I C 658/25 · Sąd powszechny

Sygn. akt I C 658/25 POSTANOWIENIE Dnia 14 listopada 2025 r. Sąd Okręgowy w Łomży I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Cezary Waldziński po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2025 r. w Łomży na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. G. przeciwko (...) Bank (...) S.A. w W. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w przedmiocie wniosku o zabezpieczenie powództwa postanawia: udzielić powodowi M. G. zabezpieczenia roszczenia poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w (...) P. O., sygn. akt Km 367/23 w części, tj. w stosunku do jednego z dłużników – dłużnika M. G.. Sygn. akt I C 658/25

UZASADNIENIE

Powód M. G. wystąpił przeciwko (...) S.A. w W. z powództwem o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego – nakazu zapłaty SO w Poznaniu z dnia 20.12.2016 r., XIV Nc 102/16 wydanego w postępowaniu nakazowym, utrzymanego w mocy w części wyrokiem SO w Poznaniu z dnia 16.08.2017 r., XIV C 50/15, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności oraz wyroku SA w Poznaniu z dnia 24.05.2018 r. –, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z zakresie pkt 2. Jednocześnie w treści pozwu zawarto wniosek o zabezpieczenie roszczenia poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego toczącego się przed Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym w (...) P. O. dot. egzekucji z majątku powoda – pod sygn. akt Km 367/23, z uwagi na fakt, iż tytuł wykonawczy został wydany w oparciu o umowę kredytu zawierającą klauzule niedozwolone, co skutkuje nieważnością całej umowy.

W treści uzasadnienia strona powodowa przytoczyła fragment wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 17 maja 2022 r. C-600/19 wskazujący, że „Art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym, które ze względu na skutek powagi rzeczy osądzonej i prekluzji nie pozwalają ani sądowi na zbadanie z urzędu nieuczciwego charakteru warunków umownych w ramach postępowania w przedmiocie egzekucji wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, ani konsumentowi, po upływie terminu do wniesienia powództwa przeciwegzekucyjnego, na podniesienie nieuczciwego charakteru tych warunków w tym postępowaniu lub w późniejszym postępowaniu z powództwa o ustalenie, w przypadku gdy wspomniane warunki były już przedmiotem, przy wszczęciu postępowania w przedmiocie egzekucji wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, badania z urzędu przez sąd ich potencjalnie nieuczciwego charakteru, ale orzeczenie sądowe zezwalające na egzekucję wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie zawiera żadnego punktu, choćby zwięzłego, świadczącego o istnieniu tego badania, ani nie wskazuje, że ocena dokonana przez sąd w wyniku tego badania nie będzie już mogła zostać podważona w przypadku niewniesienia powództwa przeciwegzekucyjnego we wspomnianym terminie”, oraz zaznaczyła, że w sprawie, w której został wydany tytuł egzekucyjny, a następnie tytuł wykonawczy – sąd nie badał okoliczności, o których mowa w przywołanym wyżej orzeczeniu TSUE.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 730 § 1 k.p.c. w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. Sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Po uzyskaniu przez uprawnionego tytułu wykonawczego dopuszczalne jest udzielenie zabezpieczenia tylko wtedy, jeżeli ma ono na celu zabezpieczenie roszczenia o świadczenie, którego termin spełnienia jeszcze nie nastąpił (§ 2). Stosownie do treści przepisu art. 730(1) § 1 k.p.c. udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.

Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie (§ 2). W treści pozwu inicjującego przedmiotowe postępowanie powód podniósł, że umowa kredytu stanowiąca źródło roszczenia stwierdzonego tytułem egzekucyjnym, któremu nadano klauzulę i uzyskano tytuł wykonawczy – jest nieważna z uwagi na abuzywność niektórych jej postanowień, przy czym powyższa okoliczność nie była badana w toku sprawy.

Wedle art. 840 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli:

1. przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście;

2. po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może oprzeć powództwo także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, na zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zgłoszenie tego zarzutu w sprawie było z mocy ustawy niedopuszczalne, a także na zarzucie potrącenia. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że płynąca z dyrektywy 93/13 zasada skuteczności ochrony konsumenta wymaga przyjęcia, że jeżeli nie jest możliwe stwierdzenie, że wydając orzeczenie stanowiące tytuł wykonawczy sąd badał czy postanowienia umowne zamieszczone w umowie będącej przedmiotem sporu mają charakter nieuczciwy, to w toku postępowania o pozbawienie tytułu wykonawczego Sąd ma obowiązek z urzędu dokonać takiego badania i w efekcie zbadać sprawę merytorycznie (zob. wyrok SO w Słupsku z 3.06.2022 r., IV Ca 492/21, LEX nr 3512053 oraz powołane tam orzecznictwo).

Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż dołączona do pozwu umowa kredytu w walucie obcej, choć znajdująca się po części w załączniku nr 7 i 12 wskazuje na prawdopodobieństwo w niej występowania klauzul abuzywnych. Dołączone do pozwu dokumenty nie wskazuje także, że abuzywność postanowień umownych była badania w toku sprawy, choć fakt ten wymaga zapoznania się z całością akt sprawy – XIV C 50/17 SO w Poznaniu. Zdaniem Sądu ziściła się także druga przesłanka zabezpieczenia, tj. uprawdopodobniony został interes prawny powoda w zabezpieczeniu powództwa.

Oczywiste jest, że w toku egzekucji prowadzonej m.in. przeciwko powodowi Km 367/23 może dojść do wykonania tytułu wykonawczego w części bądź w całości, co zniweczyłoby skuteczność ewentualnego wyroku uwzględniającego powództwo. W związku z powyższym, na podstawie wskazanych wyżej przepisów, orzeczono, jak w sentencji postanowienia z dnia 14 listopada 2025 r. ZARZĄDZENIE 1. odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanego bez pouczenia;

2. po upływie okresu do zaskarżenia orzeczenia – akta przedstawić s.ref. celem wyznaczenia terminu rozprawy. Dnia 5.12.2025 r.