IV P 268/25 · Sąd powszechny

Sygnatura akt IV P 268/25 POSTANOWIENIE Dnia 12 stycznia 2026 roku Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: asesor sądowy Marta Sedlaczek po rozpoznaniu 12 stycznia 2026 roku we Wrocławiu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Skarbu Państwa – (...) we S. przeciwko I. R. o zapłatę postanawia:

1. odmówić podjęcia zawieszonego postępowania;

2. oddalić wniosek strony pozwanej o ustanowienie kuratora dla pozwanego;

3. umorzyć postępowanie w sprawie. Sygn. akt IV P 268/25

UZASADNIENIE

postanowienia z dnia 12 stycznia 2026 r. Zobowiązaniem z dnia 26 czerwca 2025 r. doręczonym w dniu 4 lipca 2025 r. (k.

79) tut. Sąd zobowiązał stronę powodową Skarb Państwa – (...) we S., w związku z nieodebraniem przez pozwanego I. R. odpisu nakazu zapłaty wraz z odpisem pozwu, załącznikami oraz pouczeniem do doręczenia pozwanemu tej korespondencji za pośrednictwem komornika sądowego stosownie do treści przepisu art. 139 1 § 1 k.p.c. oraz złożenia do akt sprawy potwierdzenia doręczenia powyższych pism pozwanemu za pośrednictwem komornika, względnie zwrotu tych pism i przedstawienia dowodu na piśmie, że pozwany przebywa pod adresem wskazanym w pozwie (k. 78).

Wezwanie zostało podjęte przez pełnomocnika strony pozwanej z dniem 04 lipca 2025 r. Postanowieniem z dnia 12 września 2025 r. tut. Sąd na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. zawiesił postępowanie w sprawie (k. 80). Pismem z dnia 15 grudnia 2025 r. (data stempla pocztowego k. 101) strona powodowa wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania oraz ustanowienie dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego kuratora do reprezentowania jego praw w toczącym się postępowaniu. W uzasadnieniu swojego stanowiska powód wskazał, że złożył do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Trzebnicy Świętopełka Glegoły wniosek o doręczenie korespondencji w trybie doręczenia zastępczego przez komornika.

Czynność ta nie przyniosła jednak rezultatu, gdyż – zgodnie z ustaleniami komornika – pozwany przebywał poza granicami kraju, co uniemożliwiło skuteczne doręczenie. Powód podniósł następnie, że wobec podjętych działań zmierzających do ustalenia aktualnego miejsca pobytu pozwanego, a także wobec stwierdzonego przebywania pozwanego za granicą i braku możliwości doręczenia mu pism sądowych, zasadne było wystąpienie z wnioskiem o ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu. W ocenie powoda, w zaistniałym stanie faktycznym istniały przesłanki do podjęcia postępowania w tym zakresie oraz ustanowienia kuratora procesowego (k. 87-88).

Sąd zważył, co następuje:

Wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania i ustanowienia kuratora dla pozwanego nie zasługiwał na uwzględnienie, albowiem postępowanie w sprawie podlegało umorzeniu. Zgodnie z art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c. sąd obowiązany jest umorzyć postępowanie zawieszone na podstawie art. 177 § 1 pkt 5 lub 6 k.p.c., jeżeli wniosek o jego podjęcie nie zostanie zgłoszony w terminie trzech miesięcy od daty wydania postanowienia o zawieszeniu. Konstrukcja przepisu – posługująca się zwrotem „umarza” – wskazuje na jego charakter bezwzględnie obowiązujący: po ziszczeniu się ustawowej przesłanki sąd nie dysponuje żadną swobodą decyzyjną, lecz ma obowiązek wydać postanowienie o umorzeniu postępowania.

Ratio legis tej regulacji polega na zdyscyplinowaniu stron do aktywnego udziału w procesie oraz przeciwdziałaniu przewlekłości postępowań poprzez skrócenie okresu, w którym bierność stron może pozostawać bez konsekwencji. W doktrynie podkreśla się, że rozwiązanie to wzmacnia zasadę kontradyktoryjności i inicjatywy procesowej stron, akcentując ich obowiązek współdziałania w sprawnym prowadzeniu postępowania ( por. A. Olaś [w:] Kodeks postępowania cywilnego…, red. T. Zembrzuski, Warszawa 2020, s. 398). W świetle utrwalonego orzecznictwa termin trzymiesięczny, o którym mowa w art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c., biegnie od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu, a nie od dnia jego doręczenia czy uprawomocnienia, zatem decydująca jest data samego postanowienia, co wyklucza możliwość wiązania początku biegu terminu z późniejszymi zdarzeniami procesowymi ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 października 1974 r., sygn. akt III PRN 45/74, OSNCP 1975/4, poz. 70).

W realiach niniejszej sprawy postanowieniem z dnia 12 września 2025 r. postępowanie zostało zawieszone na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. Termin do złożenia wniosku o podjęcie postępowania upłynął zatem z dniem 12 grudnia 2025 r. Wniosek pełnomocnika powoda został nadany dopiero 15 grudnia 2025 r., a więc po upływie ustawowego terminu. W konsekwencji przesłanka umorzenia postępowania ziściła się w sposób oczywisty. W doktrynie dominuje pogląd, że termin do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania ma charakter nieprzywracalny, co dodatkowo podkreśla jego prekluzyjny charakter ( por.

W. Broniewicz, Terminy w postępowaniu cywilnym, NP 1971/9, s. 1327 i n.; A. Laskowska, Zawieszenie sądowego postępowania rozpoznawczego…, s. 335; P. Grzegorczyk [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz…, Warszawa 2016, s. 838). Choć w literaturze prezentowane są również odmienne stanowiska, nie znajdują one odzwierciedlenia w dominującej linii orzeczniczej ani w wykładni językowej przepisu. Po upływie trzymiesięcznego terminu sąd nie może podjąć zawieszonego postępowania, lecz ma obowiązek je umorzyć ( por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 5 września 2022 r., sygn. akt I Acz 41/22, LEX nr 3553209).

Wobec powyższego Sąd rozpoznający niniejszą sprawę odmówił podjęcia zawieszonego postępowania oraz oddalił wniosek o ustanowienie kuratora dla pozwanego, albowiem postępowanie w sprawie podlegało umorzeniu. Na marginesie należy zaznaczyć, że umorzenie postępowania zawieszonego w pierwszej instancji nie pozbawia powoda możliwości ponownego wytoczenia powództwa. Niemniej jednak poprzedni pozew nie wywołuje już żadnych skutków procesowych, które ustawa wiąże z jego wniesieniem. Umorzenie prowadzi bowiem do unicestwienia wszelkich skutków procesowych, w tym do bezskuteczności nieprawomocnych orzeczeń wydanych w umorzonym postępowaniu, takich jak nakazy zapłaty czy wyroki zaoczne ( por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 września 1969 r., sygn. akt II CZ 94/69, LEX nr 6559; z dnia 6 maja 1998 r., sygn. akt II CKN 740/97, LEX nr 33936; z dnia 6 maja 1998 r., sygn. akt II CKN 740/97, LEX nr 1633785).

Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji postanowienia.