I C 9/24 · Sąd powszechny

Sygnatura akt I C 9/24 POSTANOWIENIE Dnia 19 marca 2026 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Dorota Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 roku w H. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Kasy (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w K. przeciwko G. H. (2), G. H. (1), B. H. o zapłatę – w przedmiocie wniosku pełnomocnika pozwanych o przyznanie kosztów procesu postanawia: oddalić wniosek Sygn. akt I C 9/24

UZASADNIENIE

( do postanowienia z dnia 19 marca 2026 roku) (...) S.A. w K. wniósł pozew skierowany przeciwko G. H. (2), G. H. (1) i B. H. o zapłatę . Pismem z dnia 2 marca 2026 roku powód cofnął pozew w całości, wniósł o umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów procesu od pozwanych na rzecz powoda gdyż cofnięcie pozwu wynikało ze spełnienia świadczenia dochodzonego pozwem przez pozwanego po wytoczeniu powództwa. Wniósł także o zwrot połowy opłaty sądowej od pozwu.(k.129-130)

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 355 § 1 k.p.c. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew lub jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne. Stosownie do art. 203 § 1 k.p.c. pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy. Zasadniczo Sąd jest związany cofnięciem pozwu pod warunkiem, że czynności tej nie należałoby ocenić w świetle dotychczasowych oświadczeń i twierdzeń stron, a także w świetle ewentualnego materiału dowodowego zebranego do tej pory w sprawie - jako czynności, które są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego ewentualnie zmierzającymi do obejścia prawa.

W sytuacji takiej Sąd może uznać cofnięcie pozwu za niedopuszczalne (§ 4 art. 203). Nie zachodzi też żadna z okoliczności negatywnych wymienionych w § 4 tego artykułu. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 355 k.p.c. w zw. z art. 203 § 4 k.p.c. orzekł o umorzeniu postępowania postanowieniem z dnia 12 marca 2026 roku. Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach procesu stanowił przepis art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Pozwany spełnił roszczenie powoda o zwrot kapitału oddanego pozwanemu do dyspozycji na skutek dokonania potrącenia wierzytelności już po wniesieniu pozwu, co wskazuje, że powództwo było zasadne.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że w wypadku cofnięcia pozwu obowiązek zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego, na jego żądanie, obciąża powoda bez względu na przyczynę cofnięcia. Jednakże dopuszczalne jest odstępstwo od tej zasady w sytuacji, gdy powód wykaże, że wystąpienie z powództwem było niezbędne dla celowego dochodzenia praw lub celowej obrony, z uwzględnieniem okoliczności istniejących w dacie wytoczenia pozwu. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy cofnięcie pozwu jest konsekwencją zaspokojenia przez pozwanego wymagalnego w chwili wytoczenia powództwa roszczenia powoda.

W rozumieniu przepisów o kosztach procesu (art. 98 k.p.c.) pozwanego należy uznać wówczas za stronę przegrywającą sprawę (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2012 r., II CZ 208/11, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2012 r., V CZ 109/11, niepubl.). W świetle powyższego brak podstaw by zasądzić od powoda na rzecz pozwanych zwrotu kosztów procesu. Potrącenie pełni funkcję egzekucji świadczenia i to bez udziału sądu i organów egzekucyjnych. Umorzenie długu na skutek potrącenia jest traktowane jako sposób wygaśnięcia zobowiązania równoważny ze spełnieniem świadczenia (por. uchwala SN z dnia 20 listopada 1987 roku III CZP 69/87) Dlatego Sąd oddalił wniosek pozwanych o przyznanie kosztów procesu.

SSO Dorota Krawczyk ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) Dnia 7 kwietnia 2026 roku SSO Dorota Krawczyk