I C 233/25 · Sąd powszechny

Sygn. akt I C 233/25

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 października 2025 r. Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: asesor sądowy Michał Wiśniewski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Edyta Wołowiec po rozpoznaniu w dniu 13 października 2025 r. w Ł. na rozprawie sprawy z powództwa W. I. przeciwko Z. (...) z siedzibą we S. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności I. Oddala powództwo; II. Odstępuje od obciążania powoda kosztami postępowania. Sygn. akt I C 233/25

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 4 marca 2025 r. W. I. wniósł przeciwkoV. (...) z siedzibą we S. o pozbawienie w całości wykonalności prawomocnego tytułu wykonawczego stanowiącego nakaz zapłaty wydany w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego (...) w L. z dnia 15 września 2015 r. w sprawie VI (...) zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 4 lipca 2016 r. – podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia stwierdzonego powyższym tytułem z dniem 31 grudnia 2024 r. W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie powyższego tytułu wykonawczego komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w O.

B. A. wszczęła postępowanie egzekucyjne o sygn. akt (...). Wraz z pozwem powód złożył wniosek o udzielenie zabezpieczenia powyższego roszczenia poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 21 marca 2025 r. Sąd Rejonowy w O. przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.. W dniu 14 maja 2025 r. komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w O. A. M. nadesłała akta postępowania egzekucyjnego o sygn. (...)do akt sprawy. Postanowieniem z dnia 15 maja 2025 r. Sąd Rejonowy w K. oddalił wniosek powoda o udzielenie zabezpieczenia.

W dniu 29 maja 2025 r. ustalono, że wobec pozwanego wszczęto w dniu 25 lipca 2023 r. postępowanie sanacyjne które na dzień zamknięcia rozprawy nie zostało zakończone (k. 73). W odpowiedzi na pozew doręczony zarządcy masy sanacyjnej V. (...) z siedzibą we S. (k.

98) pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie na swoją rzecz od powoda zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwany wskazał, że nie doszło do przedawnienia roszczenia stwierdzonego spornym tytułem wykonawczym. Zdaniem pozwanego doszło do przerwania biegu przedawnienia przy wszczęciu i prowadzeniu poprzedniego postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. (...) O. V. w sprawie (...).

Sąd zważył co następuje:

Powództwo podlegało oddaleniu. W pierwszej kolejności wskazania wymagało, że brak było podstaw do odrzucenia pozwu lub zawieszenia postępowania. Powód nieprawidłowo oznaczył stronę pozwaną jako V. (...) z siedzibą we S.. Przewodniczący z urzędu dokonał jednak sprostowania oznaczenia strony pozwanej oraz doręczył pozwanemu – zastępcy pośredniemu pozwanego odpis pozwu (k. 77 i k. 115). Sąd w obecnym składzie podziela stanowisko, zgodnie z którym zarządca masy sanacyjnej jako organ postępowania restrukturyzacyjnego nie posiada samoistnej zdolności sądowej ani procesowej, a zatem stroną postępowania w znaczeniu materialno-prawnym pozostaje spółka.

Z art. 311 ust. 1 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1428 z późn. zm.) wynika bezwzględne podstawienie zarządcy w miejsce podmiotu, w stosunku do którego zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne, podobnie jak syndyka w stosunku do upadłego (zob. Postanowienie Sądu Najwyższego z 27 maja 2022 r., III CZ 196/22, LEX nr (...)). Niewątpliwie przedmiot procesu należał do masy sanacyjnej w rozumieniu art. 294 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1428 z późn. zm. dalej: p.r.).

Reprezentacja pozwanego w procesie powinna zaś być wykonywana przez zarządcę masy sanacyjnej w rozumieniu art. 53 ust. 1 p.r. Jednocześnie wobec stwierdzenia prawidłowej reprezentacji pozwanego oraz wszczęcia i prowadzenia postępowania restrukturyzacyjnego już od ponad 2 lat (tj. przed wszczęciem niniejszego procesu) – brak było podstaw do zawieszenia postępowania. Zgodnie z art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może oprzeć powództwo także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, na zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zgłoszenie tego zarzutu w sprawie było z mocy ustawy niedopuszczalne, a także na zarzucie potrącenia.

Do zdarzeń zaliczanych do katalogu wymienionego w pkt 2 powyższego przepisu, należy zatem m.in. podniesienie zarzutu przedawnienia roszczenia stwierdzonego tytułem wykonawczym. Ustawą z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw w przepisie art. 125 § 1 k.c. z dniem 9 lipca 2018 r. skrócono 10-letni termin przedawnienia roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sądu do 6 lat. Jednocześnie ustawą z 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (dalej ustawa nowelizująca) wprowadzono trzy normy intertemporalne, tj.:

1) zgodnie z art. 5 ust. 1, do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy i w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych stosuje się od dnia jej wejścia w życie nowe przepisy o przedawnieniu w niej określone;

2) zgodnie z art. 5 ust. 2, termin przedawnienia jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy (w przypadku, gdyby przedawnienie rozpoczęte przed dniem wejścia w życie ustawy nastąpiło przy uwzględnieniu dotychczasowego terminu przedawnienia wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu);

3) art. 5 ust. 3 dotyczy roszczeń przysługujących konsumentowi, które powstały przed dniem wejścia w życie ustawy i w tym dniu jeszcze nie uległy przedawnieniu (do roszczeń takich zastosowanie będą miały dotychczasowe przepisy o terminach przedawnienia) (zob. Ciszewski Jerzy (red.), Nazaruk Piotr (red.), Kodeks cywilny. Komentarz Opublikowano: WKP 2019). W rozpoznawanej sprawie nakaz zapłaty Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie z dnia 15 września 2015 r. w sprawie VI(...), zaopatrzony został w klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 4 lipca 2016 r. (k. 7 akt (...)).

Ponadto w dniu 16 listopada 2016 r. umorzono pierwotne postępowanie egzekucyjne prowadzone przed komornikiem sądowym przy Sądzie Rejonowym dla W. (...) we W. O. V. w sprawie (...) - na podstawie powyższego tytułu, wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji (k. 4 akt (...)). Złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, jak i wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie takiego tytułu wykonawczego przerywa na podstawie art. 123 § 1 pkt 1 k.c. bieg przedawnienia jako czynność przedsięwzięta bezpośrednio w celu egzekwowania roszczeń (vide:

Postanowienie Sądu Najwyższego z 29 listopada 2022 r., I CSK 2515/22, LEX nr (...)). Powyższe oznacza, że przedawnienie rozpoczęło swój bieg w przedmiotowej sprawie dnia 4 lipca 2016 r., zostało przerwane złożeniem pierwszego wniosku o wszczęcie egzekucji, a następnie rozpoczęło swój nowy bieg od dnia 16 listopada 2016 r. (w dniu umorzenia pierwszego postępowania egzekucyjnego (...)). W niniejszej sprawie, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy nowelizującej, wcześniejszy termin przedawnienia następowałby przy zastosowaniu 6 letniego terminu od dnia wejścia w życie tej ustawy tj. od dnia 9 lipca 2018 r.

Przy uwzględnieniu znowelizowanej treści art. 118 zd. 2 k.c. dotyczącego sposobu liczenia terminu przedawnienia, należało stwierdzić, że przedawnienie nastąpiłoby dopiero w dniu 31 grudnia 2024 r. Pozwany złożył nowy wniosek o wszczęcie egzekucji na podstawie spornego tytułu wykonawczego w sprawie (...) przed tą datą. Zgodnie z art. 165 § 2 k.p.c. oddanie pisma procesowego w polskiej placówce operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo w zagranicznej placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest równoznaczne z wniesieniem tego pisma do sądu.

Wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego został złożony w niniejszej sprawie, za pośrednictwem operatora pocztowego, w dniu 20 grudnia 2024 r. (k. 6 akt (...)). Wniosek ten przerwał bieg terminu przedawnienia roszczenia dochodzonego przedmiotowym tytułem wykonawczym. W sprawie nie zostało wydane prawomocne orzeczenie o zwrocie wniosku przez komornika. Przeciwnie, w dniu 12 lutego 2025 r. komornik sądowy wysłał do dłużnika zawiadomienie o wszczęciu egzekucji i prowadzi postępowanie egzekucyjne. Należało mieć także na uwadze, że wierzyciel złożył wniosek o egzekucję w zakresie roszczenia odsetkowego tylko co do nieprzedawnionych odsetek (k. 1 akt Km).

Postępowanie egzekucyjne nie jest zatem prowadzone w zakresie jakiegokolwiek roszczenia przedawnionego (głównego lub ubocznego). Zarzuty powoda zgłaszane na rozprawie w dniu 13 października 2025 r. nie zasługiwały na uwzględnienie. Fakt opatrzenia przesyłki zawierającej wniosek egzekucyjny (k.

6) pieczęcią powszechnego polskiego operatora pocztowego jest wystarczający do uznania, że wniosek o wszczęcie egzekucji złożono w terminie. Należy mieć na uwadze że dokonywanie czynności procesowych jak wniesienie pozwu czy wniosku egzekucyjnego – zarówno poprzez złożenie w biurze podawczym, jak i nadanie zgodnie z art. 165 § 2 k.p.c. – wywołuje skutki materialnoprawne, w tym co do przerwania biegu przedawnienia (M. Dziurda [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Praktyczny komentarz do nowelizacji z 2023 roku, Warszawa 2023, art. 165).

Twierdzenia powoda, że w kopercie załączonej do akt (...) mogła się znajdować jakakolwiek korespondencja, nie zaś sam wniosek egzekucyjny - nie zostały w żaden sposób udowodnione. Nie zasługiwało także na uwzględnienie twierdzenie, że wniosek egzekucyjny został zarejestrowany dopiero w lutym 2025 r. Data wykonywania czynności technicznych przez komornika nie ma bowiem żadnego wpływu na bieg i przerwanie terminu instytucji prawa materialnego (przedawnienia). Wniosek egzekucyjny został także złożony przez umocowany podmiot reprezentujący pozwanego (k. 5 akt (...) i k. 101 akt sprawy).

Na podstawie powołanych powyżej przepisów, wobec braku spełnienia przesłanek przedawnienia roszczenia stwierdzonego spornym tytułem, sąd oddalił powództwo w punkcie I (pierwszym) wyroku. W punkcie II (drugim) wyroku orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. W judykaturze i doktrynie przyjmuje się, że dobrodziejstwo wskazanego przepisu może zostać zastosowane w przypadku istnienia ponadprzeciętnego subiektywnego przeświadczenia o słuszności racji strony procesu (por.

M. Manowska [w:] A. Adamczuk, P. Pruś, M. Radwan, M. Sieńko, E. Stefańska, M. Manowska, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom I. Art. 1-477(16), LEX/el. 2022, art. 102). W ocenie sądu w niniejszej sprawie zachodziła okoliczność tego rodzaju. Reprezentant wierzyciela złożył wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w ostatnich dniach przed upływem terminu przedawnienia, zaś pieczęć wpływu korespondencji do komornika na wniosku - wskazuje datę wpływu wniosku do kancelarii dopiero dnia 2 stycznia 2025 r. (k. 1 akt (...)).

Powód nie był reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, przez co mógł pozostawać w usprawiedliwionym, subiektywnym przekonaniu, że doszło do przedawnienia roszczenia wynikającego z zaskarżonego tytułu wykonawczego. Sygn. akt I C 233/25 ZARZĄDZENIE 1) (...); 2) (...); 3) (...). Ł., 27 października 2025 r.