IV P 39/25 · Sąd powszechny

Sygn. akt IV P 39/25

UZASADNIENIE

Powód D. D. (1) w pozwie z dnia 05.04.2025 r. (data nadania) skierowanym przeciwko Centrali Handlowo-Produkcyjnej (...) sp. z o.o. w O. domagał się zasądzenia kwoty 3 399,76 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwot i dat szczegółowo wskazanych w pozwie oraz kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu wskazał, że był zatrudniony przez pozwaną spółkę na podstawie umowy o pracę z dnia 30.06.2020 r. na stanowisku sprzedawcy-handlowca w pełnym wymiarze czasu pracy końcowo za wynagrodzeniem 5 706,55 zł brutto miesięcznie.

Pozwana spółka rozwiązała umowę o pracę z powodem. W okresie od sierpnia 2021 r. do grudnia 2023 r. powód pracował w godzinach nadliczbowych, co nie zostało uwzględnione przez pozwaną, która jednocześnie wymagała od powoda m.in. rozpoczynania pracy w godzinach wcześniejszych. Wobec powyższego pozostało nierozliczone wynagrodzenie za pracę powoda w godzinach nadliczbowych, a łączna kwota z tego tytułu wynosi 21 038,87 zł. W niniejszej sprawie powód domaga się zasądzenia wynagrodzenia za nadgodziny za okres od sierpnia do grudnia 2021 r. nie ulega wątpliwości, iż powód zobowiązany był wykonywać pracę w ściśle określonej normie dobowej, lecz przedłożone dowody potwierdzają, iż powód z uwagi na potrzeby pracodawcy wykonywał swoje obowiązki ponad obowiązującą go normę czasu pracy.

Za tę pracę pracodawca nie wypłacił dodatkowego wynagrodzenia. Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym wydanym w dniu 10.04.2025 r. w sprawie o sygnaturze akt IV Np. 14/25 Sąd Rejonowy w Suwałkach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uwzględnił roszczenie powoda w całości. Pozwana Centrala Handlowo-Produkcyjna (...) sp. z o.o. w O. wniosła sprzeciw od nakazu zapłaty zaskarżając go w całości. Wniosło także o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu wskazała, że stanowisko powoda zaprezentowane w pozwie jest bezpodstawne.

Z dokumentów znajdujących się w posiadaniu pozwanego i załączonych do sprzeciwu wynika, że w tym okresie tj. od sierpnia 2021 r. do grudnia 2022 r. powód pracował w godzinach od 8:00 do 16:00, a więc 8 godzin dziennie w dni robocze. Sąd ustalił, co następuje: D. D. (1) został zatrudniony w Centrali Handlowo-Produkcyjnej (...) sp. z o.o. w O. od 01.07.2020 r. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, na stanowisku sprzedawca-handlowiec w Oddziale S., w pełnym wymiarze czasu pracy. Dobowa norma czasu pracy wynosiła 8 godzin, a norma tygodniowa czasu pracy wynosiła 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, w okresie rozliczeniowym wynoszącym 3 miesiące.

Umowa o pracę została rozwiązana przez pracodawcę dnia 03.01.2024 r. na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 kp bez zachowania okresu wypowiedzenia z winy pracownika. Powód, w okresie trwania umowy o pracę zgodnie z harmonogramem czasu pracy powinien rozpoczynać dzień pracy o godzinie 08:00, a kończyć o godzinie 16:00 (8 godzin – pełny wymiar czasu pracy). Listy obecności potwierdzają 8-godzinny dzień pracy D. D. (1) w okresie od 1 sierpnia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. Jednakże D. D. (1) faktycznie pracował w trybie co najmniej 9-godzinnym każdego dnia; rozpoczynał pracę przed godziną 07:00, a kończył po godzinie 16:00, np.: dnia 18.10.2021r.

D. D. (1) był w siedzibie spółki w S. rozpoczynając pracę już o godzinie 06:43, natomiast od klienta do miejsca zamieszkania wyjechał o godzinie 16:45. Dotyczyło to również tankowania służbowego samochodu, czy odbierania towaru z magazynu pozwanej spółki w O.. Pracodawca D. D. miał świadomość pracy ponadwymiarowej wykonywanej przez tego pracownika. Pracownik nie mógł na polecenie pracodawcy ewidencjonować godzin ponadwymiarowych, a ewidencja czasu pracy była podpisana zbiorczo raz w miesiącu za dany miesiąc. Jednomiesięczne wynagrodzenie powoda D.

D. liczone jak ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wynosiło 7.474,37 zł. /dowody: wydruki z systemu (...) k. 5-93; lista obecności k. 108-112; akta osobowe powoda k. 125-157; zaświadczenie o ekwiwalencie za urlop k. 158; lista płac k. 159-169; wyjaśnienia informacyjne powoda D. D. (1) na rozprawie w dniu 4.06.2025r. – protokół skrócony rozprawy z dnia 4.06.2025r. k. 172-174, wyjaśnienia informacyjne W. D. – Prezesa Zarządu pozwanej spółki na rozprawie w dniu 4.06.2025r. – protokół skrócony rozprawy z dnia 4.06.2025r. k. 1720-174, zeznania świadków - D.

C., K. K. (1), C. P., P. G. na rozprawie w dniu 13.08.2025 r. – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2025 r. k. 181-183v; dokumenty przesunięć magazynowych k. 185-215; kwit (...) k. 218-233; zeznania D. D. (1) i W. D. w charakterze stron na rozprawie w dniu 29.10.2025 r. – protokół skrócony rozprawy z dnia 29.10.2025 r. k. 238-239v/

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 22 § 1 kp przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Przez wynagrodzenie rozumiemy zapłatę za wykonanie pracy. Stosownie do art. 151 § 1 kp praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych.

Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii, lub szczególnych potrzeb pracodawcy. Według zaś art. 151 1 § 1 i 2 kp za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, pracownikowi przysługuje dodatek w wysokości: 1) 100% wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających:

a) w nocy, b) w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, c) w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, 2) 50% wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu niż określony w pkt 1. Dodatek taki przysługuje także za każdą godzinę pracy nadliczbowej z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, chyba że przekroczenie tej normy nastąpiło w wyniku pracy w godzinach nadliczbowych, za które pracownikowi przysługuje prawo do dodatku w wysokości wyżej określonej.

Zgodnie z art. 149 kp do podstawowych obowiązków każdego pracodawcy należy prowadzenie ewidencji czasu pracy. Szczegółowe regulacje dotyczące tej kwestii znajdują się w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych (Dz. U. Nr 62, poz. 286 z późn. zm.). Z § 8 tego rozporządzenia wynika, że obowiązkiem pracodawcy jest założenie oraz prowadzenie odrębnej dla każdego pracownika karty ewidencji czasu pracy w zakresie obejmującym pracę w poszczególnych dobach roboczych, w tym pracę w niedziele i święta, w porze nocnej, w godzinach nadliczbowych oraz w dni wolne od pracy wynikające z rozkładu czasu pracy w pięciodniowym tygodniu pracy, a także dyżury, urlopy, zwolnienia od pracy oraz inne usprawiedliwione i nieusprawiedliwione nieobecności w pracy.

Do karty ewidencji czasu pracy pracownika dołącza się jego wnioski o udzielenie czasu wolnego od pracy w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych (Wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z 25.11.2021 r., IV Pa 28/20, LEX nr 3514751). W wyroku z dnia 14 maja 1999 r. w sprawie I (...) 62/99 Sąd Najwyższy wskazał, że obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy ciąży na pracodawcy, zaś w razie wskazywania przez pracownika na konkretne godziny jego pracy i wykazania pracy w takich godzinach, przy braku stosownej ewidencji czasu pracy po stronie pracodawcy, ciężar udowodnienia, że pracownik nie wykonywał pracy w takich godzinach i w takim wymiarze jak podaje, spoczywa na pracodawcy.

Co więcej, z wyroku Sądu Najwyższego z 19 lutego 2010 r. sygn. II PK 217/09 wynika, że nawet w sytuacji, gdy pracownik wykazał, że pracował w godzinach nadliczbowych, a wobec nieprowadzenia przez pracodawcę ewidencji czasu pracy, nie może udowodnić dokładnej liczby przepracowanych godzin, ustalenie wynagrodzenia należnego z tego tytułu pracownikowi może nastąpić nawet według reguł art. 322 k.p.c., a więc sąd może w wyroku zasądzić odpowiednią sumę według swej oceny, opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy.

Pracownik może przy tym powoływać wszelkie dowody na wykazanie zasadności swego roszczenia, w tym posiadające mniejszą moc dowodową niż dokumenty dotyczące czasu pracy, a więc np. dowody osobowe, czy własne zapiski, z których może wynikać liczba przepracowanych godzin nadliczbowych. Ponadto, zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 5 lutego 1976 r. w sprawie I PRN 58/75, jeżeli przełożony ma świadomość tego, iż pracownik pozostaje w pracy po godzinach i nie sprzeciwi się temu, można przyjąć, iż w sposób dorozumiany polecił pracownikowi wykonać pracę w dodatkowym czasie.

W przepisach nie określono bowiem formy polecenia pracy w nadgodzinach. Nie musi być to zatem forma pisemna, może to być polecenie ustne lub każde zachowanie przełożonego ujawniające jego wolę w sposób dostateczny. Zatem o poleceniu pracy w nadgodzinach można mówić także w sytuacji, gdy przełożony widział i milcząco aprobował wykonywanie przez pracownika pracy w nadgodzinach. Natomiast w wyroku z 26 maja 2000 r. w sprawie II PKN 667/99 Sąd Najwyższy doprecyzował, że warunkiem przyjęcia dorozumianej zgody na pracę po godzinach jest wiedza pracodawcy o tym fakcie.

Trudno jest bowiem uznać, że zwierzchnik wyraża zgodę na wykonywanie przez pracowników pracy po godzinach, jeśli sam nawet o tym nie wie. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że kierownik wydziału pozwanej spółki wiedział o tym, iż powód regularnie pracował ponad obowiązujący go wymiar czasu pracy i stan taki akceptował. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że powód pracował w dni robocze ponad normę 8 godzin czasu pracy (co najmniej 9 godzin dziennie każdego dnia). Przesłuchani w sprawie świadkowie - D.

C., K. K. (1), C. P. zgodnie zeznali, że powód pracował w hurtowni przed godz. 07:00, bądź po godz. 16:00. Zeznania w/w świadków Sąd zaaprobował jako zgodne z faktycznym przebiegiem zdarzeń, o których ci zeznali. Relacje w/w opierały się na własnych spostrzeżeniach świadków i zdarzeniach, w których brali udział jako klienci (...) hurtowni pozwanej spółki. Relacje w/w korespondują z wyjaśnieniami i zeznaniami powoda założonymi na rozprawie , z których wynika, że ze względu na nikłą obsadę pracowników hurtowni, aby zapewnić sprawną obsługę klientów, był zaangażowany w ich obsługę również poza normatywnymi godzinami otwarcia (...) hurtowni.

Powyższe potwierdzają również wydruki z lokalizacji przemieszczania się powoda w dniach roboczych w spornym okresie, złożone przez niego przy pozwie, dokumenty potwierdzające godziny tankowania służbowego samochodu, dokumenty odbioru towarów z magazynu pozwanej spółki w O.. Wszystko to wskazuje, zdaniem Sądu, iż oficjalna ewidencja czasu pracy prowadzona przez pozwanego pracodawcę, jest nierzetelna. Świadek P. G. (ówczesny bezpośredni przełożony powoda w (...) hurtowni) również zeznał, że powód rozwoził dostawy także po godz. 16:00, do której teoretycznie miał tylko pracować.

Świadek ten wskazał w swoich zeznaniach, że posiadał wiedzę o pracy powoda poza normatywnymi godzinami pracy, o jego wyjazdach po towar do magazynu pracodawcy w O., ale nie umiał wyjaśnić, z czego wynikała taka aktywność pracownika i dlaczego pracodawca nie reagował na zwiększone normy dobowe czasu pracy przez powoda. Pracodawca D. D. miał świadomość pracy ponadwymiarowej wykonywanej przez tego pracownika i nie zabraniał mu pracy w takim rozmiarze. W tych okolicznościach mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd stwierdził, że powód zaopatrując klientów pozwanej faktycznie pracował w takich godzinach jak podał – co najmniej 9 godzin dziennie, a nie tak jak przedstawiła to pozwana.

Sąd ocenił, że złożona do akt sprawy ewidencja obecności powoda w pracy może być dowodem co najwyżej na to, że danego dnia powód był w pracy, ale nie stanowi dowodu na to przez ile godzin danego dnia powód świadczył pracę, ponieważ zgodnie z twierdzeniami powoda listę obecności podpisywał zbiorczo pod koniec miesiąca. Sąd za nielogiczne uznał tłumaczenie pozwanej (por. zeznania prezesa Zarządu pozwanej w charakterze strony na rozprawie), że powód sam niejako prowokował i ustalał nadgodziny zostając dłużej w miejscu pracy.

Nie dał również wiary twierdzeniom pozwanej, że powód mógł wpisywać na liście obecności więcej przepracowanych godzin, tyle ile faktycznie był w pracy. Powód bowiem zaprzeczył, aby pracodawca godził się na rzetelne prowadzenie ewidencji czasu pracy, a dowody przedstawione przez niego to potwierdzają. W odniesieniu do roszczenia powoda, Sąd zwraca uwagę, że pozwana potwierdziła prawidłowość rachunkowego wyliczenia przez powoda wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, gdyby ona wystąpiła zgodnie z twierdzeniem powoda.

Podkreślić należy, że ścisłe obliczenie faktycznie przepracowanych godzin nadliczbowych przez powoda w okolicznościach sprawy jest utrudnione, z dowodów zaprezentowanych przez powoda wynika jedynie, że pracował ponad 8 godzin każdego dnia (również w soboty przy sprzątaniu magazynu hurtowni, kiedy hurtownia była nieczynna dla klientów). Stąd z aprobatą należy odnieść się do stanowiska powoda, że domaga się zapłaty wynagrodzenia za pracę w godzinach ponadwymiarowych za 1 godzinę dziennie. Dlatego też Sąd uwzględniając żądanie pozwu, zasądził pod pozwanej Centrali Handlowo-Produkcyjnej (...) sp. z o.o. w O. na rzecz powoda D.

D. (1) kwotę 3 399,76 zł brutto wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, na podstawie art. 151 1 kp. Podstawą prawną zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od należności głównej jest art. 359 §1 i §2 kc w zw. z art. 300 kp. Każdorazowo odsetki ustawowe zasądzono od 11 dnia miesiąca (wynagrodzenie było płacone do 10 dnia miesiąca za poprzedni miesiąc). O powyższym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Wobec całkowitego uwzględnienia żądań powoda, Sąd na podstawie art. 98 §1, §1 1 i §3 kpc, art. 99 kpc, w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z §2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.

Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.) zasądził od pozwanej Centrali Handlowo-Produkcyjnej (...) sp. z o.o. w O. na rzecz powoda D. D. (1) kwotę 675,00 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty – pkt II sentencji wyroku. Nadto działając na podstawie art. 113 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Sąd obciążył pozwaną brakującą opłatą sądową od pozwu (200 zł.) , od uiszczenia której powód był zwolniony z mocy ustawy - pkt III sentencji wyroku.

O rygorze natychmiastowej wykonalności Sąd Rejonowy rozstrzygnął na podstawie art. 477 2 § 1 kpc (kwota jednomiesięcznego wynagrodzenia powoda liczonego jak ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy to 7.474,37 zł., co wynika z zaświadczenia pracodawcy z k. 158) – pkt IV sentencji wyroku. sędzia Karol Kwiatkowski ZARZĄDZENIE (...) ((...)). (...) K. K.