziło o utratę korzyści wobec czego tę problematykę należy pozostawić na marginesie.

Zgodnie z dominującą opinią ustalenie, czy poszkodowany rzeczywiście poniósł stratę oraz określenie jej rozmiaru polega na porównaniu wartości jego majątku w okresie poprzedzającym wyrządzenie mu szkody i po tej dacie. Wynik prostego odejmowania wyraża natomiast wielkość straty. Zastosowanie powyższej metody wymaga ponadto uwzględnienia w rozrachunku także korzyści, które wynikać mogą z powstania szkody ( compensatio lucri cum damno ). W konsekwencji uszkodzenie rzeczy powoduje uszczuplenie majątku poszkodowanego w takim stopniu w jakim jej wartość zmniejszyła się porównaniu z wartością rzeczy nieuszkodzonej.

Z pola widzenia nie może jednak umykać, że umniejszenie majątku poszkodowanego może być także skutkiem poczynienia przez niego wydatków, które stanowią konsekwencje poniesienia szkody. Nie sposób bowiem nie zauważyć, że rzeczy, w tym w sa- mochody, można naprawiać. Z niczego nie wynika zaś, że przywrócenia rzeczy do stanu poprzedniego nie może dokonać sam poszkodowany. Jeżeli zatem rzecz nadaje się do naprawienia, a poszkodowany poniósł w związku z restytucją, której sam dokonał określone koszty, to mieszczą się one pojęciu straty.

Obniżają bowiem majątek osoby, która odniosła szkodę. Po siódme wreszcie, stratę rodzi zgodnie z communis opinio zarówno zmniejszenie aktywów jak zwiększenie pasywów poszkodowanego scil. polegające na zaciągnięciu zobowiązania ( zob. zwłaszcza uchwałę (...)., (...) z (...), powoływanej dalej jako uchwała z dnia 10 lipca 2008r., w której Sąd ten uznał, że zaciągnięcie zobowiązanie nawet jeżeli nie jest ono wymagalne stanowi stratę w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. ).

3. W tym miejscu trzeba stwierdzić, że poszkodowany zaciągnął zobowiązanie do zapłaty wynagrodzenia za naprawę swojego samochodu a zatem poniósł szkodę wobec czego na pozwanym spoczywał ciężar wykazania, że wydatek odbiegał od typowego. Zawyżony koszt reperacji wykracza bowiem poza ramy odpowiedzialności sprawcy szkody i jego ubezpieczyciela. Dowód powiódł się pozwanej. Z opinii biegłego wynikało, że skuteczna naprawa uszkodzonego pojazdu w autoryzowanym serwisie i z użyciem oryginalnych elementów powinna kosztować 36.828,51zł netto ( 45.299,07zł brutto ).

Powódka zażądała zaś od poszkodowanego 39.943,73zł netto ( 49.130,76zł brutto ). Co więcej, nie może umykać z pola widzenia to, że poszkodowany przelał roszczenie przeciwko sprawcy szkody i jego ubezpieczycielowi właśnie na powódkę, która obliczając swoje wynagrodzenie skalkulowała najwyższe w Polsce stawki wynagrodzenia robotników ( co wynika z jej własnego stanowiska opartego o załączoną do pisma z dnia 23 października 2025r. opinię biegłego wykonaną dla Sądu (...) ). Zasadniczo odbiegają zaś one od średnich ustalonych przez eksperta; nie jest to przy tym różnica zaniedbywała, skoro przekracza 45% w przypadku blacharzy i ponad 75% w przypadku lakierników.

Trudno więc twierdzić, że kalkulacja powódki i umówione z nią przez poszkodowanego wynagrodzenie ma charakter rynkowy. Dla porządku trzeba zaznaczyć, że racji nie miała też pozwana, która z kolei zaniżała koszt naprawy. Mając na uwadze opisane względy należało dojść do wniosku, że koszt reperacji uzgo-dniony przez poszkodowanego i powódkę nie był typowy i w związku z tym nie mieścił się w granicach adekwatnego związku przyczynowego. Konieczne było więc obniżenie go do granicy obliczonej prze biegłego.

4. W konsekwencji Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódki 2.265,60zł ( 36.828,51zł typowego kosztu usunięcia szkód minus 34.567,91zł już spełnionego świadczenia ) i oddalił powództwo w pozostałej części na podstawie art. 415 w związku z art. 436 § 2, 822 § 1 i 4 oraz 509 § 1 k.c.

5. Sąd zasądził od pozwanej odsetki za zgodnie z żądaniem, ponieważ go nie kwestionowała a było uzasadnione w świetle art. art. 481 § 1 w związku z art. 817 § 1 k.c. oraz art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, (...) 6. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 100 zd. 2 oraz art. 98 § 1 1 k.p.c. przyjmując, że powódka wygrała sprawę w czterdziestu dwóch ( 2.266 z 5.381zł ) a pozwana w pięćdziesięciu ośmiu setnych, celowe koszty dochodzenia roszczenia wyniosły 3.717zł i obejmowały 400zł opłaty od pozwu, 1.800zł wynagrodzenia pełnomocnika, 17zł podatku od pełnomocnictwa i 1.500zł zaliczki na wydatki a na celowe koszty obrony pozwanego w kwocie 3.011,16zł złożyły się 1.800zł wynagrodzenia pełnomocnika, 17zł podatku od pełnomocnictwa i 1.194,16zł zaliczki.

Powódce należał się więc zwrot 1.561,14zł ( czterdzieści dwie setne z 3.717zł ) a pozwanej 1.746,47zł ( pięćdziesiąt osiem setnych z 3.011,16zł ); na korzyść pozwanej przypadało zatem 185,33zł różnicy ( 1.746,47zł minus 1.561,14zł ).