I C 1124/21 · Sąd powszechny

Sygn. akt I C 1124/21

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 listopada 2025 r. Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: sędzia Piotr Królikowski Protokolant: Aleksandra Sieńczewska po rozpoznaniu w dniu 17 października 2025 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa X. N., Z. N. przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W. o zapłatę zadośćuczynienia, renty i odszkodowania I. zasądza od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powódki X. N.: a. kwotę 26,89 zł (słownie: dwadzieścia sześć złotych 89/100) tytułem odszkodowania, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi on dnia 14 lutego 2018 r. do dnia zapłaty; b. kwotę 30.000 zł (słownie: trzydzieści tysięcy złotych 00/100) tytułem zadośćuczynienia, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 14 lutego 2018 r. do dnia zapłaty;

II. zasądza od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powoda Z. N.: a. kwotę 26,89 zł (słownie: dwadzieścia sześć złotych 89/100) tytułem odszkodowania, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi on dnia 14 lutego 2018 r. do dnia zapłaty; b. kwotę 30.000 zł (słownie: trzydzieści tysięcy złotych 00/100) tytułem zadośćuczynienia, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 14 lutego 2018 r. do dnia zapłaty; III. umarza postępowanie w zakresie roszczenia o zapłatę renty z tytułu zwiększonych potrzeb (pkt III pozwu);

IV. oddala powództwo w pozostałej części; V. stwierdza, iż powodowie winni ponieść koszty postępowania w 40%, zaś pozwany w 60% - pozostawiając ich szczegółowe rozliczenie referendarzowi sądowemu. sędzia Piotr Królikowski Sygn. akt I C 1124/21

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 7 listopada 2025 r. (k.388) Pozwem z dnia 25 czerwca 2020 r. L. N. (1) reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika przeciwko (...) S.A. z siedzibą w D. wniósł o zasądzenie od pozwanego towarzystwa:

a) kwoty 80.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od dnia 13. lutego 2019 r. do dnia zapłaty;

b) kwoty 20.126,29 zł tytułem odszkodowania wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od dnia 13. lutego 2019 r. do dnia zapłaty;

c) kwoty po 1.638,00 zł miesięcznie tytułem renty w związku ze zwiększonymi potrzebami Powoda płatnej do 10. dnia każdego miesiąca z góry, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za płatności którejkolwiek z rat. W uzasadnieniu pozwu L. N. (1) wskazał, iż swoje roszczenia wywodzi z wypadku z 17 marca 2018 r., do którego doszło w wyniku poślizgnięcia się powoda na chodniku przy ulicy (...) w W., za odśnieżanie którego była odpowiedzialna Spółdzielnia która ma zawartą umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z pozwanym Towarzystwem.

Powód wskazał, iż w rezultacie przedmiotowego wypadku poza wieloodłamowym złamaniem końca bliższego kości naramiennej wraz z przemieszczeniem się odłamów kostnych oraz ze zwichnięciem stawu ramiennego doszło również do uszkodzenia nerwu promieniowego. W konsekwencji doznanych obrażeń od czasu wypadku do dnia wniesienia pozwu jego ramę było całkowici niesprawne, zaś finansowana przez NFZ rehabilitacja nie przyniosła spodziewanego skutku w związku z brakiem możliwości dojeżdżania na takowe zabiegi. Poza tym w dalszej treści pozwu powód podkreślał pogorszenie stanu psychicznego w postaci występowania omanów wzrokowych, niepokoju, pobudzenia, odwrócenia rytmu sen-czuwanie, ucieczek z domu w godzinach wieczornych w wyniku braku rozpoznania własnego mieszkania.

Pismem z dnia 05 sierpnia 2020 r. (k.186) pełnomocnik strony powodowej wniósł o zawieszenie postępowania i umorzenie go w zakresie dochodzonej renty z tytułu zwiększonych potrzeb postępowania z uwagi na śmierć powoda L. N. (1). Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2020 r. (k.194) tut. Sąd zawiesił postępowanie na podstawie art. 174 par. 1 pkt. 1 k.p.c. Pismem z dnia 13 stycznia 2021 r. (k.196) X. N., będąca małżonką zmarłego Powoda, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania z uwagi na przyjęcie w dniu 23 listopada 2020 r. wraz z synem L.

N. (2) spadku po zmarłym Powodzie. Ponadto wnioskodawczyni oświadczyła o wstąpieniu do postępowania w charakterze strony. W konsekwencji postanowieniem z dnia 24 lutego 2021 r. (k. 202) tut. Sąd na podstawie art. 180 par. 1 pkt. 1 k.p.c. podjął zawieszone postępowanie z udziałem następców prawnych powoda - X. N. i Z. N.. Pismem z dnia 1 października 2021 r. (k. 256) Z. N., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył oświadczenie o wstąpieniu do procesu jako spadkobierca zmarłego Powoda. Nadto X. N. oraz Z. N. wnieśli oświadczenia o cofnięciu roszczenia w części odpowiadającej wysokości dochodzonej renty z tytułu zwiększonych potrzeb ze względu na jej osobisty charakter (pkt.

III pozwu; k. 256, k.186). W odpowiedzi na pozew z dnia 22 listopada 2021 r. (kk. 262-265) pełnomocnik pozwanego Towarzystwa wniosła m.in. o oddalenie powództwa w całości, kwestionując dochodzone przez stronę powodową roszczenia zarówno co do zasady, jak i co do wysokości. W uzasadnieniu danego pisma pozwany stał na stanowisku, iż ubezpieczona Spółdzielnia dochowała należytej staranności, a Powód nie wskazał na działanie lub zaniechanie ubezpieczonego, które pozostawałoby w adekwatnym związku przyczynowo – skutkowym ze szkodą z dnia 17 marca 2018 r., a w ocenie strony pozwanej przedmiotowe zdarzenie miało charakter nieszczęśliwego wypadku.

W dalszym toku procesu strony podtrzymały swoje stanowiska. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Spółdzielnia (...) stanowi podmiot działający w celu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków i ich rodzin oraz innych potrzeb gospodarczych, społecznych, oświatowych i kulturalnych. Przedmiot jej działalności stanowi, m.in. zarządzanie nieruchomościami nie stanowiącymi jej mienia lub mienia jej członów – na podstawie umów zawartych z właścicielem lub współwłaścicielem tej nieruchomości. W głównej mierze Spółdzielnia jest użytkownikiem wieczystym gruntów, którymi zarządza.

Do zakresu obowiązków podmiotu odpowiedzialnego za zarządzaniu lub administrowanie nieruchomością częściowo przeznaczoną do użytku publicznego należy m.in. uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z terenów stanowiących ciągi komunikacyjne. Błoto, śnieg, lód i inne zanieczyszczenia części nieruchomości służących do użytku publicznego należy uprzątać z częstotliwością zapobiegającą gromadzeniu się tych zanieczyszczeń, zapewniając m.in. wolne przejście dla pieszych. Chodniki na terenie nieruchomości na której położony jest budynek mieszkalny przy ul (...) w W. są uprzątane przez zatrudnionego przez Spółdzielnię dozorcę, który w godzinach pracy w tygodniu w godzinach między 7 a 15 dbał, by były odśnieżone, śliskie nawierzchnie posypywał piaskiem z solą.

Zdarzało mu się odśnieżać chodnik poza godzinami pracy w weekendy, po to by mieć mniej pracy w poniedziałek, odbywało się to wyłącznie z jego inicjatywy, Spółdzielnia nie płaciła mu z tego tytułu wynagrodzenia. Dowód: statut Spółdzielni – k. 121-127; regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie (...) P. – k. 59-65, Regulamin porządku domowego, użytkowania, eksploatacji oraz remontów lokali w SM-(...) k. 66 – 71, zeznania świadka A. Z. k. 308 -309. W okresie od 16 do 18 marca na obszarze Polski odnotowano intensywne opady śniegu, którym towarzyszyły utrzymujące się ujemne wartości temperatury.

W dniu 17 marca 2018 r. L. N. (1), będący mieszkańcem domu wielorodzinnego położonego przy ul. (...), znajdującego się na terenie pozostającym pod zarządem w/w Spółdzielni, około godziny 10:00 udał się do sklepu celem zakupu gazety. W drodze powrotnej do miejsca zamieszkania L. N. (1), pomimo iż szedł powoli i ostrożnie, poślizgnął się na śliskiej i nieposypanej piaskiem nawierzchni utracił równowagę i upadł. Powód uderzył się głową o nawierzchnię chodnika, odczuwając jednocześnie silny ból prawej ręki oraz prawego barku, w następstwie czego nie był w stanie samodzielnie się podnieść.

Świadkiem zdarzenia był sąsiad poszkodowanego V. F., który w chwili wypadku przebywał w swoim mieszkaniu i obserwował okolicę przez okno. Po zauważeniu upadku L. F. niezwłocznie wyszedł na zewnątrz w celu udzielenia powodowi pomocy. V. F. wskazał nadto, iż po wyjściu z budynku zauważył brak posypania nawierzchni piaskiem, obecność mocno ubitego śniegu oraz znaczną śliskość chodnika. Świadek pomógł poszkodowanemu wstać, a następnie odprowadził go do mieszkania. Dowód: zeznania świadka V. F. – k. 307-308, informacje o prognozie pogody za okres 16-18 marca 2018 r.- k. 80, 86-87; niezakwestionowane twierdzenia powoda – k. 10; zeznania powoda Z.

N. – k. 321-322. Poszkodowany znajdował się w wyraźnie złym stanie, odczuwał silne dolegliwości bólowe prawej ręki i prawego barku, czemu dawał wyraz poprzez krzyk i jęki - X. N., mając na uwadze stan zdrowia swego męża oraz brak możliwości jego samodzielnego poruszania się, zadzwoniła do sąsiadki E. M. z prośbą o pomoc. Sąsiadka udzieliła wsparcia w transporcie poszkodowanego do Szpitala (...) przy ul. (...). Dowód: zeznania powoda Z. N. – k. 321-322; zeznania M. M. – k. 306-307; zeznania powódki X. N. – k. 314-17; zeznania E. M.

– k. 309-310; kopia oświadczenia E. M. – k. 72, 146 W placówce medycznej na Oddziale Chirurgii Urazowo – Ortopedycznej u L. N. (1) wykonano badanie tomografii komputerowej oraz badanie RTG prawego barku, które wykazało wieloodłamowe złamanie głowy kości ramiennej z przemieszczeniem odłamów kostnych. W rozpoznaniu opisowym wskazano m.in. złamanie wielofragmentowe końca bliższego kości ramiennej prawej ze zwichnięciem przednim głowy kości ramiennej pourazowym porażeniem nerwu promieniowego. W dniu przyjęcia, po badaniach lekarskich, poszkodowany został skierowany na zabieg operacyjny, który trwał 5 godzin.

W trakcie operacji wykonano otwartą repozycję końca bliższego kości ramiennej i zespolenie płytą (...). Powód przebywał w szpitalu łącznie przez 11 dni . Po przeprowadzeniu zabiegu operacyjnego proces leczenia był istotnie utrudniony z uwagi na występujące wcześniej schorzenia współistniejące, w tym m.in.: nadciśnienie tętnicze, cukrzyca typu 2, przewlekła obturacyjna chorobę płuc, chorobę Z. – które miały istotny wpływ na stan zdrowia powoda. Uszkodzenie nerwu powoda miało charakter trwały, skutkowało 25% uszczerbkiem na zdrowiu powoda, dolegliwości bólowe o największym nasileniu trwały kilka godzin do podania środków przeciwbólowych, później ulegały stopniowemu zmniejszeniu przez okres kilku miesięcy.

Utrata samodzielności przez powoda wynikała z jego chorób współistniejących, złamanie ręki którego doznał przyczyniło się do ograniczenia sprawności ale go nie wywołało. Dowód: zeznania Z. N. – k. 321-322; zeznania X. N. – k. 314-317; karta informacyjna – k. 91-92, opinia biegłego ortopedy E. L. k. 335 – 347. Po powrocie do domu całą opiekę nad poszkodowanym przejęła jego małżonka X. N.. Powód nie był w stanie samodzielnie poruszać prawą ręką, ani samodzielnie wykonywać podstawowych czynności życia codziennego.

Stan psychiczny Powoda ulegał istotnemu pogorszeniu – stał się o wiele mniej aktywny, a czasami nie był w pełni świadomy otoczenia. W ramach dalszej opieki medycznej poszkodowany odbywał prywatne wizyty domowe u neurologa, który rozpoznał u niego objawy m.in. stanu majaczenia nałożonego na otępienie (typ majaczenia niespowodowanego przez alkohol ani inne substancje psychoaktywne). W dniu 22 listopada 2018 r. poszkodowany został przyjęty na leczenie szpitalne do Instytutu (...), gdzie przeprowadzono szczegółową diagnostykę, a badania wykazały stan głębokiego otępienia.

W momencie wypisu Powód prawidłowo podawał jedynie swoje imię i nazwisko, natomiast był zdezorientowany co do pozostałych swoich danych oraz w czasie i sytuacji. Dowód: karta informacyjna – k. 107-110; zaświadczenie lekarskie – k. 111; klasyfikacja zaburzeń psychicznych – k. 112-114; zeznania Z. N. – k. 321-322; zeznania X. N. – k. 314-317; zeznania M. M. – k. 306-30; zeznania E. M. – kk. 309-310 Wezwaniem do zapłaty z dnia 07 maja 2018 r. L. N. (1) wniósł do Spółdzielni (...) o wypłatę odszkodowania z tytułu złamania kości ramiennej prawej, które miało miejsce podczas poślizgnięcia się na oblodzonym chodniku.

W odpowiedzi na żądane roszczenie ubezpieczyciel Spółdzielni (tj. pozwane w niniejszej sprawie towarzystwo (...) S.A.) w trybie decyzji z dnia 22 czerwca 2018 r. odmówił wypłaty odszkodowania, twierdząc o braku wystąpienia przesłanki winy ze strony ubezpieczonego za skutki zaistniałego zdarzenia, bowiem pracownik Spółdzielni rano przystąpił do odśnieżania i posypywania piaskiem chodnika, zaś intensywne opady śniegu uniemożliwiały utrzymanie go w dobrym stanie w dniu zdarzenia. W dniu 30 stycznia 2018 r. L. N. (1) wniósł przez pełnomocnika przedprocesowe wezwanie do zapłaty skierowane do towarzystwa ubezpieczeń, które zostało przez stronę pozwaną odebrane w dniu 06 lutego 2019 r.

Dowód: wezwanie z dnia 07.05.2018 – k. 133; decyzja w sprawie odmowy wypłaty odszkodowania – k. 147; przedprocesowe wezwanie do zapłaty – k. 151; potwierdzenie odbioru – k. 152. Decyzją z dnia 21 lutego 2020 r. Powodowi zostały przyznane usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania przez Ośrodek Pomocy Społecznej w wymiarze 2 godziny dziennie tj. 4 godziny tygodniowo. W pozostałym zakresie L. N. (1), którego stan nigdy nie uległ większej poprawie, opiekowała się rodzina aż do dnia jego śmierci w dniu 21 lipca 2020 r. Spadek po zmarłym nabyli w częściach równych po ½ żona X.

N. i syn Z. N.. Dowód: decyzja (...) o przyznaniu opieki – k. 120; odpis skrócony aktu zgonu – k.189, akt poświadczenia dziedziczenia k. 198 – 199, zeznania Z. N. – k. 321-322; zeznania X. N. – k. 314-317. Stan faktyczny w niniejszej sprawie tut. Sąd ustalił na podstawie dokumentacji przedłożonej przez strony, która potwierdza zarówno fakt doznania urazu przez L. N. (1), jak i jego okoliczności i konsekwencje, a także rzeczywiście poniesione koszty związane z zapewnieniem dalszej opieki nad poszkodowanym. Większość z rachunków załączonych do pozwu ma związek ze stanem zdrowia L. (...), lecz pozostaje bez związku z jego wypadkiem.

Faktyczne wydatki pozostające jednocześnie w związku przyczynowym ze skutkami przedmiotowego zdarzenia obejmują:  ibuprom max - paragon z 5.01.2019 r. - k. 157v (k. 164 - 6) – 19,99 zł;  dicloziaja żel p.bol - paragon z 31.01.2020 r. - k. 162v (k. 169 - 24) – 9,99 zł;  nurofen forte - paragon z 14.10.2019 r. - k. 161v (k. 169 - 23) – 8,00 zł;  paracetamol accord 0 - paragon z 11.09.2019 r. - k. 161 (k. 168 - 21) – 2,99 zł;  plaster s-plast 50 szt. - paragon z 14.05.2019 - k. 160 (k.167 - 17) – 7,80 zł; ⚫  perfect plast plaster rozgrzewający 10 szt. - (...) poz. 1. 10.02.2019 - k. 117 – 5,00 zł.

⚫ Podstawę ustaleń tut. Sądu stanowiły również zeznania świadków, w tym sąsiadów poszkodowanego: M. M., V. F., E. M., którym tut. Sad dał wiarę, albowiem były spójne wewnętrznie, logiczne i powiązane z materiałem zgromadzonym w aktach niniejszej sprawy. Zeznania świadków potwierdzały fakt poślizgnięcia się poszkodowanego na nieodśnieżonej nawierzchni chodnika, jak również stan jego zdrowia bezpośrednio po zdarzeniu. Świadkowie opisali zarówno dolegliwości fizyczne jak i psychiczne powoda, jak i odczuwany przez niego ból w trakcie oraz po wypadku.

Sąd również dał wiarę zeznaniom w charakterze strony złożonym przez syna poszkodowanego Z. N. jak i zeznaniom jego małżonki X. N., albowiem przedstawiony przez nich opis dolegliwości powoda pozostawał w pełnej zgodności z dokumentacją medyczną zgromadzoną w aktach sprawy. Relacje dotycząc przebiegu zdarzenia oraz panujących wówczas warunków atmosferycznych korespondowały zarówno z przedłożoną dokumentacją, jak i z zeznaniami sąsiadów. Zeznania te były spójne, konsekwentne oraz wzajemnie się uzupełniały, co pozwala uznać je za wiarygodne i zasługujące na uwzględnienie przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, natomiast były one nieprzydatne w zakresie ocen dotyczących przyczyn stanu zdrowia powoda, bowiem w tym zakresie nie były one w pełni zgodne z opinia biegłego lekarza.

Zeznania dozorcy budynku odpowiedzialnego m.in. za odśnieżanie nawierzchni chodnika przy ul. (...) A. Z. (protokół k. 308-309) tut. Sąd oceniał z ostrożnością, albowiem cechowały się one brakiem konsekwencji i precyzji. Świadek nie był w stanie w sposób jednoznaczny potwierdzić, czy w dniu zdarzenia chodnik był faktyczni odśnieżany. W toku przesłuchania wskazywał, iż w weekendy nie wykonywał pracy, a ponadto nie potrafił stanowczo stwierdzić, czy w dacie zdarzenia (która przepadała na sobotę) na pewno przebywał w W.. Nie pamiętał również dokładnie okoliczności tego dnia, co uniemożliwiało mu przedstawienie wiarygodnej relacji co do stanu nawierzchni.

Świadek nie sformułował żadnych definitywnych twierdzeń odnoszących się do wykonywania obowiązków w dniu wypadku. Biorąc pod uwagę, iż jak wskazał, że obowiązki wykonywał między godziną 7 a 15 w dni powszednie, a w weekendy jedynie z własnej inicjatywy by ułatwić sobie pracę w poniedziałek, ogólnikowość i niejednoznaczność zeznań, ich sprzeczność z zeznaniami pozostałych świadków to w ocenie Sądu zarówno te zeznania jak i oświadczenie z 29 maja 2018 r. (sporządzone ponad 2 miesiące po zdarzeniu) nie zasługiwały na wiarę.

Ponadto swoje ustalenia tut. oparł opinii medycznej z dnia 13 października 2024 r. sporządzonej przez biegłego sądowego dr n. med. E. L. (kk. 335-360), gdyż dokonana przez specjalistę analiza umożliwiła określenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy stanem zdrowotnym Powoda a przedmiotowym zdarzeniem, ocenę adekwatności zastosowanego leczenia, weryfikację poniesionych przez rodzinę Powoda wydatków, a także ustalenie relacji pomiędzy nasilaniem dolegliwości doświadczanych przez Powoda a schorzeniami współistniejącymi.

Biegły w ramach swej specjalności przedstawił klarowne wnioski, jasno i wyczerpująco jej uzasadniając.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w przeważającej mierze w zakresie zadośćuczynienia i jedynie nieznacznie w zakresie odszkodowania. Podstawą odpowiedzialności pozwanego jest umowa ubezpieczenia zawarta z Spółdzielnią (...), a w konsekwencji odpowiedzialność pozwanego aktualizuje się tylko w razie możności przypisania odpowiedzialności za zdarzenie z 17 marca 2018 r. Spółdzielni. Umowa łącząca Spółdzielnię (...) a (...) S.A. jest umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, której esencją jest przejęcie odpowiedzialności odszkodowawczej ubezpieczonego przez ubezpieczyciela za szkody wyrządzone osobom trzecim.

Norma art. 822 § 4 k.c. stwarza dla uprawnionego do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej możliwość dochodzenia odszkodowania wedle swego wyboru od ubezpieczonego sprawcy szkody, od ubezpieczyciela lud od obu z nich łącznie. Podmioty te zobowiązane są wobec poszkodowanego według zasad odpowiedzialności in solidum, bowiem każdy z nich ma obowiązek zaspokoić to samo roszczenie odszkodowawcze, z innych jednak tytułów prawnych. W niniejszym stanie faktycznym koniecznym jest zbadanie przesłanek odpowiedzialności wynikających z art. 415 k.c. tj: zachowanie lub zaniechanie podmiotu odpowiedzialnego, szkoda oraz wina podmiotu którego zachowanie wyrządziło szkodę; przesłanki te uzupełniane są przez art. 361 k.c., w którym ustawodawca dodaje do nich adekwatny związek przyczynowy między zachowaniem sprawczym i naruszeniem dobra, z którego wynikła szkoda.

W rozpatrywanych okolicznościach przedmiotowej sprawy poza sporem było, iż Spółdzielnia na podstawie art. 5 ust 1 pkt 4 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zobowiązana była do uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z dróg dla pieszych położonych wzdłuż nieruchomości przy (...) w W. na którym doszło do upadku L. N. (1). Oceniając czy Spółdzielnia dopełniła obowiązku należy odwołać się do kryterium dochowania przez nią należytej staranności w tym zakresie. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2017 r., o sygn.

III CSK 356/16, wskazano, że w warunkach odwilży w okresie zimowym, w godzinach nocnych, podczas opadów atmosferycznych, nie sposób oczekiwać od właściciela nieruchomości przylegającej do chodnika, aby w sposób nieprzerwany i permanentny zapewniał całkowite uprzątnięcie chodnik błota, śniegu i lodu. Jednocześnie podkreślono, że przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 1399 ze zm.) nie określają częstotliwości wykonywania tych czynności. Dochowanie należytej staranności przez właściciela nieruchomości następuje wówczas, gdy czynności te wykonywane są w sposób periodyczny, nawet jeśli efekt tych działań nie jest trwały.

Jednakże w ocenie Sadu sposób zorganizowania prac mających na celu zapewnienie utrzymania chodników przez Spółdzielnię w weekendy nie spełnia kryteriów należytej staranności, co pozwala na przypisanie jej winy za zaniechanie w tym zakresie. Podkreślić wypadnie, iż jak wynika z zeznań zatrudnionego do utrzymania nieruchomości w należytym stanie dozorcy, był on zobowiązany do dbania o stan chodników tylko w dni powszednie od godziny 7 do 15. W pozostałym zakresie czynił to z własnej inicjatywy, by ułatwić sobie pracę w poniedziałek.

Biorąc pod uwagę, iż w dniach 16-18 marca 2018 r. (od piątku do niedzieli) miało dojść do dużych opadów śniegu i niskich temperatur mogących skutkować oblodzeniem, taka organizacja prac mających na celu utrzymanie stanu chodników nie może zostać uznana za dochowanie należytej staranności przez Spółdzielnię. Gdyby doszło do posypania oblodzonego chodnika w sobotę rano, w ocenie Sądu Okręgowego doszłoby do wypełnienia ustawowego obowiązku, jednakże pozostawienie jego stanu poza kontrolą na cały weekend w którym miało dojść do opadów śniegu i oblodzeń nie może zostać uznane za zachowanie należytej staranności w tym zakresie.

W niedopełnienie przez Spółdzielnię (...) obowiązku utrzymania chodnika pieszego w stanie bezpiecznym należy uznać za zaniechanie zawinione, gdyż organ zarządzający nieruchomością (podobnie jak jej właściciel) winien przewidzieć zagrożenie związane z opadami śniegu i obniżeniem temperatury poniżej zera. Brak podjęcia adekwatnych czynności prewencyjnych, takich jak regularne odśnieżanie i posypywanie nawierzchni piaskiem, stanowi naruszenie właściwego obowiązku staranności przy prowadzeniu zarządu nieruchomością. W konsekwencji pozwany ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za szkodę i krzywdę powoda, jednakże tylko w zakresie w którym występuje adekwatny związek przyczynowo – skutkowy między wypadkiem z 17 marca 2018 r., a szkodą i krzywdą powoda.

Według przepisów Kodeksu cywilnego związek przyczynowy istnieje jedynie wówczas, gdy w łańcuchu kolejnych przyczyn i skutków mamy do czynienia z takimi przyczynami, które normalnie wywołują dane skutki. I tak w zakresie odszkodowania związek taki występuje tylko w zakresie leków przeciwbólowych i plastrów które powód nabył w okresie po wypadku. Pozostałe rachunki dokumentujące nabycie pieluch, podkładów, remont mieszkania w celu ułatwienia funkcjonowania osobie z ograniczeniami sprawności nie mogły zostać uznane za dokumentujące szkodę związaną ze zdarzeniem z 17 marca 2018 r., bowiem konieczność ich poniesienia wynikała z ogólnego stanu zdrowia i schorzeń występujących u L.

N. (1) niezależnie od upadku na lodzie i złamania prawej ręki. W związku z powyższym Sąd za zasadne uznał roszczenie odszkodowawcze tylko w zakresie kwoty 53,77 zł, co uzasadniało zasądzenie na rzecz każdego z powodów po 26,89 zł. Przepis art. 445 k.c. stanowi o możliwości przyznania zadośćuczynienia za krzywdę którą poszkodowany doznał w związku z uszkodzeniem jego ciała bądź wywołaniem rozstroju zdrowia. Przez uszkodzenie ciała należy rozumieć naruszenie integralności fizycznej, tj. możliwe do zaobserwowania naruszenie ciągłości i spójności jego tkanek zewnętrznych i wewnętrznych (np. w postaci ran, siników, stłuczeń, obrażeń narządów wewnętrznych etc.).

Z kolei rozstrój zdrowia to stan zakłócenia normalnego funkcjonowania organizmu (jako całości lub poszczególnych jego organów). Przy czym rozstrój taki może dotyczyć jak zdrowia fizycznego, tak i psychicznego. W zakresie ustalenia wysokości zadośćuczynienia sąd dysponuje pewnym luzem decyzyjnym, przy czym uwzględnia całokształt okoliczności sprawy, w szczególności stopień nasilenia negatywnych przeżyć poszkodowanego, obejmujących zarówno cierpienia fizyczne, jak i psychiczne, zakres doznanego uszczerbku, trwałość skutków naruszenia, wpływ na dalsze funkcjonowanie, etc. Jednocześnie warto nadmienić, iż zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny i nie może prowadzić do nieuzasadnionego wzbogacenia poszkodowanego.

W niniejszej sprawie, mając na uwadze intensywność doznanych przez L. N. (1) dolegliwości bólowych, konieczność przebycia zabiegu operacyjnego, długotrwały proces leczenia, podeszły wiek powoda który w sposób istotny spotęgował skalę cierpień i utrudnił rehabilitację i powrót do sprawności, tut. Sąd uznał za zasadne solidarne zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie 60.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia, w wysokości po 30.000 zł stosownie do udziału każdego z powodów w spadku po L. N. (1). Miarkując wysokość zadośćuczynienia do powyższej kwoty Sąd miał na względzie, iż za znaczną część cierpień powoda opisywanych przez jego żonę i syna odpowiadał jego ogólny stan zdrowia i schorzenia nie pozostające w związku z wypadkiem – powodów należy się zadośćuczynienie za ból i cierpienia związane ze złamaniem ręki i procesem leczenia tego urazu.

W niniejszej sprawie tut. Sąd wskutek omyłki pisarskiej zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonej na rzecz powodów kwoty w pkt. I a), b) oraz pkt. II a), b) od daty 14 lutego 2018 r. (a więc sprzed daty zdarzenia szkodzącego), podczas gdy - zgodnie z ustalonym stanem faktycznym oraz obowiązującymi przepisami (art. 455 k.c.) - właściwą datą początkową naliczania odsetek jest data 14 lutego 2019 r., a więc dzień po upływie wezwania pozwanego do zapłaty, co wynika z potwierdzenia odebrania w dniu 6 lutego 2019 r. przez pozwane Towarzystwo ostatecznego przedprocesowego wezwania do zapłaty.

Z uwagi na ściśle osobisty charakter renty z tytułu zwiększonych potrzeb, świadczenie to nie podlega dziedziczeniu i nie przechodzi na następców prawnych zmarłego powoda. Nadto, wobec cofnięcia przez nowych powodów roszczenia w części obejmującej przedmiotową rentę, tut. Sąd, kierując się powyższymi okolicznościami, orzekł jak w pkt. III niniejszego wyroku. Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 98 k.p.c., która stanowi o obowiązku zwrotu kosztów przez stronę przegrywającą sprawę, Sąd w pkt. V przedmiotowego wyroku dokonał stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu, obciążając powodów w 40%, zaś pozwanego w 60%.

Z uwagi na powyższe tut. Sąd orzekł jak w sentencji. sędzia Piotr Królikowski