IV Ka 248/25 · Sąd powszechny

art. 438 pkt 1 k.p.k, art. 438 pkt 2 k.p.k, art. 438 pkt 3 k.p.k, art. 438 pkt 4 k.p.k, art. 439 k.p.k, art. 433 § 1 k.p.k; IV Ka 248/25 · Sąd powszechny: Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 24 stycznia 2025 roku w sprawie II K 568/23. 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐co do winy ☐co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒uchylenie ☒zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. ------------------- ---------------------------------------------------------- ------------- --------------- 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. ------------------- ---------------------------------------------------------- ------------- --------------- 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu --------------- -------------------------------------------------------------- ----------------------------------------------- 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --------------- -------------------------------------------------------------- ----------------------------------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.2. Zarzuty podniesione w apelacji oskarżonego Ł. G.: - błąd w ustaleniach faktycznych leżących u podstaw orzeczenia będący wynikiem nierozpoznania wszystkich istotnych okoliczności dotyczących rozpoznawanej sprawy, w tym oceny dowodów, to jest przyjętych do stanu faktycznego rzekomą nieistniejącej sprzedaży paliw w oparciu o wskazane w uzasadnieniu faktury VAT i złożone do rozliczeń, - błędne stwierdzenie nierzetelności rejestru sprzedaży we wszystkich fakturach, - rażąco surową karę bez warunkowego zawieszenia, - zarzut przedawnienia. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty podniesione w apelacji oskarżonego Ł. G. okazały się bezzasadne w stopniu oczywistym i tym samym apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację oskarżonego, działał w granicach zaskarżenia oraz podniesionych zarzutów, zgodnie z art. 433 § 1 k.p.k. Jednocześnie sąd odwoławczy zbadał zaskarżony wyrok pod kątem wystąpienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k., jak również ewentualnych przesłanek rażącej niesprawiedliwości orzeczenia (art. 440 k.p.k.), nie stwierdzając podstaw do ingerencji z urzędu. Kontrola instancyjna nie wykazała uchybień, które mogłyby skutkować zmianą lub uchyleniem wyroku Sądu Rejonowego. Apelacja oskarżonego Ł. G. nie zawiera argumentów podważających prawidłowość rozstrzygnięcia, a podniesione zarzuty w istocie sprowadzają się do polemiki z prawidłowo przeprowadzoną oceną dowodów. Wbrew twierdzeniom apelacji, Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych, logicznych i wszechstronnych ustaleń faktycznych, opartych na całokształcie ujawnionego w sprawie materiału dowodowego, ocenionego zgodnie z dyrektywami wynikającymi z art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. Apelacja w istocie nie wykazuje, aby Sąd I instancji dopuścił się dowolności w ocenie dowodów, a przedstawiona w niej argumentacja sprowadza się do polemiki z prawidłowymi ustaleniami Sądu meriti oraz do próby zastąpienia ich własną, korzystną dla oskarżonego wersją zdarzeń. Przechodząc do szczegółów, Sąd Okręgowy nie podzielił żadnego z zarzutów podniesionych w środku odwoławczym oskarżonego Ł. G. od wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 24 stycznia 2025 r. wydanego w sprawie II K 568/23. Kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia, przeprowadzona zarówno w granicach zarzutów apelacyjnych, jak i w zakresie szerszym, wynikającym z obowiązków sądu odwoławczego w postępowaniu karnym, nie wykazała, aby Sąd pierwszej instancji dopuścił się uchybień mogących skutkować wzruszeniem zaskarżonego wyroku. Przeciwnie, analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób kompletny, a ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy znajdują pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, ocenionym zgodnie z dyrektywami wynikającymi z art. 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., a sporządzone uzasadnienie odpowiada wymaganiom art. 424 k.p.k., albowiem pozwala na prześledzenie toku rozumowania Sądu meriti, rekonstrukcję podstaw faktycznych rozstrzygnięcia oraz weryfikację podstaw prawnych przypisania oskarżonemu winy. Nietrafny okazał się w pierwszej kolejności zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, który apelujący powiązał z twierdzeniem, że Sąd pierwszej instancji miał rzekomo nie rozpoznać wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym wadliwie ocenić materiał dowodowy i bezpodstawnie przyjąć, iż faktury VAT wystawione przez Firmę (...) (...) G. A., Ł. S. nie dokumentowały rzeczywistej sprzedaży paliwa. Zarzut ten ma w istocie charakter wyłącznie polemiczny i ogólnikowy – niepoparty konkretnymi argumentami odnoszącymi się do reguł określonych w art. 7 k.p.k., gdyż nie wskazuje na żadne konkretne uchybienia logiczne, sprzeczności, pominięcia dowodów czy naruszenia zasad doświadczenia życiowego, które mogłyby podważać ocenę przeprowadzoną przez Sąd Rejonowy. Samo zaprezentowanie przez skarżącego odmiennej, korzystnej dla oskarżonego wersji zdarzeń nie jest wystarczające do wykazania błędu w ustaleniach faktycznych. Dla skuteczności takiego zarzutu niezbędne byłoby wykazanie, że sąd orzekający naruszył reguły swobodnej oceny dowodów przez pominięcie istotnej części materiału, ocenę dowodów w sposób dowolny albo przyjęcie wniosków nie dających się pogodzić z zasadami logicznego rozumowania. Tego rodzaju argumentacji apelacja nie zawiera. Sąd Rejonowy trafnie oparł swoje ustalenia przede wszystkim na dowodach nieosobowych, a więc dokumentach zgromadzonych w toku kontroli podatkowych, decyzjach organów podatkowych, materiale księgowym, rejestrach zakupów VAT, samych fakturach objętych przypisaniem, protokołach badania ksiąg podatkowych, a także na dokumentach urzędowych potwierdzających status podmiotu występującego jako wystawca faktur. Dowody te, z uwagi na swój charakter, źródło pochodzenia i wzajemną zgodność, miały szczególnie wysoką wartość poznawczą. Sąd I instancji zasadnie przypisał im walor wiarygodności, albowiem tworzą one spójny i konsekwentny obraz działalności oskarżonego w zakresie rozliczeń podatkowych za 2013 r. oraz jednoznacznie potwierdzają, że wskazane w wyroku faktury pochodzące od firmy (...) nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Nie budzi wątpliwości, że ustalenie fikcyjnego charakteru tego podmiotu nie zostało oparte na przypuszczeniach, lecz wynikało z konkretnych i wielokrotnie zweryfikowanych danych, a mianowicie z faktu, że podmiot ten nie funkcjonował w sposób odpowiadający rzeczywistemu profesjonalnemu obrotowi paliwami ciekłymi, nie posiadał wymaganej koncesji, nie figurował prawidłowo jako aktywny podmiot prowadzący działalność gospodarczą w składzie osobowym wskazanym na fakturach (co oznacza brak właściwej rejestracji działalności), nie dysponował zapleczem organizacyjnym ani środkami transportu umożliwiającymi wykonywanie dostaw paliw na skalę wynikającą z treści zakwestionowanych dokumentów (brak zatem infrastruktury umożliwiającej realizację dostaw paliwa na skalę wynikającą z treści faktur), a ponadto transakcje były przeprowadzane wyłącznie gotówkowo, pomimo, iż z uwagi na ich jednostkową wartość przekraczającą równowartość 15 tys. Euro, wymogiem były transakcje bezgotówkowe. Już sama kumulacja tych okoliczności – ocenianych łącznie – prowadzi do jednoznacznego wniosku o pozorności obrotu gospodarczego dokumentowanego przedmiotowymi fakturami. Sąd pierwszej instancji trafnie zauważył, że przy tak znaczącej skali obrotu oraz przy charakterze działalności gospodarczej prowadzonej przez oskarżonego, brak jakiejkolwiek weryfikacji kontrahenta oraz akceptowanie modelu współpracy opartego na płatnościach gotówkowych przy transakcjach o wartości przekraczającej równowartość 15 tys. Euro stanowiło okoliczność jednoznacznie wskazującą co najmniej na godzenie się przez oskarżonego z tym, że dokumenty te nie odzwierciedlają rzeczywistości. Tym samym, nie sposób podzielić stanowiska skarżącego, jakoby nie było możliwości prześledzenia drogi rozumowania Sądu pierwszej instancji. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w sposób szczegółowy i logiczny rekonstruuje tok rozumowania Sądu meriti, wskazując zarówno podstawy faktyczne, jak i ich ocenę prawną, a w związku z tym spełnia wszelkie wymogi określone w art. 424 k.p.k. Sąd ten nie poprzestał na prostym odwołaniu się do ustaleń organów podatkowych, lecz przeprowadził własną, samodzielną ocenę materiału dowodowego, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 8 § 1 k.p.k. Odwołanie się do prawomocnej decyzji U. (...) oraz jej kontroli sądowoadministracyjnej stanowiło jedynie jeden z elementów tej oceny, a nie jej wyłączną podstawę. Zarzut dotyczący rzekomo błędnego przyjęcia nierzetelności wszystkich faktur również nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Rejonowy nie dokonał żadnego niedopuszczalnego uogólnienia, lecz odniósł się do konkretnych, enumeratywnie wskazanych dokumentów. Skoro podmiot wystawiający te faktury nie prowadził rzeczywistej działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami, to logiczną konsekwencją jest przyjęcie, że dokumenty te nie mogły odzwierciedlać realnych transakcji. Obrona nie wykazała, aby choćby jedna z tych faktur dokumentowała rzeczywiste zdarzenie gospodarcze, albowiem nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających istnienie legalnego źródła pochodzenia paliwa, jego transportu, magazynowania czy wydania. W pełni trafna jest także ocena Sądu Rejonowego w zakresie strony podmiotowej przypisanego oskarżonemu Ł. G. czynu. Oskarżony jako wieloletni przedsiębiorca działający w branży paliwowej i osobiście zajmujący się działalnością gospodarczą, nie mógł pozostawać w usprawiedliwionym błędzie co do charakteru współpracy z podmiotem (...). Zgodził się na współpracę z podmiotem niezweryfikowanym, nieposiadającym koncesji, niefigurującym w rejestrach, a przy tym realizującym transakcje o znacznej wartości wyłącznie w formie gotówkowej. Okoliczności te jednoznacznie wskazują, że oskarżony co najmniej godził się na to, że posługuje się dokumentami nierzetelnymi, a tym samym działał umyślnie w zamiarze ewentualnym. Nie może odnieść skutku także argumentacja odwołująca się do innych postępowań karnych dotyczących tych samych faktur. Należy podkreślić, że niniejsza sprawa dotyczy podania nieprawdy w deklaracji (...) za 2013 r., a więc naruszenia obowiązków podatkowych w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Ewentualne wcześniejsze postępowania odnoszące się do rozliczeń w podatku od towarów i usług nie obejmowały tego samego czynu w rozumieniu prawa karnego skarbowego, gdyż dotyczyły innych obowiązków publicznoprawnych i innych deklaracji. Nie zachodzi zatem tożsamość czynu wykluczająca ponowne orzekanie. Przeciwnie, fakt, że w innych postępowaniach również stwierdzono fikcyjność faktur pochodzących od podmiotu (...), może jedynie wzmacniać przekonanie o trafności ustaleń poczynionych w niniejszej sprawie, przy zachowaniu zasady samodzielności jurysdykcyjnej. W realiach niniejszej sprawy zarzut przedawnienia karalności czynu przypisanego oskarżonemu również nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem abstrahuje zarówno od prawidłowego określenia początku biegu przedawnienia na gruncie art. 44 k.k.s., jak i od skutków procesowych czynności podjętych w toku postępowania przygotowawczego. Przede wszystkim przypisany Ł. G. czyn ma charakter przestępstwa skarbowego polegającego na narażeniu na uszczuplenie, a w istocie uszczupleniu należności publicznoprawnej, gdyż został zakwalifikowany z art. 56 § 1 k.k.s. w zb. z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., art. 7 § 1 k.k.s. oraz art. 38 § 2 pkt 1 k.k.s. (w brzmieniu obowiązującym w dacie czynu w myśl art. 2 § 2 k.k.s.), a jego istota sprowadzała się do podania nieprawdy w zeznaniu rocznym (...) za 2013 r. przez zawyżenie kosztów uzyskania przychodu przy wykorzystaniu nierzetelnych faktur VAT, czego skutkiem było uszczuplenie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie 3.828.561 zł. Tego rodzaju czyn niewątpliwie należy do kategorii deliktów skarbowych, o których mowa w art. 44 § 2 i 3 k.k.s., a więc takich, których przedmiotem jest ochrona konkretnej należności publicznoprawnej. Zgodnie z art. 44 § 3 k.k.s. bieg przedawnienia takiego przestępstwa nie rozpoczyna się od daty złożenia deklaracji ani od daty ujawnienia nieprawidłowości, lecz z końcem roku, w którym upłynął termin płatności tej należności. Przepis ten ma charakter szczególny względem ogólnej reguły określania początku biegu przedawnienia i to on znajduje tu zastosowanie. Oznacza to, że dla oceny przedawnienia w tej sprawie punktem wyjścia nie może być mechaniczne przyjęcie daty 29 kwietnia 2014 r. jako początku biegu przedawnienia. Ta data jest oczywiście istotna dla ustalenia czasu popełnienia czynu, jednak na gruncie art. 44 § 3 k.k.s. nie ona decyduje o rozpoczęciu biegu przedawnienia karalności. Skoro chodzi o zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r., którego termin płatności wiązał się z rozliczeniem rocznym, to bieg przedawnienia karalności należało liczyć z końcem roku, w którym upłynął termin płatności tej należności, a więc od końca 2014 r. Już z tej tylko przyczyny zarzut przedawnienia, formułowany bez uwzględnienia art. 44 § 3 k.k.s., jest wadliwy w punkcie wyjścia, gdyż operuje niewłaściwym momentem początkowym. Dalej wskazać trzeba, że przypisany oskarżonemu czyn był zagrożony karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 3 lat. Wynika to z tego, że podstawą skazania był art. 56 § 1 k.k.s. (w brzmieniu obowiązującym w dacie czynu w myśl art. 2 § 2 k.k.s.), zaś zgodnie z art. 27 § 1 k.k.s. kara pozbawienia wolności za przestępstwo skarbowe trwa najkrócej 5 dni, najdłużej 5 lat, chyba że ustawa stanowi inaczej, natomiast sam art. 56 § 1 k.k.s. przewiduje karę grzywny do 720 stawek dziennych albo karę pozbawienia wolności, albo obie te kary łącznie, bez wyznaczenia wyższej granicy szczególnej, a więc w tym zakresie zastosowanie znajduje ogólna reguła z art. 27 § 1 k.k.s. Dla potrzeb art. 44 § 1 k.k.s. o kwalifikacji do punktu 1 albo 2 decyduje ustawowe zagrożenie przewidziane dla czynu tego rodzaju, a nie kara konkretnie wymierzona w danej sprawie. W konsekwencji zastosowanie miał art. 44 § 1 pkt 1 k.k.s., przewidujący pięcioletni podstawowy termin przedawnienia karalności. Tekst ustawy potwierdza, że art. 44 § 1 pkt 1 k.k.s. odnosi się do przestępstw skarbowych zagrożonych karą grzywny, karą ograniczenia wolności lub karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 3 lat. Skoro zatem bieg przedawnienia rozpoczął się z końcem 2014 r., to podstawowy pięcioletni termin z art. 44 § 1 pkt 1 k.k.s. upływałby dopiero z końcem 2019 r., chyba że wcześniej wystąpiły zdarzenia modyfikujące jego bieg. Takie zdarzenia w sprawie niewątpliwie wystąpiły. Z ustaleń, wynika bowiem, że już w dniu 22 listopada 2018 r. wydano postanowienie o wszczęciu śledztwa obejmującego między innymi podanie nieprawdy w (...) za 2013 r. To z kolei ma zasadnicze znaczenie nie tylko na gruncie prawa podatkowego, ale również z punktu widzenia dalszego toku postępowania karnoskarbowego. Następnie, po okresie zawieszenia śledztwa, w dniu 9 marca 2023 r. wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów, a zostało ono ogłoszone oskarżonemu w dniu 17 kwietnia 2023 r. Właśnie ten moment ma decydujące znaczenie dla oceny skutków z art. 44 § 5 k.k.s., albowiem użyte w tym przepisie sformułowanie „wszczęto postępowanie przeciwko sprawcy” oznacza wszczęcie postępowania in personam, a więc wejście postępowania w fazę skierowaną już przeciwko oznaczonej osobie, nie zaś samo wszczęcie postępowania in rem. Taki sposób rozumienia tego zwrotu jest utrwalony, co oznacza, że dla skutku z art. 44 § 5 k.k.s. konieczne jest sporządzenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów oraz jego niezwłoczne ogłoszenie podejrzanemu i przesłuchanie go, chyba że przeszkadza temu ukrywanie się lub nieobecność w kraju. W niniejszej sprawie ta przesłanka została spełniona przed upływem podstawowego terminu przedawnienia liczonego zgodnie z art. 44 § 3 w zw. z art. 44 § 1 pkt 1 k.k.s. Skoro bowiem podstawowy termin upływał z końcem 2019 r., a postępowanie przeciwko sprawcy zostało wszczęte najpóźniej z chwilą skutecznego przejścia do fazy in personam, to w zależności od dokładnego procesowego odczytania biegu zdarzeń i tak nie można abstrahować od dalszej, najistotniejszej okoliczności, mianowicie od zastosowania art. 44 § 7 k.k.s. Przepis ten stanowi, że przedawnienie nie biegnie, jeżeli przepis ustawy nie pozwala na wszczęcie lub dalsze prowadzenie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe. W sprawie taką ustawową przeszkodą było zawieszenie śledztwa postanowieniem z dnia 20 maja 2019 r. do czasu rozstrzygnięcia zagadnień prejudycjalnych przez organy administracji skarbowej. Nie było to zawieszenie o charakterze technicznym czy uznaniowym, lecz procesowy wyraz konieczności oczekiwania na zakończenie postępowań podatkowych, od których zależały podstawowe ustalenia dotyczące istnienia i rozmiaru uszczuplonej należności. Skoro zatem dalsze prowadzenie postępowania karnego skarbowego było ustawowo niemożliwe do czasu usunięcia tej przeszkody, to przez czas jej trwania przedawnienie karalności nie biegło w rozumieniu art. 44 § 7 k.k.s. Tym samym okres od zawieszenia postępowania do jego podjęcia w dniu 1 marca 2023 r. nie może być wliczany do biegu terminu przedawnienia. Zarzut apelacji jest zatem nietrafny z dwóch niezależnych przyczyn. Po pierwsze, wadliwie określa początek biegu przedawnienia, pomijając szczególną regulację art. 44 § 3 k.k.s. Po drugie, całkowicie ignoruje skutek wynikający z art. 44 § 7 k.k.s, to jest wyłączenie biegu przedawnienia przez czas istnienia ustawowej przeszkody w dalszym prowadzeniu postępowania. Już samo to przesądza, że w dacie wydania wyroku przez Sąd Rejonowy karalność czynu nie ustała. Nie można przy tym tracić z pola widzenia art. 44 § 2 k.k.s., zgodnie z którym karalność przestępstwa skarbowego polegającego na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej ustaje także wówczas, gdy nastąpiło przedawnienie tej należności. Przepis ten nie oznacza jednak, że każdy zarzut odwołujący się do przedawnienia zobowiązania podatkowego automatycznie unicestwia odpowiedzialność karną skarbową. Po pierwsze, chodzi o rzeczywiste przedawnienie konkretnej należności publicznoprawnej w rozumieniu prawa podatkowego. Po drugie, przedawnienie tej należności musi być oceniane z uwzględnieniem przepisów Ordynacji podatkowej o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Z treści przepisów Ordynacji podatkowej wynika, że art. 70 § 6 pkt 1 cytowanej ustawy przewiduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia czynu wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. W niniejszej sprawie, zawiadomienie o zawieszeniu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z dnia 22 listopada 2018 r. zostało doręczone żonie oskarżonego K. G. w dniu 12 grudnia 2018 r. Oznacza to, że także na płaszczyźnie art. 44 § 2 k.k.s. nie sposób mówić o ziszczeniu się przesłanki ustania karalności przez przedawnienie należności publicznoprawnej, skoro bieg terminu przedawnienia tego zobowiązania został zawieszony w trybie wyraźnie przewidzianym przez ustawę podatkową. Inaczej mówiąc, nawet gdyby analizować sprawę przez pryzmat dodatkowej przesłanki z art. 44 § 2 k.k.s., to i tak nie zachodzą podstawy do przyjęcia ustania karalności, bo sama należność podatkowa nie mogła ulec przedawnieniu w sposób ignorujący ustawowy skutek zawieszenia jej biegu. Istotne jest także to, że poglądy doktryny trafnie akcentują subsydiarny charakter prawa karnego skarbowego i związek instytucji przedawnienia karalności z losem należności publicznoprawnej, ale w żaden sposób nie znoszą odrębności mechanizmów przewidzianych w art. 44 § 3, 5 i 7 k.k.s. Przeciwnie, przepisy te należy odczytywać łącznie. Artykuł 44 § 3 k.k.s. określa początek biegu przedawnienia dla deliktów uszczupleniowych i narażeniowych; art. 44 § 2 k.k.s. przewiduje dodatkową, wcześniejszą granicę ustania karalności, jeżeli przedawni się sama należność; art. 44 § 5 k.k.s. reguluje przedłużenie karalności po wszczęciu postępowania przeciwko sprawcy; zaś art. 44 § 7 k.k.s. stanowi o niebiegnięciu przedawnienia w razie ustawowej przeszkody w prowadzeniu sprawy. Dopiero zestawienie tych unormowań z realnym przebiegiem postępowania daje prawidłowy wynik. Taki wynik w tej sprawie jest jednoznaczny: karalność czynu nie ustała. Warto również podkreślić, że przedmiotem przedawnienia jest czyn, a nie jego kwalifikacja prawna. Ma to znaczenie w kontekście operowania przez skarżącego ogólnym twierdzeniem o przedawnieniu, nie odnoszącym się do konkretnie przypisanego czynu, którego rdzeniem było złożenie nierzetelnego zeznania (...) za 2013 r. i doprowadzenie do uszczuplenia podatku dochodowego. To właśnie ten czyn należy oceniać przez pryzmat art. 44 k.k.s., a nie jakieś abstrakcyjnie ujmowane „roszczenie Skarbu Państwa” czy też samo tylko użycie nierzetelnych faktur. W tej perspektywie decydujące są: charakter czynu jako deliktu uszczupleniowego, początek biegu przedawnienia z końcem roku, w którym upłynął termin płatności, ustawowe niebiegnięcie przedawnienia na czas zawieszenia postępowania oraz brak ziszczenia się przesłanki z art. 44 § 2 k.k.s. wobec zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Z tych wszystkich względów zarzut przedawnienia należało ocenić jako oczywiście bezzasadny. Prawidłowa wykładnia art. 44 § 2, 3, 5 i 7 k.k.s., zestawiona z przebiegiem postępowania w tej sprawie, prowadzi do jednoznacznego wniosku, że ani w dacie wniesienia aktu oskarżenia, ani w dacie wyrokowania przez Sąd Rejonowy, ani też w dacie rozpoznawania apelacji karalność czynu przypisanego Ł. G. nie ustała. Na aprobatę zasługiwało także rozstrzygnięcie o karze Sądu pierwszej instancji. Nie sposób podzielić zarzutu jej rażącej surowości. Rażąca niewspółmierność kary zachodzi jedynie wówczas, gdy wymierzona sankcja, oceniana przez pryzmat ustawowych dyrektyw wymiaru kary, jawi się jako oczywiście nieadekwatna, w stopniu nie dającym się zaakceptować, jako kara wyraźnie nadmierna lub nieusprawiedliwienie łagodna. Taka sytuacja w tej sprawie nie zachodzi. Sąd Rejonowy prawidłowo uwzględnił zarówno stopień społecznej szkodliwości czynu, jak i stopień winy oskarżonego. Rozmiar uszczuplenia podatku dochodowego był bardzo znaczny i wyniósł 3.828.561 zł, co stanowi wielką wartość w rozumieniu art. 53 § 16 k.k.s. Działanie oskarżonego nie miało charakteru incydentalnego czy przypadkowego, lecz było rezultatem świadomego posłużenia się bardzo dużą liczbą nierzetelnych faktur, obejmujących cały 2013 r. Należy także mieć na uwadze profesjonalny charakter działalności prowadzonej przez oskarżonego, jego pełną kontrolę nad dokumentacją i rozliczeniami oraz fakt, że sfera obrotu paliwami ciekłymi jest dziedziną szczególnie narażoną na nadużycia podatkowe, przez co wymaga od uczestników rynku wzmożonej staranności i lojalności wobec porządku prawnego. W tych realiach kara 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności oraz 150 stawek dziennych grzywny przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 200 zł nie może być uznana za nadmiernie represyjną. Wręcz przeciwnie, mieści się ona w dolnych rejonach zagrożenia ukształtowanego przy zastosowaniu nadzwyczajnego obostrzenia kary, które w tej sprawie było obligatoryjną konsekwencją stwierdzenia, że czyn z art. 56 § 1 k.k.s. skutkował uszczupleniem należności publicznoprawnej wielkiej wartości. Tym samym, wymierzona oskarżonemu kara odpowiada dyrektywom określonym w art. 13 § 1 k.k.s. i uwzględnia zarówno stopień społecznej szkodliwości czynu, jak i stopień zawinienia. Sąd Rejonowy prawidłowo odwołał się do art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s. oraz art. 38 § 2 pkt 1 k.k.s., wskazując, że w wypadku czynu z art. 56 § 1 k.k.s. przy wielkiej wartości uszczuplenia należało wymierzyć karę pozbawienia wolności w warunkach nadzwyczajnego obostrzenia. W konsekwencji sama konstrukcja ustawowego zagrożenia przesądzała, że sąd nie mógł ukształtować reakcji karnej w sposób dowolny i abstrahujący od tej szczególnej cechy czynu. Nie można więc skutecznie podnosić, że kara była rażąco surowa tylko dlatego, że nie spełnia oczekiwań oskarżonego. Bezzasadny jest również wniosek apelacji o wymierzenie kary w granicach umożliwiających jej warunkowe zawieszenie. Sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do przyjęcia, iż wobec oskarżonego zachodzi pozytywna prognoza kryminologiczna uzasadniająca tak daleko idące złagodzenie reakcji karnej. Waga czynu, rozmiar uszczuplenia, liczba nierzetelnych dokumentów, stopień zawinienia, a także potrzeba ochrony prawidłowości rozliczeń podatkowych i uczciwości obrotu gospodarczego przemawiają za rzeczywistą, a nie jedynie symboliczną reakcją penalną. Nie bez znaczenia pozostaje również to, że wobec oskarżonego zapadały już inne rozstrzygnięcia karne, nawet jeśli część z nich dotyczyła zdarzeń ocenianych po czasie popełnienia niniejszego czynu. Sąd I instancji trafnie zaznaczył granice, w jakich uprzednia karalność może oddziaływać na wymiar kary, i nie przecenił tej okoliczności, ale też słusznie nie pominął jej całkowicie. Całościowa ocena sylwetki oskarżonego nie uzasadniała zastosowania wobec niego dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy nie dopatrzył się także uchybień w zakresie orzeczonego środka karnego. Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami na okres 5 lat pozostaje w oczywistym związku z charakterem przypisanego czynu. Oskarżony dopuścił się przestępstwa skarbowego właśnie przy wykorzystaniu działalności gospodarczej w tym obszarze. Nadużycie zaufania, jakim ustawodawca obdarza przedsiębiorców funkcjonujących na rynku paliw, oraz stworzenie realnego zagrożenia dla prawidłowości obrotu gospodarczego w pełni uzasadniały sięgnięcie po środek o charakterze ochronnym, który ma nie tylko wymiar represyjny, lecz także prewencyjny, zapobiegając ponownemu naruszaniu prawa w tym samym segmencie działalności. W istocie apelacja oskarżonego nie zawiera argumentów mogących skutecznie podważyć trafność zaskarżonego wyroku. Sprowadza się do kwestionowania niekorzystnych dla niego ustaleń bez wykazania, że zostały one poczynione z naruszeniem reguł procesowych, oraz do formułowania ogólnikowych twierdzeń o nierzetelności ustaleń, surowości kary i przedawnieniu, bez rzeczywistego zmierzenia się z argumentacją Sądu Rejonowego. Tymczasem uzasadnienie sądu pierwszej instancji jest wewnętrznie spójne, logiczne i przekonujące. Prawidłowo rekonstruuje ono przebieg zdarzeń, właściwie ocenia znaczenie poszczególnych dowodów i trafnie prowadzi do wniosku, że Ł. G., składając w dniu 29 kwietnia 2014 r. zeznanie (...) za 2013 r., podał nieprawdę przez zawyżenie kosztów uzyskania przychodu na podstawie nierzetelnych faktur VAT wystawionych przez podmiot pozorujący działalność gospodarczą, czym uszczuplił podatek dochodowy od osób fizycznych o kwotę 3.828.561 zł, stanowiącą wielką wartość. Kwalifikacja prawna czynu, przyjęta przez Sąd Rejonowy, jest prawidłowa, podobnie jak rozstrzygnięcie o karze i środku karnym. Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, uznając apelację oskarżonego za oczywiście bezzasadną. Wniosek Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie przy innym stanowisku sądu wymierzenie kary w granicach umożliwiających jej warunkowe zawieszenie. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek jest niezasadny z przyczyn wskazanych szczegółowo powyżej. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Utrzymanie w mocy wszystkich rozstrzygnięć zawartych w wyroku. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu I instancji w zakresie ustalenia sprawstwa oskarżonego Ł. G., kwestii jego winy i kwalifikacji prawnej przypisanego mu czynu, a także wymierzonej mu kary. Sąd Okręgowy podziela ocenę materiału dowodowego dokonaną przez Sąd Rejonowy w zakresie czynu przypisanego oskarżonemu, jak i odtworzony na podstawie tego materiału stan faktyczny. Kontrola odwoławcza wykazała wszak, że Sąd Rejonowy dokonując ustaleń faktycznych w tym względzie działał w zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, w ramach i na podstawie obowiązującego prawa oraz zasad doświadczenia życiowego. Stąd też rozumowanie Sądu Rejonowego, które doprowadziło do dokonania ustaleń faktycznych na kanwie przedmiotowej sprawy w tym zakresie, znajduje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia, w którym Sąd Rejonowy w sposób syntetyczny i trafny odniósł się do poszczególnych dowodów, a Sąd odwoławczy w pełni ocenę tą aprobuje. Brak stwierdzenia uchybień wskazanych w środku odwoławczym w tym zakresie, a także uznania zasadności podniesionych zarzutów oraz uwzględnienia sformułowanych wniosków. Zarzuty zawarte w złożonej przez oskarżonego apelacji, oraz zaprezentowane twierdzenia w tej części, stanowią polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji. Skarżący prezentuje własny, subiektywny punkt widzenia odnośnie meritum sprawy bez uwzględnienia rzeczywistej treści dowodów i wymowy całokształtu ujawnionych w sprawie okoliczności. 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ----------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.4.1. ----------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ----------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2. Biorąc pod uwagę sytuację osobistą, możliwości finansowe oskarżonego oraz ciążące na nim zobowiązania finansowe, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. i art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn.: Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późn. zm.), zwolnił go od uiszczenia wydatków za postępowanie odwoławcze oraz od opłaty za drugą instancję. 7. PODPIS 0.1.1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Oskarżony Ł. G.. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 24 stycznia 2025 roku w sprawie II K 568/23. 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒w całości ☐ w części ☐co do winy ☐co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☒uchylenie ☒zmiana