II AKa 55/25 · Sąd powszechny

Sygn. akt II AKa 55/25

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 czerwca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA Krzysztof Ciemnoczołowski (spr.) Sędziowie: SA Dorota Rostankowska SO del. do SA Joanna Mielec Protokolant: sekretarz sądowy Lazar Nota przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w B. T. S. po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r. sprawy oskarżonego M. N. s. S. i M. ur. (...) w B. z art. 56 § 1 k.k.s. w zb. z art. 62 § 2 k.k.s. w zb. z art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 1 i 3 k.k. przy zastosowaniu art. 8 § 1 k.k.s.; art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.; art. 54 § 1 k.k.s. w zw. z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 1 i 3 k.k.s.; art. 299 § 1 i 5 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.; art. 258 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.; art. 54 § 1 k.k.s. w zb. z art. 60 § 1 k.k.s. w zb. z art. 62 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 1 i 3 k.k.s.; art. 258 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. oskarżonego S. R. s. J. i R. ur. (...) w B. z art. 56 § 1 k.k.s. w zb. z art. 62 § 2 k.k.s. w zb. z art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 1 i 3 k.k.s. przy zast. art. 8 § 1 k.k.s.; art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.; art. 54 § 1 k.k.s. w zw. z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 1 i 3 k.k.s.; art. 299 § 1 i 5 k.k. w zb. z art. 271 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.; art. 258 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.; art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 54 § 1 k.k.s. w zb. z art. 60 § 1 k.k.s. w zb. z art. 62 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s.; art. 258 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. oskarżonego G.

B. s. J. (1) i D. ur. (...) w K. z art. 299 § 1 i 5 k.k. w zw. z art. 12 k.k.; art. 54 § 2 k.k.s. w zb. z art. 60 § 1 k.k.s. w zb. z art. 62 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 1 i 3 k.k.s.; art. 258 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. oskarżonego B. R. s. L. i R. (1) ur. (...) w K. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 56 § 1 k.k.s. w zb. z art. 62 § 2 k.k.s. w zb. z art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. przy zast. art. 8 § 1 k.k.s.; art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.; art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 54 § 1 k.k.s. w zw. z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt i 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s.; art. 299 § 1 i 5 k.k. w zb. z art. 271 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.; art. 258 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. oskarżonego T.

R. s. J. (2)i I. ur. (...) w J. z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 54 § 2 k.k.s. w zb. z art. 60 § 1 k.k.s. w zb. z art. 62 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 1 i 3 k.k.s.; art. 258 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. oskarżonego Ł. Z. s.J. (1) i M. (1) ur. (...) w A. z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 54 § 2 k.k.s. w zb. z art. 60 § 1 k.k.s. w zb. z art. 62 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 1 i 3 k.k.s.; art. 258 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. oskarżonego S. J. s. M. i M. (2) ur. (...) w B. z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 54 § 2 k.k.s. w zb. z art. 60 § 1 k.k.s. w zb. z art. 62 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 1 i 3 k.k.s.; art. 258 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora co do oskarżonych:

M. N., S. R., G. B., B. R., T. R. i Ł. Z. oraz obrońców oskarżonych: S. R., B. R., T. R. i S. J. od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 5 listopada 2024 r., sygn. akt III K 231/19 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. F. G. - Kancelaria Adwokacka w B. - kwotę 1.476 (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć 00/100) złotych brutto tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu odwoławczym oskarżonemu Ł. Z., III. w części dotyczącej oskarżonych M.

N., G. B. i Ł. Z. oraz w części uniewinniającej oskarżonego B. R. kosztami procesu za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa, IV. wymierza oskarżonym tytułem opłat za postępowanie odwoławcze kwoty: S. R. - 2.700 (dwa tysiące siedemset 00/100) złotych, B. R. - 1.300 (tysiąc trzysta 00/100) złotych, T. R. i S. J. - po 1.180 (tysiąc sto osiemdziesiąt 00/100) złotych, a ponadto obciąża tych oskarżonych wydatkami postępowania odwoławczego w częściach równych.

UZASADNIENIE

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 55/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 5 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 6.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 5.11.2024 r., III K 231/19 6.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 6.3. Granice zaskarżenia 6.1.1.

Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 6.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k.

– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 6.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 6.5.

Ustalenie faktów 6.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. 6.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 6.6. Ocena dowodów 6.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 6.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. zarzut 1 apelacji prokuratora: w odniesieniu do czynów przypisanych oskarżonemu M. N. w punktach 1, 3, 6, 14, 19 sentencji wyroku (…) rażąca niewspółmierność kary:  w pkt 1 (…) poprzez orzeczenie kary 2 lat pozbawienia wolności,  w pkt 3 (…) poprzez orzeczenie kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności,  w pkt 6 (…) poprzez orzeczenie kary 3 lat pozbawienia wolności oraz grzywny w wymiarze 300 stawek dziennych po 60 zł. stawka,  w pkt 14 (…) poprzez orzeczenie kary 3 lat pozbawienia wolności,  w pkt 19 (…) poprzez orzeczenie kary łącznej 3 lat pozbawienia wolności, podczas gdy całokształt okoliczności ustalonych w toku postępowania rzutujących na ocenę stopnia winy i społecznej szkodliwości przypisanego (…) zachowania, jego właściwości i warunki osobiste oraz zasady prewencji indywidualnej i generalnej, winny skutkować wymierzeniem (…) następujących kar:

 w pkt 1 (…) kary 4 lat pozbawienia wolności,  w pkt 3 (…) kary 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywny (…) 100 stawek przy przyjęciu jednej stawki na kwotę 200 zł.,  w pkt 6 (…) kary 6 lat pozbawienia wolności i grzywny (…)100 stawek przy przyjęciu jednej stawki na kwotę 300 zł.,  w pkt 14 (…) kary 7 lat pozbawienia wolności,  w pkt 19 (…) (za kary orzeczone w pkt 1, 4, 6 i 14) kary łącznej 8 lat pozbawienia wolności oraz grzywny (…) 100 stawek przy przyjęciu jednej stawki na kwotę 400 zł.;

☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut należało uznać za niezasadny, ponieważ nie doszło do uchybienia o jakim mowa w art. 438 pkt 4 k.p.k. Zgodnie z utrwalonymi poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sądów powszechnych oraz doktrynie, z karą rażąco niewspółmierną mamy do czynienia wówczas, gdy kara orzeczona z zastosowaniem kryteriów określonych w art. 53 § 1 lub § 2 k.k., jawi się jako nadmiernie, nieproporcjonalnie łagodna lub surowa, co dostrzegalne jest w sposób jaskrawy, oczywisty, widoczny niejako już na pierwszy rzut oka.

Taka sytuacja w rozpoznanej sprawie nie wystąpiła. Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym na korzyść oskarżonego M. N. w zakresie wymiaru kary za poszczególne przestępstwa należało uznać brak karalności na terytorium Polski, upływ kilkunastu lat od popełnienia czynów oraz to, że - cyt.: „oskarżony nie wykazuje tendencji do zachowań bezprawnych w Polsce”. Sąd orzekający ustalił również prawidłowy wykaz dotyczących oskarżonego okoliczności obciążających, do których zaliczył:  karalność za przestępstwo na terytorium Hiszpanii,  udział w zorganizowanej grupie przestępczej przez cały okres jej trwania,  pełnienie w tej grupie roli osoby dominującej, określającej kierunki działań i kontrolującej ich przebieg,  działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,  popełnienie przestępstw w ramach zorganizowanej grupy przestępczej,  uczynienie sobie z popełnienia części przestępstw stałego źródła dochodu, wyczerpanie znamion kilku przestępstw i przestępstw karno-skarbowych,  uszczuplenie należności publicznoprawnej z tytułu podatku VAT w dużej kwocie 822 367 zł.,  uszczuplenie należności publicznoprawnej z tytułu podatku akcyzowego w wielkiej kwocie 1.785.255 zł.,  dysponowanie całą, wysoką kwotą będącą przedmiotem „prania brudnych pieniędzy” i decydowanie o sposobie i zakresie realizacji tego przestępstwa.

W zakresie kary łącznej Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął zasadę pełnej absorpcji, a to wobec bliskości podmiotowej i przedmiotowej czynów, popełnionych w zbliżonym czasie w ramach tej samej zorganizowanej grupy przestępczej. Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu apelacji nie zasługiwała na uwzględnienie. W uzasadnieniu środka odwoławczego, w zakresie kary za przestępstwo z art. 258 § 1 k.k., jego autorka powołała się na, podstawowe w jej ocenie, okoliczności obciążające w postaci udziału oskarżonego w zorganizowanej grupie przestępczej przez cały czas jej trwania oraz jego dominującej roli w tej grupie.

Argument ten jest o tyle nieskuteczny, że Sąd Okręgowy uwzględnił te okoliczności w swoich rozważaniach, a Sąd Apelacyjny nie dostrzega uchybień w toku rozumowania przedstawionym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Nie zmienia tej oceny podnoszona w apelacji okoliczność w postaci zagrożenia karą, wynoszącego w tym wypadku od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności, ponieważ orzeczona kara w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności na tyle istotnie przekracza dolną granicę ustawowego zagrożenia, że z całą pewnością właściwie odzwierciedla rolę oskarżonego M.

N. w przedmiotowej grupie. Nietrafnymi są argumenty o spowodowaniu czynem oskarżonego uszczuplenia w podatku od towarów i usług kwocie 822.367 zł., a w podatku akcyzowym w kwocie 1.785.255 zł., uczynienie sobie z tego stałego źródła dochodu oraz działanie w zorganizowanej grupie przestępczej. Wprawdzie bowiem istotnie zachodziły podstawy do nadzwyczajnego obostrzenia orzeczonych za te czyny kar, jednakże należy uznać, że skoro kary jednostkowe pozbawienia wolności w istotnym stopniu przekraczały dolne granice ustawowego zagrożenia, a dodatkowo w punkcie 6 wyroku orzeczono wysoką grzywnę, to dolegliwość związana z orzeczeniem o karze jest na tyle znaczna, że nie może być mowy o karze rażąco niewspółmiernie łagodnej.

W zakresie, w jakim oskarżonego skazano za przestępstwo z art. 299 § 1 i 5 k.k., autorka apelacji powołała się na te same okoliczności obciążające, które poddał rozważaniom Sąd Okręgowy. Wbrew takiej argumentacji, kary w wymiarze 3 lat pozbawienia wolności niewątpliwie nie można uznać za karę łagodną w stopniu, o jakim mowa w art. 438 pkt 4 k.p.k. Przeciwnie, jest to kara niewątpliwie surowa, zarówno w kontekście realiów czynu, ustawowego zagrożenia, jak i potrzeb w zakresie prewencji indywidualnej oraz społecznego oddziaływania kary.

Za nieskuteczne uznać należy akcentowanie w apelacji karalności oskarżonego za przestępstwo popełnione na terenie Hiszpanii. Jest to wprawdzie okoliczność obciążająca, jednakże biorąc pod uwagę datę popełnienia tego czynu, jego rodzaj oraz orzeczoną karę o charakterze wolnościowym, nie sposób uznać, że należało z tego powodu uznać kary jednostkowe i karę łączną orzeczone wobec oskarżonego w niniejszej sprawie za rażąco niewspółmiernie łagodne. Sąd odwoławczy nie podzielił oceny przedstawionej w apelacji w przedmiocie orzeczonej kary łącznej.

Apelująca zakwestionowała wprawdzie trafność zastosowania przez Sąd Okręgowy zasady absorpcji, jednakże poza ogólnie wyrażonym postulatem zastosowania zasady asperacji, nie uzasadniła w żaden sposób swojego stanowiska. Kara łączna 3 lat pozbawienia wolności jest w ocenie Sądu Apelacyjnego kara na tyle surową, że spełni stawiane jej cele, z drugiej nie razi nadmiernie pobłażliwym charakterem, zwłaszcza, gdy weźmie się pod uwagę prawidłowo ustalone przez Sąd Okręgowy okoliczności łagodzące. Wniosek o zmianę wyroku w części dotyczącej oskarżonego M.

N. poprzez orzeczenie:

1) w punkcie 1 kary 4 lat pozbawienia wolności, 2) w punkcie 3 kary 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywny 100 stawek dziennych po 200 zł stawka i w konsekwencji stwierdzenie w punkcie 5, że wykonaniu nie podlega kara orzeczona w punkcie 4, 3) w punkcie 6 kary 6 lat pozbawienia wolności oraz grzywny 100 stawek dziennych po 300 zł stawka, 4) w punkcie 14 kary 7 lat pozbawienia wolności, 5) orzeczenie kary łącznej 8 lat pozbawienia wolności oraz grzywny 100 stawek dziennych po 400 zł stawka; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego. 3.2. zarzuty 2, 4, 7, 10 apelacji prokuratora: - zarzut 2: w odniesieniu do czynu przypisanego oskarżonemu M. N. w punkcie 14 sentencji wyroku obraza przepisów prawa materialnego (…) poprzez niezastosowanie (…) art. 299 § 7 k.k. w odniesieniu do przestępstwa przypisanego temu oskarżonemu i tym samym brak orzeczenia wobec oskarżonego M. N. przepadku przedmiotów pochodzących bezpośrednio albo pośrednio z przestępstwa, a także korzyści z tego przestępstwa lub ich równowartości w kwocie 454.064,37 zł. (stanowiącej ¼ korzyści majątkowej z przestępstwa bazowego) za czyn określony w pkt XI aktu oskarżenia (…), podczas gdy Sąd winien za czyn określony w pkt XI aktu oskarżenia (…) obligatoryjnie zastosować wymieniony przepis w razie skazania za przestępstwo z art. 299 § 1 lub 2 k.k. co miało miejsce (…), gdyż M.

N. został w zaskarżanym wyroku uznany za winnego czynu określonego w pkt XI aktu oskarżenia (…) a nadto wobec innego oskarżonego wyłączonego z niniejszej sprawy J. B. w wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy (…)orzeczono na podstawie art. 299 § 7 k.k. zwrot na rzecz Skarbu Państwa kwoty tytułem przepadku (…), - zarzut 4: w odniesieniu do czynu przypisanego oskarżonemu S. R. w punkcie 14 sentencji wyroku obraza przepisów prawa materialnego (…) poprzez niezastosowanie (…) art. 299 § 7 k.k. w odniesieniu do przestępstwa przypisanego temu oskarżonemu i tym samym brak orzeczenia wobec oskarżonego (…) przepadku przedmiotów pochodzących bezpośrednio albo pośrednio z przestępstwa, a także korzyści z tego przestępstwa lub ich równowartości w kwocie 454.064,37 zł. (stanowiącej ¼ korzyści majątkowej z przestępstwa bazowego) za czyn określony w pkt XVIII aktu oskarżenia (…), podczas gdy Sąd winien (…) obligatoryjnie zastosować wymieniony przepis w razie skazania za przestępstwo z art. 299 § 1 lub 2 k.k. co miało miejsce (…), gdyż S. R.został w zaskarżanym wyroku uznany za winnego czynu określonego w pkt XVIII aktu oskarżenia (…) a nadto wobec innego oskarżonego wyłączonego z niniejszej sprawy J.

B. w wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy (…)orzeczono na podstawie art. 299 § 7 k.k. zwrot na rzecz Skarbu Państwa kwoty tytułem przepadku (…); - zarzut 7: w odniesieniu do czynu przypisanego oskarżonemu G. B. w punkcie 14 sentencji wyroku obraza przepisów prawa materialnego (…) poprzez niezastosowanie (…) art. 299 § 7 k.k. w odniesieniu do przestępstwa przypisanego temu oskarżonemu i tym samym brak orzeczenia wobec oskarżonego (…) przepadku przedmiotów pochodzących bezpośrednio albo pośrednio z przestępstwa, a także korzyści z tego przestępstwa lub ich równowartości w kwocie 454.064,37 zł. (stanowiącej ¼ korzyści majątkowej z przestępstwa bazowego) za czyn określony w pkt XXII aktu oskarżenia (…), podczas gdy Sąd winien za czyn określony w pkt aktu oskarżenia (…) obligatoryjnie zastosować wymieniony przepis w razie skazania za przestępstwo z art. 299 § 1 lub 2 k.k. co miało miejsce (…), gdyż G.

B. został w zaskarżanym wyroku uznany za winnego czynu określonego w pkt XXII aktu oskarżenia (…) a nadto wobec innego oskarżonego wyłączonego z niniejszej sprawy J. B. w wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy (…) orzeczono na podstawie art. 299 § 7 k.k. zwrot na rzecz Skarbu Państwa kwoty tytułem przepadku (…); - zarzut 10: w odniesieniu do czynu przypisanego oskarżonemu B. R.w punkcie 14 sentencji wyroku obraza przepisów prawa materialnego (…) poprzez niezastosowanie (…) art. 299 § 7 k.k. w odniesieniu do przestępstwa przypisanego temu oskarżonemu i tym samym brak orzeczenia wobec oskarżonego (…) przepadku przedmiotów pochodzących bezpośrednio albo pośrednio z przestępstwa, a także korzyści z tego przestępstwa lub ich równowartości w kwocie 454.064,37 zł. (stanowiącej ¼ korzyści majątkowej z przestępstwa bazowego) za czyn określony w pkt XXVIII aktu oskarżenia (…), podczas gdy Sąd winien za czyn określony w pkt aktu oskarżenia (…) obligatoryjnie zastosować wymieniony przepis w razie skazania za przestępstwo z art. 299 § 1 lub 2 k.k. co miało miejsce (…), gdyż B.

R.został w zaskarżanym wyroku uznany za winnego czynu określonego w pkt XXVIII aktu oskarżenia (…) a nadto wobec innego oskarżonego wyłączonego z niniejszej sprawy J. B. w wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy (…) orzeczono na podstawie art. 299 § 7 k.k. zwrot na rzecz Skarbu Państwa kwoty tytułem przepadku (…); ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadne Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Apelacyjny aprobuje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym cyt.:

„Nie stosowano przepadku równowartości korzyści majątkowych uzyskanych w wyniku przestępstw na podstawie (…) art. 299§ 7 k.k., gdyż z tych przepisów również wynika, że nie orzeka się przepadku, gdy korzyść lub równowartość korzyści podlega zwrotowi (…). Korzyściami majątkowi, będącymi jednocześnie przedmiotem „prania brudnych pieniędzy”, były kwoty nieuregulowanych podatków VAT i akcyzowego, czyli przysługujące Skarbowi Państwa, który może je ściągnąć po przeprowadzeniu postępowań podatkowych i postępowań egzekucyjnych przez organy skarbowe. (…) ponadto (…) niedopuszczalnym jest istnienie (…) w obrocie dwóch tytułów wykonawczych dotyczących dokładnie tych samych należności. (…) w załączniku numer 2 są zawarte podlegające wykonaniu decyzje podatkowe dotyczące oskarżonych N. i R. (…)”.

Analogiczne do powyższego stanowisko wyrażono w doktrynie: „(…) przepadku nie orzeka się w całości lub w części, jeżeli przedmiot, korzyść lub jej równowartość podlega zwrotowi pokrzywdzonemu (np. skradzione pieniądze) lub innemu podmiotowi (np. Skarbowi Państwa w przypadku popełnienia przestępstwa prania brudnych pieniędzy pochodzących z przestępstw skarbowych) [zob. Majewski Jarosław (red.), Kodeks karny. Komentarz, WKP 2024 – komentarz]. Powyższe oceny, co należy podkreślić, wynikają z podstawowej, językowej wykładni przepisu art. 299 § 7 k.k. (w brzmieniu przyjętym przez Sąd Okręgowy).

Szczególnie istotnym jest, że do wyłączenia stosowania art. 299 § 7 k.k. wystarczy, że „przedmiot, korzyść lub jej równowartość podlega zwrotowi pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi”. Jest to zatem wyłączenie mniej restrykcyjne od wyłączenia przewidzianego w art. 415 § 1 zdanie 2 k.p.k., zgodnie z którym „nawiązki na rzecz pokrzywdzonego, obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę nie orzeka się, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono”.

Do wyłączenia orzeczenia przepadku na podstawie art. 299 § 7 k.k. nie jest konieczne ustalenie, że toczy się inne postępowanie dotyczące należności lub orzeczono o niej prawomocnie. Wystarczy, że należność „podlega zwrotowi”, co w przypadku przypisania przestępstw skutkujących uszczupleniem należności publicznoprawnych oznacza, że organy fiskalne mają otwartą drogę do dochodzenia zwrotu kwoty uszczuplenia. W zarzutach 2, 4, 7, 10 apelacji ani w jej uzasadnieniu, apelująca w żaden sposób nie odniosła się do kwestii wyłączenia stosowania przepadku, o jakim mowa w art. 299 § 7 k.k., akcentując dwie kwestie: obligatoryjność przepadku i orzeczenie takowego odnośnie do skazanego w odrębnym postępowaniu J.

B. (s. 74-75 apelacji). Sąd odwoławczy zgadza się, że przepadek ma co do zasady charakter obligatoryjny, jednakże jest w tej mierze wyjątek, którego wystąpienie zasadnie przyjął Sąd Okręgowy. Co zaś do treści wyroku skazującego J. B., to Sądy obu instancji rozpoznające niniejszą sprawę nie były nim związane stosownie do art. 8 § 1 k.p.k. Wniosek 1. o zmianę wyroku w części dotyczącej oskarżonego M. N. poprzez zastosowanie (…) art. 299 § 7 k.k. i orzeczenie (…) przepadku przedmiotów pochodzących bezpośrednio albo pośrednio z przestępstwa, a także korzyści z tego przestępstwa lub ich równowartości w kwocie 454.064,37 zł. (stanowiącej ¼ korzyści uzyskanej z przestępstwa bazowego) za czyn określony w pkt XI aktu oskarżenia, 2. o zmianę wyroku w części dotyczącej oskarżonego S. R. poprzez zastosowanie (…) art. 299 § 7 k.k. i orzeczenie (…) przepadku przedmiotów pochodzących bezpośrednio albo pośrednio z przestępstwa, a także korzyści z tego przestępstwa lub ich równowartości w kwocie 454.064,37 zł. (stanowiącej ¼ korzyści uzyskanej z przestępstwa bazowego) za czyn określony w pkt XVIII aktu oskarżenia, 3. o zmianę wyroku w części dotyczącej oskarżonego G.

B. poprzez zastosowanie (…) art. 299 § 7 k.k. i orzeczenie (…) przepadku przedmiotów pochodzących bezpośrednio albo pośrednio z przestępstwa, a także korzyści z tego przestępstwa lub ich równowartości w kwocie 454.064,37 zł. (stanowiącej ¼ korzyści uzyskanej z przestępstwa bazowego) za czyn określony w pkt XXII aktu oskarżenia, 4. o zmianę wyroku w części dotyczącej oskarżonego B. R. poprzez zastosowanie (…) art. 299 § 7 k.k. i orzeczenie (…) przepadku przedmiotów pochodzących bezpośrednio albo pośrednio z przestępstwa, a także korzyści z tego przestępstwa lub ich równowartości w kwocie 454.064,37 zł. (stanowiącej ¼ korzyści uzyskanej z przestępstwa bazowego) za czyn określony w pkt XXVIII aktu oskarżenia;

☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Niezasadność zarzutów apelacyjnych. 3.3. zarzut 3 apelacji prokuratora: w odniesieniu do czynów przypisanych oskarżonemu S. R. w punktach 1, 7, 8, 10, 14 i 20 sentencji wyroku (…) rażąca niewspółmierność kary orzeczonej wobec S. R.:  w punkcie 1 (…) poprzez orzeczenie kary 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności,  w punkcie 7 (…) poprzez orzeczenie kary 1 roku pozbawienia wolności,  w punkcie 8 (…) poprzez orzeczenie kary 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności,  w punkcie 10 (…) poprzez orzeczenie kary 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych po 60 zł. każda stawka,  w punkcie 14 (…) poprzez orzeczenie kary 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności,  w punkcie 20 (…) kary łącznej 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności, podczas gdy całokształt okoliczności ustalonych w toku postępowania rzutujących na ocenę stopnia winy i społecznej szkodliwości przypisanego temu oskarżonemu zachowania, jego właściwości i warunki osobiste oraz zasady prewencji indywidualnej i generalnej, winny skutkować wymierzeniem (…) następujących surowszych kar:

 w punkcie 1 (…) kary 3 lat pozbawienia wolności,  w punkcie 7 (…) kary 4 lat pozbawienia wolności oraz grzywny w wysokości 100 stawek dziennych przy przyjęciu stawki na 200 zł.,  w punkcie 8 (…) kary 2 lat pozbawienia wolności,  w punkcie 10 (…) kary 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywny w wysokości 100 stawek dziennych przy przyjęciu stawki na 300 zł.,  w punkcie 14 (…) kary 6 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności,  w punkcie 20 (…) kary łącznej 7 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywny w wysokości 100 stawek dziennych przy przyjęciu stawki na 300 zł.;

☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut należało uznać za niezasadny, ponieważ nie doszło do uchybienia o jakim mowa w art. 438 pkt 4 k.p.k. Zgodnie z utrwalonymi poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sądów powszechnych oraz doktrynie z karą rażąco niewspółmierną mamy do czynienia wówczas, gdy kara orzeczona z zastosowaniem kryteriów określonych w art. 53 § 1 lub § 2 k.k., jawi się jako nadmiernie, nieproporcjonalnie łagodna lub surowa, co dostrzegalne jest w sposób jaskrawy, oczywisty, widoczny niejako już na pierwszy rzut oka.

Z taką sytuacją w rozpoznanej sprawie nie mamy do czynienia. Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym na korzyść oskarżonego S. R. w zakresie wymiaru kary za poszczególne przestępstwa należało uznać brak karalności, upływ kilkunastu lat od popełnienia czynów oraz to, że - cyt.: „oskarżony nie wykazuje tendencji do zachowań bezprawnych”. W zakresie przestępstwa „prania pieniędzy”, na korzyść oskarżonego Sąd ocenił to, że oskarżony uczestniczył w przekazaniu środków pieniężnych tylko trzykrotnie w łącznej kwocie 150.000 zł.

Sąd orzekający ustalił również prawidłowy wykaz dotyczących oskarżonego okoliczności obciążających, do których zaliczył:  udział w zorganizowanej grupie przestępczej przez cały okres jej trwania,  pełnienie w tej grupie istotnej roli,  działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,  popełnienie przestępstw w ramach zorganizowanej grupy przestępczej,  uczynienie sobie z popełnienia przestępstw stałego źródła dochodu, wyczerpanie znamion kilku przestępstw i przestępstw karno-skarbowych,  uszczuplenie należności publicznoprawnej z tytułu podatku VAT w dużej kwocie 822 367 zł.,  uszczuplenie należności publicznoprawnej z tytułu podatku akcyzowego w wielkiej kwocie 1.785.255 zł., W zakresie kary łącznej Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął zasadę pełnej absorpcji, a to wobec bliskości podmiotowej i przedmiotowej czynów, popełnionych w zbliżonym czasie w ramach tej samej zorganizowanej grupy przestępczej.

Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu apelacji nie zasługiwała na uwzględnienie. W uzasadnieniu środka odwoławczego, w zakresie kary za przestępstwo z art. 258 § 1 k.k., jego autorka powołała się na, podstawowe w jej ocenie, okoliczności obciążające w postaci udziału oskarżonego w zorganizowanej grupie przestępczej przez cały czas jej trwania oraz jego istotnej roli w tej grupie. Argument ten jest o tyle nieskuteczny, że Sąd Okręgowy uwzględnił te okoliczności w swoich rozważaniach, a Sąd Apelacyjny nie dostrzega uchybień w toku rozumowania przedstawionym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Nie zmienia tej oceny podnoszona w apelacji okoliczność w postaci zagrożenia karą, wynoszącego w tym wypadku od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności, ponieważ orzeczona kara w wymiarze 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności na tyle istotnie przekracza dolną granicę ustawowego zagrożenia, że z całą pewnością właściwie odzwierciedla rolę oskarżonego S. R. w przedmiotowej grupie. Nietrafnymi są argumenty o spowodowaniu czynem oskarżonego uszczuplenia w podatku akcyzowym w kwocie 1.785.255 zł., uczynienie sobie z tego stałego źródła dochodu oraz działanie w zorganizowanej grupie przestępczej.

Wprawdzie bowiem istotnie zachodziły podstawy do nadzwyczajnego obostrzenia orzeczonych za te czyny kar, jednakże należy uznać, że skoro kary jednostkowe pozbawienia wolności w istotnym stopniu przekraczały dolne granice ustawowego zagrożenia, a dodatkowo w punkcie 10 wyroku orzeczono wysoką grzywnę, to dolegliwość związana z orzeczeniem i karze jest na tyle znaczna, że nie może być mowy o karze rażąco niewspółmiernie łagodnej. W zakresie, w jakim oskarżonego skazano za przestępstwo z art. 299 § 1 i 5 k.k., autorka apelacji powołała się na te same okoliczności obciążające, które poddał rozważaniom Sąd Okręgowy.

Wbrew takiej argumentacji, kary w wymiarze 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności niewątpliwie nie można uznać za karę łagodną w stopniu, o jakim mowa w art. 438 pkt 4 k.p.k. Przeciwnie, jest to kara niewątpliwie surowa, zarówno w kontekście realiów czynu, ustawowego zagrożenia, jak i potrzeb w zakresie prewencji indywidualnej oraz społecznego oddziaływania kary. Sąd odwoławczy nie podzielił oceny przedstawionej w apelacji w przedmiocie orzeczonej kary łącznej. Apelująca zakwestionowała wprawdzie trafność zastosowania przez Sąd Okręgowy zasady absorpcji, jednakże poza ogólnie wyrażonym postulatem zastosowania zasady asperacji, nie uzasadniła w żaden sposób swojego stanowiska.

Kara łączna 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności jest w ocenie Sądu Apelacyjnego karą na tyle surową, że z jednej strony spełni stawiane jej cele, z drugiej nie razi nadmiernie pobłażliwym charakterem, zwłaszcza, gdy weźmie się pod uwagę prawidłowo ustalone przez Sąd Okręgowy okoliczności łagodzące. Wniosek o zmianę wyroku w części dotyczącej oskarżonego S. R. poprzez orzeczenie:

1) w punkcie 1 kary 3 lat pozbawienia wolności, 2) w punkcie 7 kary 4 lat pozbawienia wolności oraz grzywny 100 stawek dziennych po 200 zł stawka i w konsekwencji stwierdzenie w punkcie 5, że wykonaniu nie podlega kara orzeczona w punkcie 4, 3) w punkcie 8 kary 2 lat pozbawienia wolności i w konsekwencji zmianę w punkcie 9 poprzez wskazanie, że nie podlega wykonaniu kara orzeczona w punkcie 8, 4) w punkcie 10 kary 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywny 100 stawek dziennych po 300 zł stawka, 5) w punkcie 14 kary 6 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, 6) orzeczenie kary łącznej 7 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywny 100 stawek dziennych przy przyjęciu stawki na 300 zł.

☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Niezasadność zarzutu apelacyjnego. 3.4. zarzut 5 apelacji prokuratora: w odniesieniu do czynów przypisanych oskarżonemu G. B. w punktach 1, 14 i 17 sentencji wyroku (…) rażąca niewspółmierność kary orzeczonej wobec G. B.:  w punkcie 1 (…) poprzez orzeczenie kary 1 roku pozbawienia wolności oraz grzywny w wymiarze 120 stawek dziennych po 50 zł. stawka,  w punkcie 14 (…) poprzez orzeczenie kary 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności,  w punkcie 17 (…) poprzez orzeczenie kary łącznej 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności, podczas gdy całokształt okoliczności ustalonych w toku postępowania rzutujących na ocenę stopnia winy i społecznej szkodliwości przypisanego temu oskarżonemu zachowania, jego właściwości i warunki osobiste oraz zasady prewencji indywidualnej i generalnej, winny skutkować wymierzeniem (…) następujących surowszych kar:

 w punkcie 1 (…) kary 2 lat pozbawienia wolności,  w punkcie 14 (…) kary 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, w punkcie 17 (…) kary łącznej 6 lat i 6 miesięcy lat pozbawienia wolności; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut należało uznać za niezasadny, ponieważ nie doszło do uchybienia o jakim mowa w art. 438 pkt 4 k.p.k. Zgodnie z utrwalonymi poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sądów powszechnych oraz doktrynie, z karą rażąco niewspółmierną mamy do czynienia wówczas, gdy kara orzeczona z zastosowaniem kryteriów określonych w art. 53 § 1 lub § 2 k.k., jawi się jako nadmiernie, nieproporcjonalnie łagodna lub surowa, co dostrzegalne jest w sposób jaskrawy, oczywisty, widoczny niejako już na pierwszy rzut oka.

Z taką sytuacją w rozpoznanej sprawie nie mamy do czynienia. Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym na korzyść oskarżonego G. B. w zakresie wymiaru kary za poszczególne przestępstwa należało uznać brak karalności, upływ kilkunastu lat od popełnienia czynów oraz to, że - cyt.: „oskarżony nie wykazuje tendencji do zachowań bezprawnych”. Jako okoliczność łagodzącą Sąd uznał fakt, że oskarżony nie pełnił w zorganizowanej grupie przestępczej dominującej roli, zaś w zakresie przestępstwa „prania pieniędzy”, na korzyść oskarżonego Sąd ocenił to, że oskarżony uczestniczył w przekazaniu trzykrotnie środków pieniężnych tylko trzykrotnie w łącznej kwocie 150.000 zł.

Sąd orzekający ustalił również prawidłowy wykaz dotyczących oskarżonego okoliczności obciążających, do których zaliczył:  udział w zorganizowanej grupie przestępczej przez cały okres jej trwania,  działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,  popełnienie przestępstwa w ramach zorganizowanej grupy przestępczej. W zakresie kary łącznej Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął zasadę pełnej absorpcji, a to wobec bliskości podmiotowej i przedmiotowej czynów, popełnionych w zbliżonym czasie. Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu apelacji nie zasługiwała na uwzględnienie.

W uzasadnieniu środka odwoławczego, w zakresie kary za przestępstwo z art. 258 § 1 k.k., jego autorka powołała się na, podstawowe w jej ocenie, okoliczności obciążające w postaci udziału oskarżonego w zorganizowanej grupie przestępczej przez cały czas jej trwania oraz jego istotnej roli w tej grupie. Argument ten jest o tyle nieskuteczny, że Sąd Okręgowy uwzględnił te okoliczności w swoich rozważaniach, a Sąd Apelacyjny nie dostrzega uchybień w toku rozumowania przedstawionym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Nie zmienia tej oceny podnoszona w apelacji okoliczność w postaci zagrożenia karą, wynoszącego w tym wypadku od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności, ponieważ orzeczona kara w wymiarze 1 roku pozbawienia wolności na tyle istotnie przekracza dolną granicę ustawowego zagrożenia, że z całą pewnością właściwie odzwierciedla rolę oskarżonego G.

B. w przedmiotowej grupie. W zakresie, w jakim oskarżonego skazano za przestępstwo z art. 299 § 1 i 5 k.k., autorka apelacji powołała się na te same okoliczności obciążające, które poddał rozważaniom Sąd Okręgowy. Wbrew takiej argumentacji, kary w wymiarze 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności niewątpliwie nie można uznać za karę łagodną w stopniu, o jakim mowa w art. 438 pkt 4 k.p.k. Przeciwnie, jest to kara niewątpliwie surowa, zarówno w kontekście realiów czynu, ustawowego zagrożenia, jak i potrzeb w zakresie prewencji indywidualnej oraz społecznego oddziaływania kary.

Sąd odwoławczy nie podzielił oceny przedstawionej w apelacji w przedmiocie orzeczonej kary łącznej. Apelująca zakwestionowała wprawdzie trafność zastosowania przez Sąd Okręgowy zasady absorpcji, jednakże poza ogólnie wyrażonym postulatem zastosowania zasady asperacji, nie uzasadniła w żaden sposób swojego stanowiska. Kara łączna 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności jest w ocenie Sądu Apelacyjnego kara na tyle surową, że spełni stawiane jej cele, z drugiej nie razi nadmiernie pobłażliwym charakterem, zwłaszcza, gdy weźmie się pod uwagę prawidłowo ustalone przez Sąd Okręgowy okoliczności łagodzące.

Wniosek o zmianę wyroku w części dotyczącej oskarżonego G. B. poprzez orzeczenie:

1) w punkcie 1 kary 2 lat pozbawienia wolności, 2) w punkcie 14 kary 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, 3) orzeczenie kary łącznej 6 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Niezasadność zarzutu apelacyjnego. 3.5. zarzut 6 apelacji prokuratora: w odniesieniu do punktu 18 sentencji wyroku (…) błąd w ustaleniach faktycznych (…) wyrażający się w błędnym uznaniu (…) iż zachodzą okoliczności o jakich mowa w art. 69 § 1 i 2 k.k. oraz pozwalające na przyjęcie pozytywnej prognozy i na jej podstawie zastosowanie (…) warunkowego zawęszenia wykonania kary i oddania pod dozór kuratora sądowego, podczas gdy okoliczności sprawy wskazują, że kara bezwzględnego pozbawienia wolności będzie karą adekwatną do stopnia winy i spowodowanej przestępstwem szkody, stopnia społecznej szkodliwości popełnionych przestępstw oraz wypełnione zostaną cele zapobiegawcze i wychowawcze kary;

☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Apelacyjny aprobuje stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym istnieje realna szansa, że proces resocjalizacji oskarżonego będzie skutecznie przebiegał w warunkach wolnościowych, zwłaszcza że został oddany pod dozór kuratora. Przeciwna ocena prokuratora nie jest trafna. Oskarżyciel publiczny wyraził przekonanie (s. 94 apelacji), że - cyt.: „sama wielkość wyrządzonej przez oskarżonego szkody powinna stanowić okoliczność przesądzającą o izolacyjnym charakterze kary”.

Jest to ocena niezasadna, ponieważ oskarżonemu przypisano jedynie przestępstwa z art. 258 § 1 k.k. i z art. 299 § 1 i § 5 k.k., a więc takie, z którymi trudno powiązać bezpośrednie wyrządzenie szkody, dającej się wyrazić konkretną liczbą. Co do pozostałych argumentów prokuratora (s. 94 apelacji), to są one powtórzeniem okoliczności obciążających prawidłowo ustalonych i poddanych ocenie przez Sąd Okręgowy. Odpierając tę argumentację należy stwierdzić, że skoro oskarżony G. B. nie był karany za przestępstwo, przypisanych mu czynów dopuścił się kilkanaście lat temu, jego udział w zorganizowanej grupie przestępczej był mniejszy niż oskarżonych M.

N. i S. R., w szczególności osobiście poddał on procederowi „prania” stosunkowo niewielką kwotę pieniędzy, to należało przyjąć istnienie uzasadnionej prognozy, że pomimo niewykonania kary pozbawienia wolności, będzie on przestrzegał porządku prawnego i nie popełni ponownie przestępstwa. Wniosek O zmianę wyroku poprzez uchylenie punktu 18 wyroku. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Niezasadność zarzutu apelacyjnego. 3.6. zarzut 8 apelacji prokuratora: w odniesieniu do czynów przypisanych oskarżonemu B.

R. w punktach 1, 11, 14 i 15 sentencji wyroku (…) rażąca niewspółmierność kary orzeczonej wobec B. R.:  w punkcie 1 (…) poprzez orzeczenie kary 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych po 50 zł. stawka,  w punkcie 11 (…) poprzez orzeczenie kary 10 miesięcy pozbawienia wolności,  w punkcie 14 (…) poprzez orzeczenie kary 1 roku i 1 miesiąca pozbawienia wolności,  w punkcie 15 (…) poprzez orzeczenie kary łącznej 1 roku i 1 miesiąca pozbawienia wolności, podczas gdy całokształt okoliczności ustalonych w toku postępowania rzutujących na ocenę stopnia winy i społecznej szkodliwości przypisanego temu oskarżonemu zachowania, jego właściwości i warunki osobiste oraz zasady prewencji indywidualnej i generalnej, winny skutkować wymierzeniem (…) następujących surowszych kar:

 w punkcie 1 (…) kary 1 roku pozbawienia wolności,  w punkcie 11 (…) kary 3 lat pozbawienia wolności, oraz grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych po 200 zł. stawka,  w punkcie 14 (…) kary 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, w punkcie 15 (…) kary łącznej 6 lat pozbawienia wolności oraz grzywny 100 stawek dziennych po 300 zł. stawka; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut należało uznać za niezasadny, ponieważ nie doszło do uchybienia o jakim mowa w art. 438 pkt 4 k.p.k.

Zgodnie z utrwalonymi poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sądów powszechnych oraz doktrynie z karą rażąco niewspółmierną mamy do czynienia wówczas, gdy kara orzeczona z zastosowaniem kryteriów określonych w art. 53 § 1 lub § 2 k.k., jawi się jako nadmiernie, nieproporcjonalnie łagodna lub surowa, co dostrzegalne jest w sposób jaskrawy, oczywisty, widoczny niejako już na pierwszy rzut oka. Z taką sytuacją w rozpoznanej sprawie nie mamy do czynienia. Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym na korzyść oskarżonego B.

R. w zakresie wymiaru kary za poszczególne przestępstwa należało uznać brak karalności, upływ kilkunastu lat od popełnienia czynów oraz to, że - cyt.: „oskarżony nie wykazuje tendencji do zachowań bezprawnych”. Jako okoliczność łagodzącą Sąd uznał fakt, że oskarżony nie pełnił w zorganizowanej grupie przestępczej dominującej roli oraz był jej członkiem tylko przez część okresu jej trwania, zaś w zakresie przestępstwa „prania pieniędzy”, na korzyść oskarżonego Sąd ocenił to, że oskarżony uczestniczył w przekazaniu dwukrotnie środków pieniężnych tylko dwukrotnie w łącznej kwocie 100.000 zł.

Sąd orzekający ustalił również prawidłowy wykaz dotyczących oskarżonego okoliczności obciążających, do których zaliczył:  fakt, że nakłonienie J. B. do udziału w nielegalnym procederze przyczyniło się do powstania zorganizowanej grupy przestępczej,  przyczynienie się do dokonywania przez innych przestępstw skutkujących stratami Skarbu Państwa w zakresie podatku VAT w dużej kwocie 822.367 zł.  działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,  popełnienie przestępstw w ramach zorganizowanej grupy przestępczej,  uczynienie sobie z popełnienia przestępstw stałego źródła dochodu, wyczerpanie znamion kilku przestępstw i przestępstw karno-skarbowych, W zakresie kary łącznej Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął zasadę pełnej absorpcji, a to wobec bliskości podmiotowej i przedmiotowej czynów, popełnionych w zbliżonym czasie w ramach tej samej zorganizowanej grupy przestępczej.

Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu apelacji nie zasługiwała na uwzględnienie. W uzasadnieniu środka odwoławczego, w zakresie kary za przestępstwo z art. 258 § 1 k.k., jego autorka powołała się na, podstawowe w jej ocenie, okoliczności obciążające w postaci nakłonienia przez oskarżonego J. B. do udziału w nielegalnym procederze, co przyczyniło się do powstania zorganizowanej grupy przestępczej, nadto przyczynienie się oskarżonego do dokonywania przez innych przestępstw skutkujących stratami Skarbu Państwa w zakresie podatku VAT w dużej kwocie 822.367 zł.

Argumenty te są o tyle nieskuteczne, że Sąd Okręgowy uwzględnił te okoliczności w swoich rozważaniach, a Sąd Apelacyjny nie dostrzega uchybień w toku rozumowania przedstawionym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Nie zmienia tej oceny podnoszona w apelacji okoliczność w postaci zagrożenia karą, wynoszącego w tym wypadku od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności, ponieważ orzeczona kara w wymiarze 8 miesięcy pozbawienia wolności na tyle istotnie przekracza dolną granicę ustawowego zagrożenia, że z całą pewnością właściwie odzwierciedla rolę oskarżonego B.

R. w przedmiotowej grupie. W zakresie, w jakim oskarżonego skazano za przestępstwo z art. 299 § 1 i 5 k.k., autorka apelacji powołała się na te same okoliczności obciążające, które poddał rozważaniom Sąd Okręgowy. Wbrew takiej argumentacji, kary w wymiarze 1 roku i 1 miesiąca pozbawienia wolności niewątpliwie nie można uznać za karę łagodną w stopniu, o jakim mowa w art. 438 pkt 4 k.p.k. Przeciwnie, jest to kara niewątpliwie surowa, zarówno w kontekście realiów czynu, ustawowego zagrożenia, jak i potrzeb w zakresie prewencji indywidualnej oraz społecznego oddziaływania kary.

Sąd odwoławczy nie podzielił oceny przedstawionej w apelacji w przedmiocie orzeczonej kary łącznej. Apelująca zakwestionowała wprawdzie trafność zastosowania przez Sąd Okręgowy zasady absorpcji, jednakże poza ogólnie wyrażonym postulatem zastosowania zasady asperacji, nie uzasadniła w żaden sposób swojego stanowiska. Kara łączna 1 roku i 1 miesiąca pozbawienia wolności jest w ocenie Sądu Apelacyjnego kara na tyle surową, że spełni stawiane jej cele, z drugiej nie razi nadmiernie pobłażliwym charakterem, zwłaszcza, gdy weźmie się pod uwagę prawidłowo ustalone przez Sąd Okręgowy okoliczności łagodzące.

Wniosek o zmianę wyroku w części dotyczącej oskarżonego B. R. poprzez orzeczenie:

1) w punkcie 1 kary 1 roku pozbawienia wolności, 2) w punkcie 11 kary 3 lat pozbawienia wolności oraz grzywny 100 stawek dziennych po 200 zł stawka i w konsekwencji stwierdzenie w punkcie 13, że wykonaniu nie podlega kara orzeczona w punkcie 12, 3) w punkcie 14 kary 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczenie kary łącznej 6 lat pozbawienia wolności oraz grzywny 100 stawek dziennych po 300 zł stawka; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego. 3.7. zarzut 9 apelacji prokuratora: w odniesieniu do punktu 16 sentencji wyroku (…) błąd w ustaleniach faktycznych (…) wyrażający się w błędnym uznaniu (…) iż zachodzą okoliczności o jakich mowa w art. 69 § 1 i 2 k.k. oraz pozwalające na przyjęcie pozytywnej prognozy i na jej podstawie zastosowanie (…) warunkowego zawęszenia wykonania kary i oddania pod dozór kuratora sądowego, podczas gdy okoliczności sprawy wskazują, że kara bezwzględnego pozbawienia wolności będzie karą adekwatną do stopnia winy i spowodowanej przestępstwem szkody, stopnia społecznej szkodliwości popełnionych przestępstw oraz wypełnione zostaną cele zapobiegawcze i wychowawcze kary;

☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Apelacyjny aprobuje stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym istnieje realna szansa, że proces resocjalizacji oskarżonego będzie skutecznie przebiegał w warunkach wolnościowych, zwłaszcza że został oddany pod dozór kuratora. Przeciwna ocena prokuratora nie jest trafna. Oskarżyciel publiczny wyraził przekonanie (s. 95 apelacji), że - cyt.: „sama wielkość wyrządzonej przez oskarżonego szkody powinna stanowić okoliczność przesądzającą o izolacyjnym charakterze kary”.

Jest to ocena niezasadna, ponieważ oskarżony wprawdzie przyczynił się do dokonywania przez innych przestępstw skutkujących stratami Skarbu Państwa w zakresie podatku VAT w dużej kwocie 822.367 zł., jednakże jego rola w tym procederze nie była istotna. Co do pozostałych argumentów prokuratora (s. 95-96 apelacji), to są one powtórzeniem okoliczności obciążających prawidłowo ustalonych i poddanych ocenie przez Sąd Okręgowy. Odpierając tę argumentację należy stwierdzić, że skoro oskarżony S. R. nie był karany za przestępstwo, przypisanych mu czynów dopuścił się kilkanaście lat temu, jego udział w zorganizowanej grupie przestępczej był mniejszy niż oskarżonych M.

N. i S. R., w szczególności osobiście poddał on procederowi „prania” stosunkowo niewielką kwotę pieniędzy, to należało przyjąć istnienie uzasadnionej prognozy, że pomimo niewykonania kary pozbawienia wolności, będzie on przestrzegał porządku prawnego i nie popełni ponownie przestępstwa. Wniosek O uchylenie punktu 16 wyroku. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Niezasadność zarzutu apelacyjnego. 3.8. zarzut 11 apelacji prokuratora: w odniesieniu do punktu 21 (…) obraza (…) art. 7 k.p.k. (…) poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego dowolnie, niezgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, co skutkowało wadliwymi ustaleniami faktycznymi, a polegającymi na uznaniu (…), że B.

R. nie nakłaniał J. B. do popełnienia przestępstwa polegającego na nieuregulowaniu podatku akcyzowego, co doprowadziło do ustalenia, iż działanie oskarżonego B. R. nie wypełniło znamion zarzucanego mu przestępstwa w formie podżegania do popełnienia przestępstwa (art. 18 § 2 k.k.), a w konsekwencji do uniewinnienia oskarżonego (…) od popełnienia zarzucanego mu czynu określonego w punkcie XXVII aktu oskarżenia (…), podczas gdy prawidłowa, zgodna z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego ocena materiału dowodowego (…) powinna doprowadzić do stwierdzenia, że zachowanie B.

R. stanowiło podżeganie J. B. do popełnienia przestępstwa polegającego na nieuregulowaniu podatku akcyzowego i wyczerpało znamiona czynu zarzucanego mu w punkcie XXVII aktu oskarżenia (…); ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd odwoławczy podziela stanowisko przedstawione w sposób rzeczowy i logiczny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym brak jest dowodowych podstaw do przypisania oskarżonemu B. R. popełnienia czynu zarzucanego w punkcie XXVII aktu oskarżenia.

Sąd Okręgowy ma rację, że skoro z zeznań świadka J. B. nie wynika, aby nakłaniał on B. R. do popełnienia przestępstwa polegającego na nieregulowaniu podatku akcyzowego, a w szczególności J. B.:  wprost stwierdził: „Pamiętam, koledzy S. R. i B. R.zapewniali mnie, że na pewno nie jest to żaden produkt akcyzowy” (k. 17.011),  zeznawał, że rozmowa dotyczyła nielegalnych działań związanych z podatkiem VAT,  zeznał, że dopiero po nabyciu pierwszego oleju w Niemczech zorientował się, że jest to towar akcyzowy i przystał na to, by jego nie regulować, to nie można stwierdzić, że oskarżony B.

R. nakłaniał J. B., aby ten nie regulował również podatku akcyzowego, a prawidłowym wnioskiem jest ten, że J. B.samodzielnie, z własnej woli i bez namawiania przez oskarżonego dopuścił się przedmiotowego czynu. Na marginesie jedynie należy dodać, że zarzutu z punktu XXVII aktu oskarżenia nie potwierdza także żaden inny dowód. Uzasadnienie zarzutu apelacyjnego (s. 99-101 apelacji) sprowadza się do dwóch argumentów:  pierwszego, zgodnie z którym wyrokiem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy w sprawie III K 206/21 doszło do skazania J.

B., między innymi, za czyn polegający na uchylaniu się od zapłaty podatku akcyzowego, w opisie którego znalazło się stwierdzenie, że J. B. uległ w tym zakresie podżeganiu przez B. R. (s. 99-100),  drugiego, zgodnie z którym zeznania świadka J. B., iż dopiero po nabyciu pierwszego oleju w Niemczech zorientował się, że jest to towar akcyzowy i przystał na to, by jego nie regulować, są niewiarygodne. Odnosząc się do tych argumentów, Sąd odwoławczy stwierdza, że są one niezasadne. Co do pierwszego z nich należy wskazać, że zgodnie z zasadą wynikającą z art. 8 § 1 k.p.k., Sąd Okręgowy nie był związany ustaleniami faktycznymi dokonanymi sprawie III K 206/21.

Poczynione w sprawie III K 206/21 ustalenia, iż J. B. uległ podżeganiu przez B. R., nie kształtowały prawa ani stosunku prawnego w rozumieniu art. 8 § 2 k.p.k. i jako takie nie były dla Sądu Okręgowego rozpoznającego niniejszą sprawę wiążące. Innymi słowy, Sąd Okręgowy nie mógł przypisać B. R. popełnienia czynu zarzucanego mu w punkcie XXVII aktu oskarżenia tylko na tej podstawie, że taką ocenę wyraził Sąd orzekający w sprawie III K 206/21. Drugi z argumentów ma charakter polemiczny, a w dodatku gołosłowny, o czym świadczy sposób jego wyartykułowania na s. 101 środka odwoławczego.

Tamże apelująca wprawdzie wyraziła ocenę, że zeznania J. B. w stosownym fragmencie należało uznać za niewiarygodne, lecz nie poparła tego stanowiska chociażby próbą wyjaśnienia, dlaczego tak właśnie uważa. Tymczasem Sąd odwoławczy, podobnie jak Sąd pierwszej instancji, nie dostrzega racjonalnego powodu, dla którego świadek J. B. miałby twierdzić nieprawdę w niewielkim fragmencie zeznań, związanym z odpowiedzialnością B. R. za czyn zarzucany mu w punkcie XXVII aktu oskarżenia. Należy uznać, że wersja przedstawiona w tym zakresie przez J.

B. jest w pełni wiarygodna, ponieważ nie miał on absolutnie żadnego interesu w fałszywym utrzymywaniu, iż był nakłaniany przez, między innymi, B. R. do naruszeń prawa związanych z podatkiem VAT, a podżeganie to nie dotyczyło podatku akcyzowego. Co więcej, wersja przedstawiona przez J. B. jest o tyle wiarygodna, że pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, w świetle których nakłanianie J. B. przez oskarżonych do popełnienia przestępstw karno-skarbowych nie musiało być nadmiernie szczegółowe w sytuacji, gdy miał on pełnić rolę „słupa”, a nie osoby kreującej zasadniczy mechanizm popełnienia czynu zabronionego, a więc w tenże mechanizm szczegółowo wtajemniczonej.

W opisanych wyżej okolicznościach Sąd odwoławczy nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia omawianego w tym miejscu zarzutu apelacyjnego. Wniosek O uchylenie wyroku w punkcie 21 i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Niezasadność zarzutu apelacyjnego. 3.9. zarzut 12 apelacji prokuratora: w odniesieniu do czynu przypisanego oskarżonemu T. R. w punkcie 1 (…) rażąca niewspółmierność kary orzeczonej (…) w punkcie 1 (…) poprzez orzeczenie kary 8 miesięcy pozbawienia wolności i grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych po 50 zł. stawka, podczas gdy całokształt okoliczności ustalonych w toku postępowania rzutujących na ocenę stopnia winy i społecznej szkodliwości przypisanego temu oskarżonemu zachowania, jego właściwości i warunki osobiste oraz zasady prewencji indywidualnej i generalnej, winny skutkować wymierzeniem (…) surowszej kary w pkt 1 wyroku (…) 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności;

☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut należało uznać za niezasadny, ponieważ nie doszło do uchybienia o jakim mowa w art. 438 pkt 4 k.p.k. Zgodnie z utrwalonymi poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sądów powszechnych oraz doktrynie z karą rażąco niewspółmierną mamy do czynienia wówczas, gdy kara orzeczona z zastosowaniem kryteriów określonych w art. 53 § 1 lub § 2 k.k., jawi się jako nadmiernie, nieproporcjonalnie łagodna lub surowa, co dostrzegalne jest w sposób jaskrawy, oczywisty, widoczny niejako już na pierwszy rzut oka.

Z taką sytuacją w rozpoznanej sprawie nie mamy do czynienia. Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym na korzyść oskarżonego T. R. w zakresie wymiaru kary należało uznać upływ kilkunastu lat od popełnienia czynu oraz to, że - cyt.: „oskarżony nie wykazuje tendencji do zachowań bezprawnych”. Jako okoliczność łagodzącą Sąd uznał fakt, że oskarżony nie pełnił w zorganizowanej grupie przestępczej dominującej roli oraz był jej członkiem tylko przez część okresu jej trwania. Sąd orzekający ustalił również prawidłowy wykaz dotyczących oskarżonego okoliczności obciążających, do których zaliczył karalność za popełnienie przestępstwa na terenie Niemiec, aczkolwiek odnotowano, że miało to miejsce 15 lat temu, nadto działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

Ocenę przedstawioną w uzasadnieniu apelacji należy uznać za nietrafną. Prokurator ma wprawdzie rację, że uprzednia karalność winna stanowić okoliczność wpływającą na zaostrzenie kary, jednakże skoro tę ostatnią orzeczono w wymiarze zdecydowanie wyższym od dolnej granicy ustawowego zagrożenia, to należy uznać, że znalazła ona należyte odzwierciedlenie w treści zaskarżonego wyroku. Odnosząc się do argumentu prokuratora o długim okresie udziału oskarżonego w zorganizowanej grupie przestępczej Sąd odwoławczy zauważa, że okres około 6 miesięcy nie jest okresem znacznym, przez co nie sposób upatrywać w tym podstawy do oceny, że orzeczona wobec oskarżonego kara jest karą niewspółmiernie łagodną w stopniu rażącym, a więc takim, jakiego dla zmiany wyroku wymaga art. 438 pkt 4 k.p.k.

Niezależnie od powyższej argumentacji, Sąd Apelacyjny wskazuje na niezakwestionowanie przez prokuratora orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wobec oskarżanego kary pozbawienia wolności. Należy uznać, że skoro oskarżyciel publiczny nie upatruje rażąco niewspółmiernie łagodnego charakteru kary orzeczonej wobec oskarżonego w jej wolnościowym charakterze, to tym bardziej nie sposób upatrywać takiej dysproporcji w wymiarze tej kary o kilka miesięcy niższym od wnioskowanego w apelacji. Na marginesie należy odnotować fakt, że wobec oskarżonego orzeczono również grzywnę, co wprowadza do orzeczenia o karze element jej realnej dolegliwości.

Wniosek O zmianę wyroku w punkcie I poprzez orzeczenie kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Niezasadność zarzutu apelacyjnego. 3.10. zarzut 13 apelacji prokuratora: w odniesieniu do czynu przypisanego oskarżonemu Ł. Z. w punkcie 1 (…) rażąca niewspółmierność kary orzeczonej (…) w punkcie 1 (…) poprzez orzeczenie kary 1 roku pozbawienia wolności i grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych po 50 zł. stawka, podczas gdy całokształt okoliczności ustalonych w toku postępowania rzutujących na ocenę stopnia winy i społecznej szkodliwości przypisanego temu oskarżonemu zachowania, jego właściwości i warunki osobiste oraz zasady prewencji indywidualnej i generalnej, winny skutkować wymierzeniem (…) surowszej kary w pkt 1 wyroku (…) 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności;

☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut należało uznać za niezasadny, ponieważ nie doszło do uchybienia o jakim mowa w art. 438 pkt 4 k.p.k. Zgodnie z utrwalonymi poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sądów powszechnych oraz doktrynie z karą rażąco niewspółmierną mamy do czynienia wówczas, gdy kara orzeczona z zastosowaniem kryteriów określonych w art. 53 § 1 lub § 2 k.k., jawi się jako nadmiernie, nieproporcjonalnie łagodna lub surowa, co dostrzegalne jest w sposób jaskrawy, oczywisty, widoczny niejako już na pierwszy rzut oka.

Z taką sytuacją w rozpoznanej sprawie nie mamy do czynienia. Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym za okoliczności łagodzące należało uznać obecny stan zdrowia oskarżonego, odgrywanie przez niego w zorganizowanej grupie przestępczej mało doniosłej roli oraz udział w tej grupie jedynie przez część okresu jej trwania, zaś za okoliczności obciążające jego karalność oraz działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Odnosząc się do argumentów prokuratora należy stwierdzić, że Sąd Okręgowy brał pod uwagę przy wymiarze kary wcześniejszą karalność oskarżonego, a nie ma podstaw do uznania, że nie docenił wagi tej okoliczności obciążającej.

Świadczy o tym orzeczenie wobec oskarżonego kary istotnie przewyższającej dolną granicę ustawowego zagrożenia. Ponadto Sąd orzekający zasadnie odwołał się do obecnego stanu zdrowia oskarżonego, a apelująca do okoliczności tej w ogóle się nie odniosła. Niezależnie od powyższej argumentacji, Sąd Apelacyjny wskazuje na niezakwestionowanie przez prokuratora orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wobec oskarżanego kary pozbawienia wolności. Należy uznać, że skoro oskarżyciel publiczny nie upatruje rażąco niewspółmiernie łagodnego charakteru kary orzeczonej wobec oskarżonego w jej wolnościowym charakterze, to tym bardziej nie sposób upatrywać takiej dysproporcji w wymiarze tej kary o kilka miesięcy niższym od wnioskowanego w apelacji.

Na marginesie należy odnotować fakt, że wobec oskarżonego orzeczono również grzywnę, co wprowadza do orzeczenia o karze element jej realnej dolegliwości. Wniosek O zmianę wyroku w punkcie I poprzez orzeczenie kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Niezasadność zarzutu apelacyjnego. 3.11. zarzuty apelacji obrońcy oskarżonego S. R.: zarzut 1: naruszenie (…) art. 7 k.p.k. w zakresie dowolnej oceny wyjaśnień oskarżonego S. R. oraz zeznań świadka J.

B. dokonanej (…) z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów; zarzut 2: rażąca niewspółmierność kary pozbawienia wolności (…) poprzez niezastosowanie dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Przed szczegółowym odniesieniem się do zarzutów Sąd odwoławczy wyraża ogólne stanowisko, iż postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonego wyroku przeprowadzono z poszanowaniem wszelkich zasad procesowych.

Poczynione przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne mają walor prawdziwych, a przez to zgodnych z wymogiem wynikającym z przepisu art. 2 § 2 k.p.k. Dokonano ich w sposób obiektywny, badając, zgodnie z art. 4 k.p.k., okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. Materiał dowodowy, o który oparto rozstrzygnięcie, miał charakter kompletny, co odpowiada dyrektywie z art. 410 k.p.k., nadto poddano go wszechstronnej analizie. Oceny, na podstawie których sformułowano kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy wnioski, realizowane były w sposób swobodny, tj. zgodnie z art. 7 k.p.k., przy uwzględnieniu zasad prawidłowego rozumowania, a także wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.

Stanowisko sądu pierwszej instancji znalazło kompleksowe odzwierciedlenie w treści pisemnego uzasadnienia wyroku, które w pełnym zakresie poddaje się kontroli instancyjnej. W zakresie zarzutu 1 apelacji na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym:  podstawowym dowodem obciążającym oskarżonego S. R. były zeznania świadka J. B., którego wiarygodność nie może budzić wątpliwości,  dowodem częściowo obciążającym oskarżonego S. R. były jego wyjaśnienia z 29.11.2012 r. (k. 4036-4038), w których ograniczył on swoje przyznanie się do niektórych kwestii, jednakże potwierdził okoliczności, wskazujące jednoznacznie na pełnienie przez J.

B. roli „słupa”, a tym samym potwierdził wiarygodny charakter wersji przedstawionej przez tego świadka,  wiarygodnymi były wyjaśnienia oskarżonego M. N. w zakresie, w jakim obciążał on, między innymi, S. R. (k. 4000-4001),  wyjaśnienia, w których oskarżony S. R. nie przyznawał się do winy, nie zasługiwały na danie im wiary, w szczególności fakt prowadzenia działalności gospodarczej w Danii nie stał na przeszkodzie jego udziałowi w zorganizowanej grupie przestępczej i współsprawstwu w popełnieniu przypisanych czynów,  w zakresie przestępstwa „prania pieniędzy”, zeznania J.

B. w sposób stanowczy potwierdzały fakt przekazywania mu pieniędzy przez współoskarżonych, w tym przez S. R., a wątpliwością, wynikającą z niepamięci świadka, była ilość przypadków przekazania środków finansowych przez tego oskarżonego oraz wysokość przekazanej łącznie kwoty; wątpliwość tę Sąd orzekający rozstrzygnął na korzyść oskarżonego, stosowne rozumowanie zamieszczając w uzasadnieniu wyroku. * Uzasadniając zarzut 1 apelacji, obrońca oskarżonego stwierdził na wstępie, że jedynym dowodem winy oskarżonego były zeznania świadka J.

B., który miał interes w obciążaniu oskarżonego, ponieważ również jemu postawiono podobne zarzuty. Odpierając ten argument należało wskazać przede wszystkim na to, że obok zeznań J. B., S. R. obciążyły w pewnym zakresie jego własne wyjaśnienia z 29.11.2012 r. (k. 4036-4038), a także częściowo wyjaśnienia M. N. (k. 4000-4001), a więc już chociażby z tego powodu zeznania świadka J. B. nie mają charakteru dowodu odosobnionego. Z tej samej przyczyny nieuprawnionym jest stwierdzenie apelującego, że świadek J. B. okazał się niewiarygodny w konfrontacji z zebranymi dowodami, w tym z obszernymi wyjaśnieniami oskarżonego S. R..

W obliczu takiej argumentacji Sądowi Apelacyjnemu nie pozostaje nic innego niż stwierdzenie trzech istotnych faktów:  po pierwsze tego, że zeznania świadka J. B., inaczej niż wyjaśnienia oskarżonego S. R., były konsekwentne,  po drugie tego, że nie sposób nadawać waloru obiektywizmu twierdzeniom oskarżonego S. R. w sytuacji, gdy jest on zainteresowany wynikiem postępowania, zmierzając do uniknięcia odpowiedzialności karnej,  po trzecie wreszcie tego, że zeznania J. B.należy ocenić jako obiektywne pomimo faktu, że był on zainteresowany złagodzeniem własnej odpowiedzialności karnej (o czym szerzej w dalszych rozważaniach).

Powołując się na wyjaśnienia S. R., jego obrońca wskazał, że oskarżony ten nigdy nie proponował nikomu, a tym bardziej J. B., nielegalnej działalności, związanej ze sprzedażą oleju, a jedynie informował o legalnej produkcji i sprzedaży oleju stosowanego w odlewniach metalu. To sam J. B. miał się odezwać po 2-3 miesiącach celem skontaktowania S. R. z M. N., po czym, prawdopodobnie, to J. B. i M. N.ustalili na spotkaniu wspólną nielegalną działalność, przy czym na spotkaniu tym nie było S. R.. Przytoczony argument nie jest w stanie podważyć prawidłowości rozumowania przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a zwłaszcza podważyć wniosków wynikających ze złożenia przez S. R. wyjaśnień w dniu 29.11.2012 r. (k. 4036-4038), których treść jednoznacznie wskazuje, że J.

B.miał zostać figurantem, skoro oskarżony potwierdził, że zaproponował J. B.sprowadzanie oleju smarowego z Niemiec, a nie chciał tego robić w ramach swej działalności, że razem z oskarżonym M. N. mówili mu, że za każdy transport otrzyma określoną kwotę pieniędzy, wreszcie że oskarżeni, w tym S. R., w późniejszym czasie przekazywali J. B.pieniądze. Nie został ujawniony żaden racjonalny powód, dla którego S. R. składając powyższe wyjaśnienia, miałby dokonywać fałszywego samooskarżenia. Oczywistym jest również, że fakty przedstawione przez oskarżonego S. R. w wyjaśnieniach z 29.11.2012 r. stanowią czytelną relację z zaangażowania J.

B. do działalności przestępczej jako figuranta („słupa”). W tych okolicznościach Sąd Okręgowy w sposób niewątpliwie zgodny z regułami procesu karnego, w tym z zasadą wynikającą z art. 7 k.p.k., dokonał oceny o popełnieniu przez S. R. zarzucanych mu czynów. Nie zmienia tej oceny fakt, że w omawianych wyjaśnieniach oskarżony wskazywał na donioślejszą od własnej rolę oskarżonego M. N.. Istotne jest bowiem, że obaj ci oskarżeni działali w ramach porozumienia przestępczego (a także w ramach zorganizowanej grupy przestępczej), w związku z czym liczba podejmowanych przez każdego z nich czynności wykonawczych pozostawała bez wpływu na ocenę o winie, mogąc co najwyżej decydować o pewnym zróżnicowaniu orzeczonych kar.

W ocenie obrońcy, J. B. nie mógł być „słupem” w działalności objętej aktem oskarżenia, ponieważ przeczą temu zeznania jego samego oraz innych świadków. J. B. zeznał, że był w firmie w B. (1) w Niemczech, rozmawiał i podpisywał umowę bez udziału osób trzecich, nadzorował załadunki, wydawał dyspozycje kierowcom, wystawiał faktury. Wbrew temu stanowisku, podejmowanie pewnych czynności przez figuranta nie powoduje ani „legalizacji” procederu, w którym bierze on udział, ani też nie uwalnia od odpowiedzialności innych osób zaangażowanych w proceder.

Należy zaznaczyć, że pojęcie figuranta lub „słupa” nie ma charakteru prawnego, a jest pewnym skrótem myślowym, określającym rodzaj zaangażowania osoby w działalność przestępczą. W tym kontekście to, czy J. B. nazwiemy figurantem („słupem”), czy też przyjmiemy, że w działalności oskarżonych pełnił bardziej doniosłą rolę (której obrońca upatruje w nadzorowaniu załadunków, wystawianiu faktur itp.), nie ma znaczenia ani dla oceny wiarygodności jego wyjaśnień, ani w związku z tym dla oceny o winie współoskarżonych, w tym o winie S. R..

Nawet zatem jeżeli do roli J. B. nie użyć określeń figurant lub słup, niewątpliwym jest, również w świetle wyjaśnień S. R. z 29.11.2012 r., że J. B.nie wykreował działalności gospodarczej w zakresie handlu olejem smarowym, ale został namówiony do tego przez współoskarżonych, w tym S. R., który nie chciał tego robić w ramach swojej własnej działalności. Inicjatywa i aktywność oskarżonych była nie tylko warunkiem rozpoczęcia działalności przez J. B., ale również była jej źródłem finansowania, skoro to nie J.

B. wykładał środki na zakup oleju, a w dodatku miał otrzymywać wynagrodzenie za każdą dostawę. W rezultacie próbę wykazania przez obrońcę, że J. B.prowadził na własną rękę i na własny rachunek działalność gospodarczą, o której mowa wyżej, uznać należy za całkowicie nieskuteczną. Obrońca podniósł, że w zeznaniach złożonych w KAS w czerwcu 2024 r., J. B.zeznał, że pod koniec działalności fabryki w B. (1) samodzielnie poszukiwał zarówno dostawców jak i odbiorców oleju smarowego, co potwierdzają wysyłane przez niego wiadomości e-mail, a dopiero po znalezieniu dostawcy i odbiorcy, J.

B. próbował kontaktować się z M. N.. Argument ten nie jest trafny w kontekście zarzutu apelacyjnego, ponieważ nawet jeżeli J. B. podejmował pewne działania osobiście, bez impulsu ze strony współoskarżonych, to jednak i tak aktualność zachowują fakty, o których mowa w poprzednim akapicie, a więc wynikające, między innymi, z wyjaśnień złożonych przez S. R. w dniu 29.11.2012 r. Apelujący powołał się na zeznania świadka W. W., zgodnie z którymi J. B.dysponował środkami finansowymi. Jest to argument wybiórczy, a prawidłową jest ocena oparta o całokształt materiału dowodowego, w tym zeznania J.

B. i wyjaśnienia S. R. z 29.11.2012 r., zgodnie z którymi inicjatywa i finansowanie działalności pierwszego z nich w zakresie handlu olejem smarowym, leżały po stronie oskarżonych. W ocenie obrońcy S. R. nie mógł systematycznie spotykać się z J. B. i zajmować się nielegalną działalnością, gdyż większość okresu objętego aktem oskarżenia przebywał w Danii, gdzie prowadził legalną działalność gospodarczą. Dowodem tego jest dokumentacja księgowa z tej działalności, w tym rachunki za hotele, paliwo itp. Sąd Apelacyjny nie podważa twierdzeń, zgodnie z którymi oskarżony prowadził legalną działalność gospodarczą na terenie Danii, jednakże należy stwierdzić, że zgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania, wiedzy i doświadczenia życiowego, prowadzenie takiej działalności nie stoi na przeszkodzie zaangażowaniu w działalność nielegalną, zwłaszcza, że tę, którą oskarżonemu przypisano w rozpoznanej sprawie, zaangażowanych było więcej osób, w tym zaangażowany był formalnie kierujący firmą J.

B.. Ani zatem nie zostało wykazane, że S. R.musiał przebywać w Danii nieprzerwanie, ani to, że jego osobisty udział w czynnościach wykonawczych był każdorazowo nieodzowny do realizacji przestępstwa. Przeciwnie, w pełni logicznym jest, że oskarżony ten uczestniczył w przestępstwie na zasadzie porozumienia przestępczego, a zatem obejmował zamiarem całokształt nielegalnego przedsięwzięcia, przy jednoczesnej świadomości oraz akceptacji faktu, że poszczególne czynności wykonawcze będą realizowane przez równych członków porozumienia (a ściślej, przez członków zorganizowanej grupy przestępczej).

Obrońca podniósł, że w zeznaniach świadków innych niż J. B. nigdy nie przewija się osoba S. R., w tym w kontekście handlu olejami. Argument ten nie ma znaczenia dla prawidłowości ustaleń dokonanych przez Sąd Okręgowy, ponieważ wystarczającymi w omawianym zakresie były zeznania świadka J. B., wsparte częściowo, choć w istotny sposób, wyjaśnieniami S. R. z 29.11.2012 r. W ocenie autora apelacji, wyjaśnienia S. R. znajdują potwierdzenie z odręcznych zapiskach M. N., w których nie zamieszczono nazwiska S. R.. Jest to argument pozbawiony znaczenia, a stanowisko Sądu odwoławczego jest w tej mierze analogiczne do przedstawionego w poprzednim akapicie.

Wypada również dodać, że brak zamieszczenia nazwiska oskarżonego w zapiskach nie oznacza, że nie brał on udziału w przestępstwie, a co najwyżej świadczy, iż M. N.nie widział konieczności odnotowywania w zapiskach faktów, dotyczących S. R.. Apelujący wskazał, że S. R.nie tylko obciążyły jedynie zeznania J. B., lecz ten ostatni nie był w tym zakresie konsekwentny, skoro nie wspomniał o oskarżonym w pierwszych zeznaniach złożonych w Urzędzie Skarbowym w N., nadto nazwisko S. R. pojawia się w zeznaniach J. B. dopiero w zeznaniach składanych w ABW i w Prokuraturze.

Jednocześnie, co akcentuje obrońca, J. B. stwierdził wówczas, że wyłącznie M. N. zajmował się rozliczeniami i dyspozycjami, a to on przywoził mu pieniądze, przy czym S. R. potwierdzał fakt przywiezienia M. N.pieniędzy bez świadomości ich pochodzenia. Odpierając powyższą argumentację należy stwierdzić, że zmiana postawy procesowej przez J. B. została dostrzeżona i odnotowana przez Sąd Okręgowy. Nie nasuwa przy tym zastrzeżeń stanowisko, zgodnie z którym J. B., po tym jak zdecydował się na współpracę z organami prowadzącymi postępowanie, prezentował wersję konsekwentnie obciążającą oskarżonych.

Należy również ponownie wskazać, że w wyjaśnieniach z 29.11.2012 r. oskarżony S. R. przedstawił szereg istotnych okoliczności, zbieżnych z zeznaniami świadka. W ocenie apelującego, S. R. nie mógł uczynić sobie z przestępstwa stałego źródła dochodu, gdyż prowadził własną działalność gospodarczą na terenie Danii, zatrudniającą okresowo nawet 40 osób, co potwierdza dokumentacja księgowa. Odpierając ten argument, Sąd odwoławczy stwierdza, że aprobuje przeważające w orzecznictwie i piśmiennictwie stanowisko, zgodnie z którym przez pojęcie stałego źródła dochodu rozumie się zarówno sytuację, gdy działalność przestępcza jest jedynym źródłem dochodu sprawcy, jak i taką, gdy stanowi dodatkowe, ale regularne jego źródło.

Rozumie się przez to pojęcie pewną powtarzalność, nadto porównuje się ją z działalnością gospodarczą (zob. Budyn-Kulik Magdalena i in., Kodeks karny. Komentarz aktualizowany LEX/el. 2025 – komentarz). Odnosząc się w tym kontekście do omawianego w tym miejscu zarzutu apelacyjnego, Sąd odwoławczy stoi na stanowisku, że przypisana oskarżonemu aktywność przestępcza przypominała działalność gospodarczą, gdyż oskarżeni organizowali i koordynowali działania zmierzające do osiągania dochodów na skutek unikania ponoszenia obciążeń fiskalnych.

Skoro zaś czynili to w ramach, czy też „na obrzeżu” legalnej działalności, to uprawnionym jest stwierdzenie, że także działalność przestępczą realizowali „zawodowo”. Tymczasem pozaustawowe pojęcie „przestępcy zawodowego” uważa się za pomocne przy ocenie, czy dana działalność odpowiada pojęciu stałego źródła dochodu w rozumieniu art. 65 § 1 k.k. Autor apelacji wskazał, że w zeznaniach przed Sądem J. B. ponownie stwierdził, że to prezes firmy w B. (1) podsunęła mu pomysł ze znalezieniem zagranicznej firmy, co też J.

B. uczynił, przy czym nie pamięta, czy w wyjeździe, oprócz M. N. uczestniczył również S. R.. W ocenie obrońcy potwierdza to wiarygodność wyjaśnień S. R., który nie przeczył, że podróżował razem z J. B. i M. N., jednakże nie uczestniczył w spotkaniu, udając się we własnych sprawach do M.. Argument ten nie jest trafny, ponieważ niezależnie od stopnia ewentualnego zaangażowania J. B. w rozmowy z kierownictwem firmy w B. (1), prawidłowymi są ustalenia o tym, że to oskarżeni, w tym S. R., zainicjowali, a następnie sfinansowali działalność gospodarczą formalnie prowadzoną przez świadka.

Tym samym, jeśli nawet J. B. faktycznie wykonywał jakieś czynności (wystawiał faktury, przyjmował dostawy, rozmawiał z kontrahentami), to i tak nie może ulegać wątpliwości, że ich całokształt wiązał się z popełnianym przez niego, wspólnie i w porozumieniu z oskarżonymi, przestępstwem. Jako odrębną okoliczność, mającą podważać wiarygodność zeznań J. B., autor apelacji wskazał na fakt, że świadek ten stosował proceder przestępczy, podobny do objętego niniejszym postępowaniem, również w okresie późniejszym.

Ten argument nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ ewentualne popełnienie w innym czasie lub miejscu kolejnych przestępstw, nie podważało wiarygodności jego zeznań, zwłaszcza że w znacznym zakresie potwierdził ich treść w dniu 29.11.2012 r. sam oskarżony S. R., a także oskarżony M. N. (k. 4000-4001). * Zarzut 2 apelacji należało uznać za niezasadny, ponieważ nie doszło do uchybienia o jakim mowa w art. 438 pkt 4 k.p.k. Zgodnie z utrwalonymi poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sądów powszechnych oraz doktrynie z karą rażąco niewspółmierną mamy do czynienia wówczas, gdy kara orzeczona z zastosowaniem kryteriów określonych w art. 53 § 1 lub § 2 k.k., jawi się jako nadmiernie, nieproporcjonalnie łagodna lub surowa, co dostrzegalne jest w sposób jaskrawy, oczywisty, widoczny niejako już na pierwszy rzut oka.

Z taką sytuacją w rozpoznanej sprawie nie mamy do czynienia. Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym na korzyść oskarżonego S. R. w zakresie wymiaru kary za poszczególne przestępstwa należało uznać brak karalności, upływ kilkunastu lat od popełnienia czynów oraz to, że - cyt.: „oskarżony nie wykazuje tendencji do zachowań bezprawnych”. W zakresie przestępstwa „prania pieniędzy”, na korzyść oskarżonego Sąd ocenił to, że oskarżony uczestniczył w przekazaniu środków pieniężnych tylko trzykrotnie w łącznej kwocie 150.000 zł.

Sąd orzekający ustalił również prawidłowy wykaz dotyczących oskarżonego okoliczności obciążających, do których zaliczył:  udział w zorganizowanej grupie przestępczej przez cały okres jej trwania,  pełnienie w tej grupie istotnej roli,  działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,  popełnienie przestępstw w ramach zorganizowanej grupy przestępczej,  uczynienie sobie z popełnienia przestępstw stałego źródła dochodu, wyczerpanie znamion kilku przestępstw i przestępstw karno-skarbowych,  uszczuplenie należności publicznoprawnej z tytułu podatku VAT w dużej kwocie 822 367 zł.,  uszczuplenie należności publicznoprawnej z tytułu podatku akcyzowego w wielkiej kwocie 1.785.255 zł., W zakresie kary łącznej Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął zasadę pełnej absorpcji, a to wobec bliskości podmiotowej i przedmiotowej czynów, popełnionych w zbliżonym czasie w ramach tej samej zorganizowanej grupy przestępczej.

Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu apelacji nie zasługiwała na uwzględnienie. Orzeczone kary jednostkowe i kara łączna mają charakter kar wyważonych i w pełni proporcjonalnych do stopnia społecznej szkodliwości przypisanych oskarżonemu czynów i stopnia jego winy. Aktualność w tym zakresie zachowują rozważania przedstawione w sekcji 3.3. niniejszego uzasadnienia, dotyczące sformułowanego przez prokuratora zarzutu rażąco niewspółmiernie łagodnego charakteru kary. Nie sposób zgodzić się z apelującym, że przy wymiarze kary należało uwzględnić w większym stopniu niż uczył to Sąd Okręgowy, niekaralność oskarżonego przed popełnieniem przestępstw i obecnie, a także znaczną odległość czasową od ich popełnienia.

Wbrew takiemu stanowisku, okoliczności te niewątpliwie zaważyły na wymiarze kary na korzyść oskarżonego, zwłaszcza gdy weźmie się pod uwagę ustalone okoliczności obciążające w postaci udziału oskarżonego w zorganizowanej grupie przestępczej przez cały okres jej trwania, pełnienia w tej grupie istotnej roli, działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, uczynienia sobie z popełnienia przestępstw stałego źródła dochodu, wyczerpanie znamion kilku przestępstw i przestępstw karno-skarbowych, udział w uszczupleniu należności publicznoprawnej z tytułu podatku VAT w dużej kwocie 822 367 zł. oraz z tytułu podatku akcyzowego w wielkiej kwocie 1.785.255 zł.

Wniosek O uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Niezasadność zarzutu apelacyjnego. 3.12. zarzut apelacji obrońcy oskarżonego B. R. : Rażąca obraza (…) art. 5 § 2 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. poprzez przyjęcie (…) iż B. R. nakłonił wraz z innymi osobami J. B. do założenia mającej na celu faktyczne popełnienie przestępstw w zakresie obrotu olejami działalności gospodarczej i współdziałał z nim i innymi osobami w tym procederze – w ramach związku przestępczego w sytuacji, gdy materiał dowodowy w sprawie – niewątpliwie zróżnicowane w swej treści i wewnętrznie niespójne zeznania J.

B., wyjaśnienia S. R. – jasno wskazujące na to kto w/w J. B. nakłonił do podjęcia się działalności gospodarczej w zakresie obrotu i handlu olejami, brak wskazań na osobę oskarżonego B. R. ze strony jakiegokolwiek innego uczestnika postępowania, własne wyjaśnienia oskarżonego podające okoliczności w jakich ten dowiózł na granicę polsko-niemiecką kwotę nie 100 tys. zł., lecz jednorazowo 30 tys. zł., nie pozwala na wysnucie jednoznacznej bezsprzecznej tezy, iż oskarżony popełnił zarzucane mu czyny. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Przed szczegółowym odniesieniem się do zarzutów Sąd odwoławczy wyraża ogólne stanowisko, iż postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonego wyroku przeprowadzono z poszanowaniem wszelkich zasad procesowych.

Poczynione przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne mają walor prawdziwych, a przez to zgodnych z wymogiem wynikającym z przepisu art. 2 § 2 k.p.k. Dokonano ich w sposób obiektywny, badając, zgodnie z art. 4 k.p.k., okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. Materiał dowodowy, o który oparto rozstrzygnięcie, miał charakter kompletny, co odpowiada dyrektywie z art. 410 k.p.k., nadto poddano go wszechstronnej analizie. Oceny, na podstawie których sformułowano kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy wnioski, realizowane były w sposób swobodny, tj. zgodnie z art. 7 k.p.k., przy uwzględnieniu zasad prawidłowego rozumowania, a także wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.

Stanowisko sądu pierwszej instancji znalazło kompleksowe odzwierciedlenie w treści pisemnego uzasadnienia wyroku, które w pełnym zakresie poddaje się kontroli instancyjnej. Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym dowodami stanowiącymi podstawę do skazania oskarżonego B. R. były zeznania świadka J. B. oraz, częściowo, wyjaśnienia S. R. (wersja przedstawiona 29.11.2012 r., k 4036-4038). Sąd Apelacyjny podziela w szczególności oceny, zgodnie z którymi zeznania świadka J. B.były wiarygodne od momentu, w którym przyznał się on do udziału w nielegalnym procederze i zaczął opisywać rolę pełnioną w nim przez oskarżonych oraz przez samego siebie.

Sąd Okręgowy ma również rację, że wyjaśnieniom złożonym przez oskarżonego S. R. 29.11.2012 r. należało dać wiarę, gdyż nie istnieje racjonalny powód dokonania przez niego fałszywego samooskarżenia, zaś jak najbardziej racjonalną jest próba uniknięcia odpowiedzialności karnej w drodze złożenia pozostałych wyjaśnień. W efekcie, w zakresie skazującym oskarżonego B. R., Sąd orzekający dysponował niewątpliwie wystarczającym materiałem dowodowym, nie ograniczającym się do samych tylko zeznań J. B.. Przeciwnej treści tok rozumowania autora apelacji nie jest trafny.

Istotę argumentacji obrońcy najlepiej oddaje końcowy fragment uzasadnienia apelacji, w którym podniesiono, że Sąd Okręgowy nie wyjaśnił, co B. R. miałby robić w grupie przestępczej, a tymczasem ustalenia Sądu są wadliwe, gdyż organ ten, pomijając wyjaśnienia B. R., przyjął, że oskarżony ten:  wraz z innymi osobami nakłonił J. B.do udziału w procederze przestępczym, gdyż uczestniczył w spotkaniu w K. (1), podczas gdy S. R.wyjaśnił, że to on powiedział J. B. o możliwym „biznesie”,  uczestniczył w dalszym procederze, gdyż przyjechał na granicę polsko-niemiecką, podczas gdy, zdaniem obrońcy, sytuację tę należy traktować jako coś incydentalnego.

Odpierając pierwszy z powyższych argumentów należy stwierdzić, że prawidłowe, oparte w materiale dowodowym, w tym w zeznaniach J. B. i, częściowo, w wyjaśnieniach S. R., są ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, zgodnie z którymi pierwsza rozmowa oskarżonych z J. B. nie polegała wyłącznie na poinformowaniu świadka przez S. R. o „możliwym biznesie”, lecz było tak jak twierdził J. B., tj. że za namową oskarżonych S. R. i B. R. zdecydował się, że w ramach swej firmy (...) będzie handlował olejem (k. 16.963v). Powiedzieli mu, że mają nabywców za dobrą cenę na terenie Polski, ale bez faktury, stąd miał wystawiać fikcyjne faktury (k. 2429, 2778, 17011).

Szczególnie istotne jest, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, oceniając zeznania J. B., Sąd Okręgowy trafnie uznał, że świadek ten najlepiej pamiętał szczegóły wydarzeń w roku 2012, a to właśnie wtedy prezentował przytoczone wyżej stanowisko, z którego później się nie wycofał. Co zaś do pierwszego spotkania w K. (1), to opis przez J. B. tego wydarzenia nie pozwala na uznanie, że doszło wówczas wyłącznie do „przekazania informacji o możliwym biznesie”. Nawet, jeżeli świadek użył takiej retoryki, to jednak analiza wszystkich jego zeznań prowadzi do jednoznacznego w treści wniosku, że skierowano wówczas do niego propozycję udziału w procederze o charakterze przestępczym.

Odpierając drugi z argumentów należy stwierdzić, że nie może być w tym wypadku mowy wyłącznie o incydentalnym przybyciu B. R.w rejon granicy-polsko niemieckiej. W świetle bowiem stosownych fragmentów zeznań świadka J. B., poddanych rzetelnej procesowej analizie, świadek ten konsekwentnie wskazywał, że dwukrotnie otrzymywał pieniądze od oskarżonego B. R.. Prawidłową jest również analiza kwot, w których przekazaniu uczestniczyli poszczególni oskarżeni, w tym B. R.. W tym zakresie Sąd Okręgowy trafnie uznał, że skoro były łącznie 52 transakcje zakupu oleju smarowego, a łączna kwota zapłacona za ten surowiec wyniosła 2.607.622 zł., to jednorazowo przekazywana kwota wynosiła w przybliżeniu 50.000 zł.

W efekcie z korzyścią dla oskarżonego Sąd orzekający przyjął, że dwukrotne przekazanie przez niego środków finansowych dotyczyło łącznej kwoty 100.000 zł. W ocenie obrońcy - cyt.: „(…) trudno jest zrozumieć powody jakimi kierował się Sąd uznając, iż oskarżony (…) popełnił zarzucane mu czyny (…). W całej rozciągłości sprawy niejako dostrzegalnym wprost jest to, że oskarżony R. „pojawia” się jako osoba wskazana wyłącznie dwukrotnie”. W zakresie pierwszego „pojawienia się” oskarżonego w sprawie, apelujący podniósł, że chodzi o spotkanie u J.

B. i z jego udziałem, w którym uczestniczyli również B. R.i S. R.. Zdaniem obrońcy, wbrew ustaleniom Sądu Okręgowego, spotkanie nie miało miejsca w grudniu 2010 r., ponieważ Sąd przyjął, że skoro J. B. rozpoczął działalność gospodarczą w dniu 8 grudnia 2010 r., to grudzień jest również czasem tego spotkania. Tymczasem skoro 8 grudnia 2010 r. J. B.nabył w Niemczech od firmy (...) olej smarowy, to wcześniej potrzebował kilku lub kilkunastu dni na rozpoczęcie działalności. Ponadto, przy założeniu, że J. B. trwał w przestępczym porozumieniu zM.

N., S. R. i G. B., którzy mieli mu wydać szereg poleceń dotyczących procederu, to potrzeba było na to więcej czasu. Przytoczony tok rozumowania obrońcy jest formalnie poprawny, jednakże nie ma wpływu na ocenę Sądu odwoławczego o prawidłowości ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego. Skoro bowiem organ ten ustalił na podstawie zeznań J. B., że świadek został nakłoniony do udziału w nielegalnym procederze przez oskarżonych, w tym B. R., a przedmiotowe zeznania okazały się w tym zakresie wiarygodne, to drugorzędnym pozostała data spotkania świadka z oskarżonymi.

Oczywistym jest, że daty tej nie da się ustalić dokładnie, jednakże nie ma to znaczenia dla końcowego rozstrzygnięcia, gdyż istotnym jest jedynie fakt nakłonienia świadka przez oskarżonych do udziału w transakcjach. Należy dodać, że Sąd Okręgowy, oceniając zeznania J. B., w sposób prawidłowy pod względem logicznym uznał, że świadek mógł z upływem czasu zapomnieć niektóre szczegóły wydarzeń. Tym samym dokonanie dokładniejszych ustaleń co do daty spotkania nie było możliwe, a posłużenia się przez Sąd orzekający w tym zakresie pewnym przybliżeniem nie sposób traktować jako uchybienia.

Z analogicznych przyczyn nieistotnym pozostaje stwierdzenie obrońcy, że z wyjaśnień B. R. wynika, iż spotkanie, mające według niego charakter towarzyski, odbyło się 3-4 miesiące wcześniej, zaś J. B. nie wskazywał grudnia jako daty spotkania, potwierdzając zarazem jego towarzyski charakter. Raz bowiem jeszcze należy powtórzyć, że nie istniał żaden dowód pozwalający na ustalenia bardziej precyzyjne od dokonanych przez Sąd Okręgowy, przy czym dokładna data spotkania nie miała żadnego znaczenia dla odpowiedzialności karnej B.

R.. Obrońca podniósł, że według J. B., to nie B. R. przekazał mu wiedzę co należy zrobić, żeby osiągnąć spodziewany zysk z handlu olejami, lecz „przyjaciele”. Co więcej, w dalszych zeznaniach J. B. określił B. R. jedynie jako osobę, co do której „przypuszcza”, że uczestniczyła w procederze. Wbrew temu stanowisku, zeznania J. B., oceniane całościowo oraz w powiązaniu z wyjaśnieniami S. R. z 29.11.2012 r. oraz częściowo wyjaśnieniami M. N.(k. 4000-4001) dawały podstawy do przyjęcia, że B. R. był aktywnym uczestnikiem procederu.

Wprawdzie J. B. określał jego udział jako mniej doniosły od udziału M. N. i S. R., jednakże absolutnie nie wykluczył go z kręgu współsprawców czynu, w szczególności stanowczo wskazując na jego udział w przekazywaniu środków finansowych na zakup oleju smarowego. Obrońca powołał się na, jego zdaniem konsekwentne, wyjaśnienia S. R., w świetle których to on sam powiedział J. B. o możliwości prowadzenia procederu, zaś w żadnym momencie nie stwierdził, aby ta propozycja była przedstawiona J. B. wspólnie z B. R.. Odpierając ten argument należy stwierdzić, że wyjaśnienia S. R. nie były jedyną dowodową podstawą przypisania przez Sąd Okręgowy winy B.

R., a dowód ten był oceniany w powiązaniu z zeznaniami świadka J. B.. W sytuacji zatem, gdy J. B. wskazywał na udział w procederze B. R., a jego zeznania generalnie korespondowały z wyjaśnieniami S. R. z 29.11.2012 r., nie było błędem Sądu orzekającego uznanie, że tak przedstawiające się dowody pozwalają w sposób niebudzący wątpliwości na uznanieB. R. za współsprawcę przestępstwa. Na marginesie jedynie należy odnotować, że o ileS. R.w żadnych wyjaśnieniach nie stwierdził wprost, aby B. R.namawiał J. B.do udziału w przestępstwie, to jednak w wyjaśnieniach z 29.11.2012 r. potwierdził fakt przekazywania świadkowi pieniędzy przez B.

R. w ramach procederu, którego dotyczą zarzuty aktu oskarżenia. Według apelującego, drugim przypadkiem „pojawienia się” B. R. w sprawie jest opis przez J. B. sytuacji, w której B. R.przywiózł J. B. pieniądze na granice polsko-niemiecką. Obrońca wskazuje przy tym, że:  J. B. nie twierdził, że zdarzenie to miało związek z udziałem w procederze przestępczym,  B. R.wiarygodnie wyjaśnił, jaki był powód zdarzenia. Analizując powyższe, apelujący sprecyzował, że J. B.w zakresie prezentowania przedmiotowego zdarzenia był niekonsekwentny, a mimo to Sąd orzekający poszedł w ocenie nawet dalej niż prokurator, przyjmując kilkukrotne przekazanie kwoty w łącznej wysokości 100.000 zł., co oparł jedynie na zdawkowych, ubogich zeznaniach J.

B., niedających podstawy do takich obliczeń. Wbrew temu stanowisku, obliczenia dokonane przez Sąd Okręgowy, przytoczone już w niniejszym uzasadnieniu wyżej, nie nasuwają zastrzeżeń, ponieważ nie naruszają zasady swobodnej oceny dowodów. Należy przypomnieć, że J. B., jakkolwiek nie wszystkie okoliczności pamiętał, to jednak był w stanie sprecyzować, że B. R. przywoził pieniądze dwukrotnie, przy czym zapamiętał to właśnie dlatego, że w wypadku tego oskarżonego były jedynie dwie takie sytuacje, a nie więcej. Jest to zatem wnioskowanie oparte w konkretnych przesłankach, przez co pozostaje pod ochroną zasady wynikającej z art. 7 k.p.k.

Nie nasuwa również zastrzeżeń przyjęta przez Sąd Okręgowy kwota, skoro została poparta racjonalnym obliczeniem, a ustalenia dokładniejsze, co oczywiste, nie były możliwe. Ustalenia, o których mowa, nie są wadliwe również z tego powodu, że w zgodzie zasadami logiki i doświadczenia życiowego pozostaje jednorazowe przekazanie kwoty zbliżonej do 50.000 zł. Nie jest to z pewnością kwota abstrakcyjna, gdy weźmie się pod uwagę całą skalę finansową przestępczego procederu, a także wartość poszczególnych zakupów oleju smarowego.

W omawianym wyżej zakresie obrońca powołał się na ustne motywy wyroku, w których stwierdzono, że „musiało być tych wyjazdów więcej”, co jednak nie zostało rozwinięte w pisemnym uzasadnieniu wyroku. Jest to argument nietrafny, ponieważ ustalenia Sądu Okręgowego stanowią o dwóch, a nie większej ilości, przypadków przekazania pieniędzy przez B. R., w związku z czym nawet jeśli w ustnych motywach wyroku wyrażono cytowane w apelacji przekonanie, to wyłącznie dla podkreślenia, że Sąd przyjął ilość mniejszą, dokonując ustaleń faktycznych na korzyść oskarżonego, a więc zgodnie z zasadą in dubio pro reo.

W ocenie obrońcy doszło do niezasadnego przypisania oskarżonemu winy w sytuacji, gdy wątpliwości w tym zakresie były oczywiste, co wynika z wyjaśnień B. R. oraz faktu, że oskarżony ten w sprawie, poza dwoma wskazywanymi wyżej wydarzeniami, „nie występuje”, i to pomimo obszerności materiału dowodowego, w tym dowodów niejawnych. Sąd Apelacyjny nie podziela tej oceny, będąc zdania, podobnie jak Sąd Okręgowy, że przypisanie oskarżonemu B. R.winy miało konkretne podstawy dowodowe, co przedstawione w rozważaniach wyżej. Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że nie wystąpiły wątpliwości, o jakich mowa w art. 5 § 2 k.p.k., a wszelkie istotne kwestie zostały ocenione przez Sąd pierwszej instancji z poszanowaniem zasady oceny swobodnej.

Wniosek O zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Niezasadność zarzutu apelacyjnego. 3.13. zarzuty apelacji obrońcy oskarżonego S. J. : zarzut 1: Obraza art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i wyciągnięcie wniosków o winie oskarżonego z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności w zakresie przypisanych mu działań oraz czasu ich trwania, jak również wiedzy i świadomości oskarżonego co do jego rzekomego udziału z zorganizowanej grupie przestępczej, podczas gdy prawidłowa ocena całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, z uwzględnieniem incydentalnego działanie oskarżonego, jak również braku doświadczenia w handlu paliwami, a także znikomej ilości dokonanych transakcji i bardzo krótkiego okresu ich przeprowadzenia, nie prowadzi do wniosku, że oskarżony swoim zachowaniem wypełnił znamiona umyślności konieczne do przypisania mu odpowiedzialności za czyn, za który został skazany (…), a mianowicie udziału w zorganizowanej grupie przestępczej, aby miał świadomość udziału w strukturach, które byłyby w pewien sposób zorganizowane, aby identyfikował się z jakąkolwiek grupą przestępczą, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu, a swoim zachowaniem wypełnił znamiona strony przedmiotowej i podmiotowej, a przede wszystkim miałby mieć zamiar i świadomość popełnienia czynu zabronionego z art. 258 § 1 k.k. zarzut 2:

Rażąca niewspółmierność kar wymierzonych oskarżonemu, podczas gdy dyrektywy wymiaru kary, dotychczasowy sposób życia oskarżonego, nie tylko przed zarzucanymi czynami, ale także po nich, jak również ustawowe zagrożenie karą w czasie popełnienia czynu, znaczny upływ czasu od momentu zarzucanych oskarżonemu czynów do momentu wydania wyroku, znikomy udział oskarżonego w ewentualnej grupie przestępczej, dobrowolne zaprzestanie działalności, prowadzą do wniosku, że w stosunku do oskarżonego winna być wymierzona możliwie najłagodniejsza kara.

☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Przed szczegółowym odniesieniem się do zarzutów Sąd odwoławczy wyraża ogólne stanowisko, iż postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonego wyroku przeprowadzono z poszanowaniem wszelkich zasad procesowych. Poczynione przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne mają walor prawdziwych, a przez to zgodnych z wymogiem wynikającym z przepisu art. 2 § 2 k.p.k. Dokonano ich w sposób obiektywny, badając, zgodnie z art. 4 k.p.k., okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego.

Materiał dowodowy, o który oparto rozstrzygnięcie, miał charakter kompletny, co odpowiada dyrektywie z art. 410 k.p.k., nadto poddano go wszechstronnej analizie. Oceny, na podstawie których sformułowano kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy wnioski, realizowane były w sposób swobodny, tj. zgodnie z art. 7 k.p.k., przy uwzględnieniu zasad prawidłowego rozumowania, a także wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Stanowisko sądu pierwszej instancji znalazło kompleksowe odzwierciedlenie w treści pisemnego uzasadnienia wyroku, które w pełnym zakresie poddaje się kontroli instancyjnej.

Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego, w sposób rzeczowy i logiczny przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. * Odnosząc się do pierwszego z zarzutów apelacyjnych należało przedstawić poniższą argumentację. W ocenie obrońcy brak jest dowodów na to, że zachowanie oskarżonego nacechowane było umyślnością, a zwłaszcza zamiarem bezpośrednim (w celu osiągniecia korzyści majątkowej). Apelująca wyraziła ocenę, zgodnie z którą dowodowe wiadomości e-mail, wbrew stanowisku Sądu Okręgowego, nie świadczą o winie oskarżonego, gdyż dowodzą jedynie podejmowania czynności mających na celu ustalenie poszczególnych przewozów oraz ich kosztów.

Stanowisko obrońcy jest nietrafne w stopniu oczywistym, ponieważ jest oparte o wybiórczą ocenę dowodów, a przy tym ma charakter gołosłowny. Przede wszystkim rację ma Sąd Okręgowy, że o wystąpieniu dowodowych podstaw do przypisania oskarżonemu S. J. winy w popełnieniu czynu z art. 258 § 1 k.k. świadczył całokształt materiału dowodowego, a nie same tylko stenogramy prowadzonych przez niego rozmów. Pierwszym z dowodów, które należało uwzględnić przy takiej, całościowej ocenie, były wyjaśnienia S. J., który opisując rzekome prowadzenie zwykłej działalności gospodarczej, nie był w stanie wskazać jakichkolwiek danych osobowych (...), który miał rzekomo współdziałać z nim w ramach handlu olejem.

W tej sytuacji Sąd Okręgowy nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów uznając, że postać (...) została zmyślona przez oskarżonego, który pełniąc rolę figuranta (zarejestrowaną na jego dane osobowe działalność gospodarczą faktycznie realizował M. N.), nie byłby w stanie przedstawić w sposób wiarygodny żadnych szczegółów prowadzonej rzekomo działalności. Nie bez znaczenia dla powyższej oceny pozostają zeznania świadka J. B., którego wiarygodności apelująca nie kwestionuje, a który stwierdził, że gdy nie było już możliwości nabywania oleju od firmy (...) w B. (1), oskarżeni M.

N. i S. R. zwrócili się do niego, aby założył firmę poza granicą kraju, po czym, gdy założył działalność gospodarczą w Wielkiej Brytanii, oskarżeni poinformowali go, że już mają we wskazanym kraju innego człowieka (k. 2781, 2782, 3459). Wprawdzie J. B.nie wiedział o kogo chodzi, ale skoro z innych dowodów wynika, że oskarżony M. N.w ramach procederu przestępczego korzystał z firmy (...), to oczywistym jest, że musiało chodzić o S. J.. Wniosek ten jest tym bardziej słuszny, że J. B. wskazał na S. J.jako na pracownika B.

R. (k. 2432, 1695, 4951, 4956), co słusznie Sąd orzekający uznał za dowód na powiązania między oskarżonymi M. N., B. R. iS. J.. Należy również odwołać się do zeznań świadka J. K., zgodnie z którymi spółka (...) nie dokonywała żadnych transakcji z firmą (...), a pieczęć jego przedsiębiorstwa na fakturze z nazwą (...) nr (...) jest sfałszowana. Wreszcie należy odnotować, że w kontekście wszystkich pozostałych dowodów, Sąd orzekający powołał się na rozmowy z 02.11.2011 r. godz. 13:12:17 (stenogram k. 14.363), godz. 13:17:25 (stenogram k. 14.364), godz. 13:45:02 (stenogram k. 14.367), godz. 14:05:42 (stenogram k. 14.376), 14:15:38 (stenogram k. 14.377}, 14:22:41 (stenogram k. 14.379) pomiędzy M.

N. a S. J., nadto mms-y z godz. 13:59:41, godz. 14:03:08 (stenogram k. 14.370-14.375), wywodząc z tego, że wyjaśnienia S. J., iż jego kontakty ze współoskarżonymi nie miały nic wspólnego z handlem olejem, są niewiarygodne. W świetle wszystkich wskazanych wyżej dowodów nie może budzić zastrzeżeń prawidłowość oceny Sądu Okręgowego, zgodnie z którą oskarżony S. J. założył firmę (...) w sytuacji, gdy nie był w stanie nabywać towaru za własne pieniądze w ramach tej działalności, w związku z czym towar nabywał w rzeczywistości oskarżony M.

N. a firma oskarżonego S. J. miała tylko stwarzać wrażenie, że go nabywa. W ocenie obrońcy, analiza stenogramów prowadzi do wniosku, że brak jest w nich informacji, aby oskarżony miał coś uzgadniać jako członek grupy przestępczej. Jest to argument nietrafny, ponieważ treść przedmiotowych wiadomości należy oceniać w powiązaniu z pozostałymi dowodami, co prawidłowo uczynił Sąd Okręgowy. Wprawdzie apelująca stwierdziła, że także pozostałe dowody nie wskazują na świadomość oskarżonego, iż uczestniczy w zorganizowanej grupie przestępczej, w szczególności pozostali oskarżeni, a także świadkowie, na ogół nie potwierdzali znajomości z oskarżonym, jednakże ten argument jest gołosłowny, ponieważ, na co wskazano już wyżej, Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił, że S. J. prowadził korespondencję elektroniczną z M.

N., zaś świadek J. B., choć nie wprost, to jednak potwierdził w zeznaniach, że oskarżeni M. N. i S. R.na potrzeby nielegalnej działalności pozyskali „innego człowieka” w Wielkiej Brytanii. Obrońca podnosi, że niezrozumiałym jest przyjęcie okresu popełnienia czynu od lipca 2011 r. do stycznia 2012 r., podczas gdy w materiale dowodowym brak jest dowodów wskazujących na taki okres. Wbrew temu stanowisku czas popełnienia przestępstwa przyjęty przez Sąd Okręgowy znajdował oparcie w zeznaniach świadka J. B., a także w wyjaśnieniach samego S. J., który, chociaż negował popełnienie przestępstwa, to jednak potwierdzał fakt posiadania firmy w Wielkiej Brytanii.

W ocenie autorki apelacji, Sąd Okręgowy nie wziął pod uwagę, że oskarżony nie miał żadnego doświadczenia w handlu olejami smarowymi i myślał, że skoro dla innych osób jest to dochodowy interes, to będzie tak również dla niego. Nie ma ponadto podstaw by kwestionować, że oskarżony dobrowolnie odstąpił od dalszych czynności z uwagi na brak doświadczenia oraz brak opłacalności. Odpierając te argumenty należy ponownie stwierdzić, że skoro S. J. nie dysponował własnymi środkami na dokonywanie zakupów oleju smarowego, to z punktu widzenia zasad logiki i doświadczenia życiowego nie może być mowy o realizowaniu przez niego jakiejkolwiek rzeczywistej działalności gospodarczej.

Oskarżony z pewnością miał zarejestrowaną firmę, ale nie istnieje żadna okoliczność wskazująca na to, że była to z jego strony inwestycja (czy używając retoryki obrońcy: „dochodowy interes”). Przeciwnie, skoro sama apelująca stwierdziła, że oskarżony nie miał żadnego doświadczenia w handlu olejami smarowymi, a nie miał również żadnego kapitału, to jedynym sensem założenia przez niego działalności mogło być działanie w porozumieniu ze współoskarżonymi, ukierunkowane na popełnianie przestępstw. Na s. 4-5 apelacji jej autorka obszernie powołała się na utrwalone w orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie kryteria przypisania udziału w zorganizowanej grupie przestępczej, wskazując, że nie zostało udowodnione, aby oskarżony miał świadomość udziału w takiej grupie, w tym czuł się z nią w jakikolwiek sposób związany emocjonalnie (psychicznie), identyfikował się jako członek jej struktur w pewnej hierarchii, mającej na celu popełnienie przestępstwa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

Wbrew temu stanowisku, udział oskarżonego w zorganizowanej grupie przestępczej wynikał w oczywisty sposób z faktu, że świadomie włączył się on w działania grupy osób, realizujących określoną działalność przestępczą. Oskarżony chciał uczestniczyć w tych działaniach, a jednocześnie miał świadomość, że współdziała z innymi osobami, wykonując na ich polecenie i pod ich nadzorem określone działania. Nie budzi również wątpliwości, że oskarżony za swoje czynności otrzymywał wynagrodzenie, bowiem taki wniosek uzasadnia, pośrednio, treść zeznań świadka J.

B.. Skoro bowiem ten ostatni, opisując początkowy okres działania grupy, prezentował swoje działania jako analogiczne do tych, które później realizował S. J., w tym przedstawił zasady wynagradzania (określona kwota za każdą dostawę oleju), to nie ma żadnych podstaw by wątpić, że na takiej samej zasadzie czynności podejmował również S. J.. * W zakresie zarzutu 2 apelacji, Sąd odwoławczy prezentuje poniższe oceny. Na aprobatę zasługuje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym na niekorzyść oskarżonego przy wymiarze kary należało ocenić wykorzystanie działalności własnej firmy (...) w ramach zorganizowanej grupy przestępczej oraz działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, zaś jako okoliczności łagodzące udział w zorganizowanej grupie przestępczej tylko przez pewną część okresu jej trwania oraz niekaralność oskarżonego i niestwierdzenie innego rodzaju naruszeń przez niego porządku prawnego.

Sąd Okręgowy ma również rację co do tego, że istnieje uzasadnione przypuszczenie, iż pomimo niewykonania kary, oskarżony będzie przestrzegał porządku prawnego i nie popełni ponownie przestępstwa. Autorka apelacji, powołując się na dyrektywy wymiaru kary przewidziane w art. 53 § 1 i § 2 k.k. wyraziła ocenę, że chociaż przestępstwo z art. 258 § 1 k.k. ma charakter formalny, to dla wymiaru kary winien mieć znaczenie stopień zaangażowania oskarżonego w działalność grupy, a to nie było wysokie. Argument ten jest trafny, przy czym znalazł on właściwe odzwierciedlenie w wymiarze kary, który nie może być uznany za wysoki, szczególnie że orzeczona kara ma charakter wolnościowy.

Obrońca wskazała, że w sytuacji, gdy zagrożenie karą w tym wypadku mieściło się w granicach od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności, karę orzeczoną wobec oskarżonego należało uznać za nadmierną. Wbrew temu stanowisku, kara jest bliższa dolnemu, niż górnemu progowi ustawowego zagrożenia, w związku z czym w skali jaką przewiduje art. 258 § 1 k.k., mamy do czynienia z karą obiektywnie łagodną. W ocenie apelującej, za złagodzeniem orzeczonej kary przemawia również postawa oskarżonego w toku postępowania. Z jednej strony brał on udział w czynnościach procesowych oraz informował o zmianie miejsca pobytu, z drugiej zaś w międzyczasie założył rodzinę i ustabilizował swoją sytuacje osobistą.

Apelująca wskazała również na upływ od popełnienia czynu wielu lat, co winno skutkować złagodzeniem kary. W ocenie Sądu Apelacyjnego okoliczności te znalazły właściwe odzwierciedlenie w wymiarze kary, który - na co już wskazano - jest bardzo wyważony, proporcjonalny do stopnia społecznej szkodliwości czynu i stopnia winy. Tym samym niewątpliwie nie doszło w tym wypadku do tego rodzaju dysproporcji, o jakiej mowa w art. 438 pkt 4 k.p.k. Wniosek 1. o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, 2. o zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie oskarżonemu możliwie najłagodniejszej kary i nieobciążanie oskarżonego kosztami postępowania;

☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Niezasadność zarzutu apelacyjnego. 3.14. zarzuty 1, 2 i 3 apelacji obrońcy T. R., odnoszące się do czynu opisanego w punkcie XXXIII aktu oskarżenia: zarzut 1: Obraza (…) art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez przyjęcie na podstawie zebranego na etapie postępowania przygotowawczego oraz jurysdykcyjnego materiału dowodowego, na skutek przekroczenia (…) granic swobodnej oceny dowodów, popełnienia przez (…) T.

R. postulowanego skargą publiczną czynu zabronionego, opisanego w punkcie 1 zaskarżonego (…) wyroku, z art. 258 § 1 k.k. (…), a tym samym przypisania w/w z tego tytułu winy oraz związanej z nią odpowiedzialności karnej – podczas gdy ze zgromadzonego (…) materiału dowodowego płyną wnioski logicznie odmienne – prowadzące do uprawnionej, pod względem procesowym, konstatacji, iż (…) T. R., nie popełnił przypisanego mu (…) przestępstwa. zarzut 2: Obraza (…) art. 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. – poprzez sporządzenie (…) uzasadnienia wyroku w sposób realnie przeciwny zasadom statuowanym we wspomnianej wyżej regulacji – por. kwestie dotyczące poczynionych przez Sąd I instancji ustaleń natury faktycznej i prawnej – czego skutkiem, w przekonaniu remonstrującego, stał się de facto i de iure brak pełnej możliwości instancyjnej kontroli zaskarżonego orzeczenia. zarzut 3:

Naruszenie przepisów prawa materialnego (…) art. 258 § 1 k.k. – poprzez jego niewłaściwą wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie wyrażające się w przyjęciu (…) iż oskarżony T. R. wyczerpał swoim zachowaniem znamion przestępstwa opisanego w przywołanej regulacji – podczas gdy realia przedmiotowego postępowania, a przede wszystkim zgromadzony w nim materiał dowodowy na powyższe nie pozwalały. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Przed szczegółowym odniesieniem się do zarzutów Sąd odwoławczy wyraża ogólne stanowisko, iż postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonego wyroku przeprowadzono z poszanowaniem wszelkich zasad procesowych.

Poczynione przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne mają walor prawdziwych, a przez to zgodnych z wymogiem wynikającym z przepisu art. 2 § 2 k.p.k. Dokonano ich w sposób obiektywny, badając, zgodnie z art. 4 k.p.k., okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. Materiał dowodowy, o który oparto rozstrzygnięcie, miał charakter kompletny, co odpowiada dyrektywie z art. 410 k.p.k., nadto poddano go wszechstronnej analizie. Oceny, na podstawie których sformułowano kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy wnioski, realizowane były w sposób swobodny, tj. zgodnie z art. 7 k.p.k., przy uwzględnieniu zasad prawidłowego rozumowania, a także wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.

Stanowisko sądu pierwszej instancji znalazło kompleksowe odzwierciedlenie w treści pisemnego uzasadnienia wyroku, które w pełnym zakresie poddaje się kontroli instancyjnej. Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym, w szczególności:  oskarżony R., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, realizując polecenia M. N. nakłonił obywatela Bułgarii R. A. do założenia i rozpoczęcia działalności gospodarczej pod firmą (...) oraz dokonanie fikcyjnych transakcji wewnątrzwspólnotowych zakupu przez (...)od: (...) sp. z o.o. oleju r. od (...) sp. z o.o. oleju smarowego oraz od (...) sp.j. rozcieńczalnika do farb i lakierów, koordynował transakcję sprzedaży rozcieńczalnika pochodzącego z (...) sp.j., przekazywał i nadzorował realizację poleceń wydanych przez M.

N. M. A. w zakresie składanych zleceń transportowych i zamówień oleju smarowego do (...) sp. z o.o., czym pomógł M. N.w uchyleniu się od opodatkowania poprzez nieujawnienie przez M. N. Naczelnikowi III Urzędu Skarbowego w B. przedmiotu opodatkowania oraz podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, a w konsekwencji pomógł oskarżonemu M. N. w uszczupleniu należności z tytułu podatku od towarów i usług,  na wiarę zasługiwały wyjaśnienia zmarłego oskarżonego M. A., który wprawdzie ostatecznie nie przyznał się do winy, ale przedstawił logicznie fakty dotyczące udziału w nielegalnym procederze;

Sąd Okręgowy ma przy tym rację, że M. A. podawanych informacji nie mógł zmyślić, by niesłusznie obciążyć pozostałych oskarżonych, bowiem przedstawiał okoliczności, o których nabywał wiedzę w związku ze swymi zachowaniami i żaden inny sposób by jej nie zdobył; w szczególności potwierdzał, że przybyli do niego oskarżeni T. R. i M. N. z propozycją, że może zarobić 1000 zł. za każdą ciężarówkę oleju smarowego, do czego potrzebne było założenie firmy w Bułgarii; M. A. przyjął propozycję i opisał realia dalszej współpracy z oskarżonymi;

 wyjaśnienia oskarżonego T. R. nie zasługiwały na danie im wiary ze względu na treść wyjaśnień zmarłego M. A. oraz stenogramy nagranych rozmów, z których wynika, że swoje czynności realizował według instrukcji M. N. w celu popełnienia przestępstw skarbowych związanych z osiąganiem korzyści majątkowych kosztem Skarbu Państwa w zakresie regulowania podatków w ramach prowadzonej rzeczywistej działalności gospodarczej przez oskarżonego N., przy czym firmy (...) i (...) miały tylko ukryć wspomnianą działalność M. N., zwłaszcza że w obrocie międzynarodowym mogły stosować 0 % stawkę podatku VAT.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut 1 apelacji, ponieważ nie doszło do obrazy art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., mającej polegać na niezasadnym przypisaniu oskarżonemu popełnienia przestępstwa z art. 258 § 1 k.k. Zarzut ma charakter ogólnikowy, a ani w jego treści, ani w uzasadnieniu środka odwoławczego nie przedstawiono żadnego konkretnego, rzeczowego argumentu, zmierzającego do podważenia toku rozumowania Sądu pierwszej instancji. Apelacja jest wprawdzie obszerna, jednakże jej argumentacja sprowadza się do przedstawienia pewnych założeń teoretycznych, związanych z obowiązkami procesowymi Sądu, bez konkretnego odniesienia do ustaleń poczynionych w sprawie, stanowiących podstawę faktyczną rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu apelacji obrońca stwierdził, że - cyt.: „Sąd Okręgowy niejako a priori założył sprawstwo oskarżonego, pomijając w rozumowaniu wszelkie wątpliwości, wynikające między innymi, z wyjaśnień współoskarżonych. Wątpliwości te nie odnalazły poważniejszego odzwierciedlenia tak w fazie wyrokowania, jak też sporządzania uzasadnienia (…)”. Odnosząc się do tak sformułowanej argumentacji, Sąd Apelacyjny stwierdza, że uważna lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wskazuje na dowolność oceny o winie oskarżonego.

Przeciwnie, Sąd orzekający jasno wskazał dowodowe podstawy przypisania oskarżonemu popełnienia przestępstwa, jednocześnie rzeczowo prezentując powody, dla których nie da wiary wyjaśnieniom oskarżonego. Tymczasem obrońca, zamiast konkretnego wskazania, z jakimi argumentami Sądu Okręgowego się nie zgadza, w sposób gołosłowny zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie zasad procesowych, wyrażonych przepisami art. art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut obrazy art. 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., ponieważ nie doszło do sporządzenia uzasadnienia wyroku w sposób sprzeczny z wymogami wynikającymi z tego przepisu, a wyrok, wbrew stanowisku obrońcy, poddaje się kontroli instancyjnej.

Przede wszystkim autor apelacji nie określił, czego konkretnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zabrakło, względnie które konkretnie fragmenty uzasadnienia są niepełne lub niejasne. W tej sytuacji Sąd odwoławczy odwołuje się do przytoczonych już wyżej fragmentów rozumowania Sądu Okręgowego, wskazujących na motywy uznania winy oskarżonego, z których wynika oczywiste przeciwieństwo stanowiska obrońcy, jakoby motywy te nie zostały przedstawione, a Sąd orzekający przyjął winę oskarżonego „ a priori”. Sąd odwoławczy uważa w związku z tym, że zaskarżony wyrok, wbrew ocenie obrońcy, poddaje się kontroli instancyjnej.

Należy również przypomnieć, że zgodnie z at. 424 § 1 k.p.k. uzasadnienie ma być zwięzłe, w związku z czym obrońca nie powinien oczekiwać od Sądu orzekającego rozważań bardziej obszernych od tych, które zamieszczono w uzasadnieniu wyroku. Wreszcie koniecznym jest odwołanie się do art. 455a k.p.k., zgodnie z którym nie można uchylić wyroku z tego powodu, że jego uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 424 k.p.k. Należy w tym kontekście jednoznacznie stwierdzić, że sporządzone przez Sąd Okręgowy uzasadnienie wymogi te spełnia, jednakże nawet gdyby stanąć na odmiennym stanowisku, nie dawałoby podstaw do uznania, że konieczne jest uchylenie zaskarżonego wyroku.

Za niezasadny uznać należało zarzut obrazy przepisów prawa materialnego, tj. art. 258 § 1 k.k. poprzez jego niewłaściwą wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, iż oskarżony T. R. wyczerpał swoim zachowaniem znamiona przestępstwa opisanego w przywołanej normie, podczas gdy realia przedmiotowego postępowania, a przede wszystkim zgromadzony w nim materiał dowodowy na powyższe nie pozwalały. Sąd Apelacyjny stoi na stanowisku - zgodnym z jednolitym stanowiskiem judykatury - iż podnoszenie zarzutu obrazy prawa materialnego musi być połączone z akceptacją dotychczasowych ustaleń faktycznych, gdyż tego rodzaju uchybienie sprowadza się do wadliwej subsumcji normy prawnej do niespornego stanu faktycznego (por. np. orzeczenia Sądu Najwyższego z 24.01.2007r., II KK 256/06, z 18.01.2007r., III KK 459/06, z 09.01.2002r., V KKN 319/99, z 26.02.2009r., WA 3/09, z 29.05.2008r., V KK 89/08, z 20.11.2008r., V KK 158/08, z 02.12.2008r., III KK 230/08).

Naruszenie przepisu prawa materialnego ma zatem miejsce wówczas, gdy wystąpi błąd subsumcji, a więc gdy prawidłowemu ustaleniu faktycznemu sąd przypisze niewłaściwą kwalifikację prawną, tj. nie zastosuje przepisu prawa materialnego, który ma obowiązek zastosować lub zastosuje przepis prawa materialnego, którego zastosować mu nie wolno. Jeżeli stan faktyczny nie został - zdaniem stron procesowych - należycie ustalony, to ewentualna uchybienie tego rodzaju „wyprzedza” zagadnienia oceny prawnokarnej, gdyż tej nie można prawidłowo dokonać przed ustaleniem prawdziwych okoliczności zdarzenia będącego przedmiotem osądu.

Podnosząc zarzut obrazy prawa materialnego, apelujący posłużył się argumentacją, której istotą jest próba podważenia trafności ocen dokonanych przez sąd orzekający, skoro uchybienie wskazane w zarzucie ma polegać na wadliwym ustaleniu faktów. Ponieważ zatem Sąd Okręgowy ustalił, że oskarżony dopuścił się popełnienia czynu opisanego w zaskarżonym wyroku, a obrońca jest zdania przeciwnego, to autor apelacji w istocie kwestionuje w ten sposób ustalenia faktyczne, a nie sposób zastosowania przez Sąd orzekający przepisu art. 258 § 1 k.k. W przedmiocie tych ustaleń faktycznych Sąd Apelacyjny przedstawił już stanowisko wyżej i zachowuje ono aktualność.

Wniosek 1. o zmianę wyroku w zaskarżonej części i uniewinnienie oskarżonego od czynu zarzucanego mu w pkt XXXIII aktu oskarżenia, względnie o:

2. uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Niezasadność zarzutu apelacyjnego. 3.15. zarzuty 4 i 5 apelacji obrońcy T. R., odnoszące się do czynu opisanego w punkcie XXXII aktu oskarżenia: zarzut 4: Obraza (…) art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. w zw. z art. 44 § 1, § 3 i § 5 k.k.s. – poprzez dokonanie (…) nieznanego ustawie, a tym samym z mocy prawa niedopuszczalnego ustalenia w zakresie sprawstwa oskarżonego co do zarzucanego mu w pkt XXII aktu oskarżenia czynu (…) podczas gdy, w oparciu o przywołane wyżej regulacje procesowe i materialnoprawne, Sąd meriti, wedle obowiązującego orzecznictwa, winien ograniczyć się li tylko do umorzenia postępowania ze wskazaniem podstawy prawnej zastosowania tej instytucji (…). zarzut 5:

Obraza (…) art. 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. – poprzez sporządzenie (…) uzasadnienia wyroku w sposób realnie przeciwny zasadom statuowanym we wspomnianej wyżej regulacji w postaci dokonania rozważań merytorycznych w zakresie ustalenia sprawstwa T. R. co do czynu opisanego w pkt XXXII aktu oskarżenia. ☐ zasadny , ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Powyższe zarzuty należy ocenić łącznie, ponieważ dotyczą one tej samej kwestii. Żaden z mawianych w tym miejscu zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie.

Kluczowa dla tej oceny jest prawidłowa wykładnia przepisu art. 414 § 1 k.p.k., zgodnie z którym: „W razie stwierdzenia po rozpoczęciu przewodu sądowego okoliczności wyłączającej ściganie lub danych przemawiających za warunkowym umorzeniem postępowania, sąd wyrokiem umarza postępowanie albo umarza je warunkowo. Jednakże w razie stwierdzenia okoliczności wymienionych w art. 17 § 1 pkt 1 i 2 sąd wydaje wyrok uniewinniający, chyba że sprawca w chwili czynu był niepoczytalny”. Takie sformułowanie art. 414 § 1 k.p.k. oznacza, że w przypadku stwierdzenia przez sąd orzekający, że zachodzi okoliczność wyłączająca ściganie, np. przedawnienie karalności (art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.), co do zasady koniecznym jest umorzenie postępowania wyrokiem, jednakże na zasadzie wyjątku należy wydać wyrok uniewinniający jeżeli czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia (art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k.) lub też czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego albo ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia przestępstwa (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.).

Zatem sąd orzekający, stwierdzając że doszło do przedawnienia karalności, przed wydaniem wyroku, musi zbadać, czy wystąpiły przesłanki z art. 17 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., ponieważ bez tego nie jest w stanie prawidłowo ocenić, czy należy wydać wyrok umarzający postępowanie, czy też może wyrok uniewinniający oskarżonego. To właśnie uczynił Sąd Okręgowy umarzając postępowanie wobec T. R., gdyż najpierw zbadał czy i w jakim zakresie istnieją dane uzasadniające ocenę o popełnieniu przez oskarżonego zarzucanego mu czynu zabronionego, a dopiero w drugiej kolejności, po stwierdzeniu braku podstaw do wydania wyroku uniewinniającego, rozstrzygając o umorzeniu postępowania.

Tym samym oceny zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku były niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia. W zakresie, w jakim zarzuty apelacyjne wskazują na niezasadne zamieszczenie w punkcie 25 wyroku sformułowania o treści: „ustalając, że oskarżony T. R. dopuścił się zarzucanemu jemu czynu w punkcie XXXII aktu oskarżenia z tą zmianą, że z opisu czynu eliminuje się fragmenty dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych i doprowadzenia do jego uszczuplenia oraz dotyczące podmiotów, którym miano docelowo dostarczyć towar, a także zapis „z czego uczynił sobie stałe źródło dochodu”, natomiast dodaje się „przy czym czyn popełnił, działając w zorganizowanej grupie, mającej na celu popełnianie przestępstw i przestępstw skarbowych”, Sąd Apelacyjny stoi na stanowisku, że nie mamy do czynienia z tego rodzaju uchybieniem, które uzasadniałoby zmianę zaskarżonego wyroku.

Kwestii tej dotyczy zarzut 4 apelacji, oparty o art. 438 pkt 2 k.p.k. Zgodnie z tym przepisem, orzeczenie ulega uchyleniu lub zmianie w razie stwierdzenia obrazy przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia, ponieważ żaden z przepisów wskazanych w zarzucie apelacyjnym nie zabrania sprecyzowania, jakiego dokładnie (jak opisanego) czynu dotyczy umorzenie. Sąd Apelacyjny jest wprawdzie zdania, że wystarczającym byłoby zamieszczenie w sentencji wyroku samego tylko rozstrzygnięcia o umorzeniu, a jego rozwinięcie (poprzez wskazanie jaki dokładnie czyn zabroniony popełnił według Sądu oskarżony) w uzasadnieniu wyroku, jednakże odmienne postąpienie przez Sąd Okręgowy nie powoduje, że doszło do obrazy przepisów postępowania, mogącej mieć wpływ na treść orzeczenia, a więc takiej, o jakiej mowa w art. 438 pkt 2 k.p.k.

Skoro bowiem wyrok umarzający jest orzeczeniem niewątpliwie trafnym, to przy braku naruszenia konkretnej normy prawnej, nie może być mowy o zarzucanym uchybieniu procesowym. Wniosek O zmianę wyroku w punkcie 25 poprzez wyeliminowanie wszystkich sformułowań oprócz: „umarza postępowanie wobec T. R. w oparciu o uregulowanie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 w zw. z art. 44 § 1, § 3 i § 5 k.k.s.” ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 6.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1 Przedmiot utrzymania w mocy Całość rozstrzygnięcia. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Niezasadność zarzutów i wniosków apelacyjnych, brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 6.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1 Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 6.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 6.1.7.

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 6.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II.

Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zasądzono na rzecz obrońcy oskarżonego na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1184) oraz § 2 pkt 1 i 2, § 4 ust. 1 i 3 oraz § 17 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo przez jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2024.763 z dnia 2024.05.21).

6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III, IV W części dotyczącej oskarżonych M. N., G. B. i Ł. Z. kosztami procesu za postępowania odwoławcze obciążono Skarb Państwa na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. Wymierzono oskarżonym tytułem opłat za postępowanie odwoławcze kwoty: S. R. - 2.700 (dwa tysiące siedemset 00/100) złotych, B. R. - 1.300 (tysiąc trzysta 00/100) złotych, T. R. i S. J. - po 1.180 (tysiąc sto osiemdziesiąt 00/100) złotych, a ponadto obciążono tych oskarżonych wydatkami postępowania odwoławczego w częściach równych.

Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły art. 634 k.p.k. w zw. z art. 627 k.p.k. Wysokość opłat określono na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 3 ust. 1 ustawy z 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych. Sąd Apelacyjny nie stwierdził podstaw do zwolnienia któregokolwiek z oskarżonych wymienionych w punkcie IV wyroku od kosztów sądowych na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. ze względu na niewystąpienie przesłanek przewidzianych treścią tego przepisu. Na przesłanki takie nie wskazali w wywiedzionych apelacjach, względnie w innych pismach procesowych lub na rozprawie, oskarżeni lub ich obrońcy.

7. PODPIS 6.11. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja 1. w części dotyczącej oskarżonego M. N. : orzeczenia o karach jednostkowych i karach łącznych z punktów 3, 6, 14 i 19 oraz niezastosowanie art. 299 § 7 k.k., 2. w części dotyczącej oskarżonego S. R. : orzeczenia o karach jednostkowych i karze łącznej z pkt 1, 7, 8, 10,14 i 20 oraz niezastosowanie art. 299 § 7 k.k., 3. w części dotyczącej oskarżonego G. B. : orzeczenia o karach jednostkowych i karze łącznej z pkt 1, 14, 17 i 18 oraz niezastosowanie art. 299 § 7 k.k., 4. w części dotyczącej oskarżonego B. R. : orzeczenia o karach jednostkowych i karze łącznej z pkt 1, 11, 14, 15 i 16, w zakresie niezastosowanie art. 299 § 7 k.k. oraz uniewinnienia, którym orzeczono w pkt 21;

5. w części dotyczącej oskarżonych T. R. i Ł. Z. : orzeczenia o karze z pkt 1. 11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k.

– obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 11.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 6.12. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację obrońca oskarżonego S. R.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja całość rozstrzygnięcia w zakresie skazującym 11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k.

– obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k.

☐ brak zarzutów 11.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 6.13. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 3 Podmiot wnoszący apelację obrońca oskarżonego B. R. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja całość rozstrzygnięcia w zakresie skazującym 11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k.

– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k.

– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 11.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 6.14. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 4 Podmiot wnoszący apelację obrońca oskarżonego S. J. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja całość rozstrzygnięcia w zakresie skazującym 11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 11.3.2.

Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k.

– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 11.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 6.15. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 5 Podmiot wnoszący apelację obrońca oskarżonego T. R. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja całość rozstrzygnięcia 11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 11.3.2.

Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k.

– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 11.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana