VI Ka 1343/25 · Sąd powszechny

Warszawa, dnia 9 lutego 2026 r. Sygn. akt VI Ka 1343/25 1 2WYROK 2.1W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 3Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: 4 Przewodniczący: SSO Tomasz Morycz 6protokolant: protokolant sądowy Dominika Mroczka 7przy udziale prokuratora Mariusza Ejflera 8po rozpoznaniu dnia 9 lutego 2026 r. 9sprawy U. D. syna F. i U., ur. (...) w J. 10oskarżonego o przestępstwo z art. 244 kk w zw. z art. 64 § 1 kk 11na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego i prokuratora 12od wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim 13z dnia 29 lipca 2025 r. sygn. akt II K 345/25 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że z opisu przypisanego oskarżonemu czynu eliminuje zwrot, że popełnił go w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności, za przestępstwo podobne do przestępstwa, za które był już skazany, a z podstawy skazania eliminuje art. 64 § 1 kk, łagodząc wymierzoną mu karę do 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności i na podstawie art. 63 § 1 kk zaliczając na jej poczet okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 28 lipca 2025 roku, godz. 11:40 do dnia 29 lipca 2025 roku, godz. 13:45;

II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; III. zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych w postępowaniu odwoławczym, przejmując wydatki na rachunek Skarbu Państwa.

UZASADNIENIE

Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 1343/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1 Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia 29 lipca 2025 r. w sprawie o sygn. akt. II K 345/25 1.2 Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.3.

Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☐co do winy ☐co do kary ☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji. ☒art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☐uchylenie ☒zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.1. Ustalenie faktów 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Wskazać oskarżonego. Wskazać fakt. Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód. U. D. Sytuacja majątkowa Dotychczasowa karalność Przestrzeganie przepisów ruchu drogowego Wymierzenie oskarżonemu wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Ciechanowie z dnia 16 kwietnia 2020 r. w sprawie o sygn. akt II K 843/19 kary łącznej 1 roku i 9 miesięcy pozbawienia wolności, obejmującej karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy - Woli w Warszawie z dnia 1 października 2014 r. w sprawie o sygn. akt V K 199/14, następnie zmieniony wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt IX Ka 1175/14, za czyn z art. 178a § 1 i 4 kk oraz karę 5 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Ciechanowie z dnia 31 sierpnia 2018 r. w sprawie o sygn. akt II K 515/18.

Kara łączna została wykonana w dniu 25 sierpnia 2021 r. Skazanie wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy - Woli w Warszawie z dnia 1 października 2014 r. w sprawie o sygn. akt V K 199/14 za czyn z art. 178a § 1 i 4 kk wynikało z uprzedniej karalności za przestępstwo z art. 178a § 1 kk, a nie dodatkowo z dopuszczenia się tego czynu w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo. W (...) oskarżonemu urodziło się dziecko. Informacja e-PUAP - k.132 Karta karna - k.168-171 Informacja - k.134-136 Odpisy wyroków - k.151-151v, 152-152v, 159-160, 161 Uzasadnienie wyroku - k.177a-177c Kopia odpisu skróconego aktu urodzenia - k.177 0.12.1.2.

Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Wskazać oskarżonego. Wskazać fakt. Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód. 0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Wskazać fakt Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu. Sytuacja majątkowa Dotychczasowa karalność Przestrzeganie przepisów ruchu drogowego Wymierzenie oskarżonemu wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Ciechanowie z dnia 16 kwietnia 2020 r. w sprawie o sygn. akt II K 843/19 kary łącznej 1 roku i 9 miesięcy pozbawienia wolności, obejmującej karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy - Woli w Warszawie z dnia 1 października 2014 r. w sprawie o sygn. akt V K 199/14, następnie zmieniony wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt IX Ka 1175/14, za czyn z art. 178a § 1 i 4 kk oraz karę 5 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Ciechanowie z dnia 31 sierpnia 2018 r. w sprawie o sygn. akt II K 515/18 za czyn z art. 178a § 1 i 4 kk.

Kara łączna została wykonana w dniu 25 sierpnia 2021 r. Skazanie wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy - Woli w Warszawie z dnia 1 października 2014 r. w sprawie o sygn. akt V K 199/14 za czyn z art. 178a § 1 i 4 kk wynikało z uprzedniej karalności za przestępstwo z art. 178a § 1 kk, a nie dodatkowo z dopuszczenia się tego czynu w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo. W dniu (...) r. oskarżonemu urodziło się dziecko. Informacja e-(...) - k.132 Karta karna - k.168-171 Informacja - k.134-136 Odpisy wyroków - k.151-151v, 152-152v, 159-160, 161 Uzasadnienie wyroku - k.177a-177c Kopia odpisu skróconego aktu urodzenia - k.177 Dokumenty sporządzone przez uprawnione podmioty, nie kwestionowane i nie budzące żadnych wątpliwości. 0.12.2.2.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Wskazać fakt Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu. . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut Prokurator zaskarżonemu wyrokowi zarzucił obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a to art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. poprzez niedokładne określenie w opisie czynu przypisanemu oskarżonemu wszystkich niezbędnych elementów zachowania oskarżonego należących do ustawowych znamion recydywy specjalnej podstawowej stypizowanej w art. 64 § 1 k.k., w szczególności pominięcie określenia, że oskarżony inkryminowanego czynu dopuścił się będąc uprzednio skazany za umyślne przestępstwo podobne - co w konsekwencji doprowadziło do skazania oskarżonego za popełnienie czynu, którego opis zawarty w części dyspozytywnej wyroku nie zawierał wszystkich ustawowych znamion recydywy specjalnej podstawowej, pomimo zasadnie przyjętej kwalifikacji prawnej czynu w zw. z art. 64 § 1 k.k. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny.

Zarzut był niezasadny, albowiem z uwagi na uznanie, że oskarżony nie działał w warunkach recydywy z art. 64 § 1 kk modyfikacja opisu przypisanego czynu w tym zakresie była niemożliwa. Wniosek Prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uzupełnienie opisu czynu przypisanemu oskarżonemu w pkt I. wyroku o wszystkie ustawowe znamiona recydywy specjalnej podstawowej z art. 64 § 1 k.k. poprzez przyjęcie w ramach zarzucanego oskarżonemu czynu, że oskarżony czyn ten popełnił w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności, będąc uprzednio skazany za umyślne przestępstwo podobne - a w pozostałej części o utrzymanie zaskarżonego orzeczenia w mocy.

☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny lub niezasadny. Z uwagi na niezasadność zarzutu na uwzględnienie nie zasługiwał także skorelowany z nim wniosek. Lp. Zarzut Obrońca oskarżonego zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. Naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 64 § 1 k.k.:

a) Poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, w której zarzucany oskarżonemu czyn i przypisany przez Sąd bez żadnej modyfikacji opis czynu wskazuje, że podstawą zastosowania art. 64 § 1 k.k. był wyrok Sądu Rejonowego w Ciechanowie z dnia 31.08.2018 r. o sygn. II K 515/18, w którym orzeczono karę 5 (pięciu) miesięcy pozbawienia wolności, a w konsekwencji nie zostały spełnione przesłanki do przypisania recydywy, gdyż wyrok ten nie dotyczył kary pozbawienia wolności powyżej 6 miesięcy;

b) Poprzez błędne przyjęcie, że czyn z art. 178a § 1 i 4 k.k. stanowi przestępstwo podobne w rozumieniu art. 115 § 3 k.k. do czynu z art. 244 k.k., a w konsekwencji umożliwia przypisanie recydywy z art. 64 § 1 k.k., podczas gdy są to przestępstwa z innego rozdziału kodeksu karnego i chronią zupełnie odmienne dobra prawne, tj. art. 244 k.k. znajduje się w rozdziale XXX dotyczącym przestępstw przeciwko wymiarowi sprawiedliwości (chroni powagę wymiaru sprawiedliwości), a art. 178a k.k. w rozdziale XXI dotyczącym przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (chroni bezpieczeństwo w ruchu drogowym), a odrębność tę potwierdza m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2018 r. o sygn. III KK 97/18, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2011 r. o sygn. V KK 320/11, a także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2012 r. o sygn. II KK 300/12.

2. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na:

a) Przyjęciu, że zachowanie oskarżonego stanowiło przestępstwo z art. 244 k.k. w sytuacji, w której Trybunał Konstytucyjny mocą wyroku z dnia 4 czerwca 2024 r. w sprawie o sygn. SK 22/21 (odpis wyroku w aktach sprawy) orzekł, że przepis w jakim obliguje sąd do orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 k.k., jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a w niniejszej sprawie oskarżony miał w ten sposób orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów, a w konsekwencji Sąd I instancji w przedmiotowej sprawie miał możliwość dokonania rozproszonej kontroli konstytucyjnej na podstawie art. 8 w zw. z art. 178 Konstytucji, co powinno doprowadzić Sąd do wniosku, że oskarżony nie mógł popełnić zarzucanego mu czynu z art. 244 k.k., bowiem skutecznie nie został orzeczony wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów, a więc nie są spełnione znamiona przestępstwa z art. 244 k.k.;

b) Przyjęciu, że w realiach niniejszej sprawy zachodzą przesłanki do przypisania oskarżonemu działania w warunkach powrotu do przestępstwa z art. 64 § 1 k.k., co wykluczają okoliczności przedmiotowo-podmiotowe sprawy.

3. Naruszenie art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez brak wzięcia pod uwagę przy wyrokowaniu dowodów z dokumentów złożonych na rozprawie w dniu 29 lipca 2025 r. w postaci zaświadczenia od lekarza z dnia 28.07.2025 r. na okoliczność wizyty żony oskarżonego (tj. F. D.) u lekarza i przyczyn jazdy samochodem przez oskarżonego, ugody alimentacyjnej oraz umowy najmu mieszkania na okoliczność wysokość alimentów i ustabilizowanej sytuacji życiowej oskarżonego, które to dowody mogły mieć wpływ na wymiar kary, a sąd w uzasadnieniu wyroku nie wskazał, że wziął je za podstawę ustalania faktów, jak również nie wskazał z jakich względów dowody te nie zostały uwzględniane przy ustalania faktów.

4. Rażącą niewspółmierność kary, wyrażającą się wymierzeniem bezwzględnej kary pozbawienia wolności w wymiarze 1 (jednego) roku, gdy okoliczności sprawy uzasadniały wymierzenie kary łagodniejszej, bowiem:

a) Oskarżony dotychczas przestrzegał zakazu sądowego i wyłącznie incydentalnie wsiadł do samochodu celem zawiezienia ciężarnej żony do lekarza z Z. (miejsce zamieszkania oskarżonego) do X. (siedziba lekarza);

b) Oskarżony znajdował się w atypowej sytuacji motywacyjnej, bowiem musiał zawieźć żonę do lekarza;

c) Oskarżony od razu przyznał się do zarzucanego mu czynu, złożył wyjaśnienia oraz wyraził skruchę, co należało ocenić jako najpoważniejszą okoliczność łagodzącą;

d) Oskarżony szczerze żałuje popełnionego czynu;

e) Oskarżony ma ustabilizowaną sytuację życiową, tj. pracuje, ma stałe miejsce zamieszkania, ma żonę w ciąży, a nadto łoży alimenty i odbywa kontakty z dwójką małoletnich dzieci z poprzedniego związku, co potwierdzają dowody z wyjaśnień oskarżonego, zeznań świadka F. D., umowa najmu lokalu mieszkalnego oraz treść ugody alimentacyjnej na dzieci;

f) Społeczna szkodliwość zarzucanego czynu nie była znaczna;

g) Sąd I instancji przecenił okoliczności obciążające i nie docenił okoliczności łagodzących dotyczących oskarżonego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny. Zarzuty były niezasadne. Jeśli chodzi o przypisane oskarżonemu działanie w warunkach recydywy z art. 64 § 1 kk, to skarżący błędnie wskazał, że miało to wynikać ze skazania wyrokiem Sądu Rejonowego w Ciechanowie z dnia 31 sierpnia 2018 r. w sprawie o sygn. II K 515/18 za czyn z art. 178a § 1 i 4 kk, którym wymierzono oskarżonemu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności.

W rzeczywistości jej źródłem miał być wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy - Woli w Warszawie z dnia 1 października 2014 r. w sprawie o sygn. akt V K 199/14, następnie zmieniony wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt IX Ka 1175/14, za czyn z art. 178a § 1 i 4 kk, którym wymierzono mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a więc znacznie przekraczającą 6 miesięcy, co jest jednym z warunków zaistnienia recydywy z art. 64 § 1 kk. W/w wyrok Sądu Rejonowego w Ciechanowie z dnia 31 sierpnia 2018 r. w sprawie o sygn. akt II K 515/18 został powołany w opisie czynu dlatego, że oskarżony naruszył orzeczony nim dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Nie można się również zgodzić ze skarżącym, że oskarżony nie popełnił czynu z art. 244 kk, albowiem wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. w sprawie o sygn. akt SK 22/21 uznano, że przepis art. 42 § 3 kk w zakresie, w którym obligujące sąd do orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 kk jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Po pierwsze, wyrok Sądu Rejonowego w Ciechanowie z dnia 31 sierpnia 2018 r. w sprawie o sygn.

II K 515/18 jest prawomocny wraz ze wszystkimi wynikającymi z tego faktu konsekwencjami. Oskarżony mógł kwestionować orzeczenie w tym zakresie, jednak tego nie zrobił. Po drugie, ewentualna modyfikacja byłaby możliwa w drodze wznowienia postępowania, czego oskarżony się nie domagał. Po trzecie, w/w nie dzieje się automatycznie, a jest wynikiem wnikliwej analizy, czy gdyby orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechaniczne nie było obligatoryjne, to czy podjęto by identyczną decyzję. W tym kontekście wskazać należy, że oskarżony był aż czterokrotnie karany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w postanie nietrzeźwości, a tym dwukrotnie za czyn z art. 178a § 1 i 4 kk, który przewiduje taką instytucję.

Zdaniem Sądu Okręgowego trwałe wyeliminowanie go z grona uczestników ruchu drogowego było zatem ze wszech miar prawidłowe. Nie można się wreszcie zgodzić ze skarżącym, że czyn z art. 178a § 1 i 4 kk nie może być przestępstwem podobnym do art. 244 kk. Jak bowiem słusznie wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 maja 2020 r. w sprawie o sygn. akt IV KK 737/19, przestępstwo z art. 178a § 1 i 4 in fine kk jest przestępstwem podobnym w rozumieniu art. 115 § 3 KK do występku niezastosowania się do zakazu prowadzenia pojazdów, o którym mowa w art. 244 kk i może stanowić podstawę przypisania oskarżonemu tego ostatniego przestępstwa jako popełnionego w warunkach recydywy (art. 64 § 1 kk).

Jak podano w uzasadnieniu w/w orzeczenia, przepis art. 178a § 4 kk cechuje niejednorodny charakter normatywny: pierwsza jego część wyraża instytucję nadzwyczajnego obostrzenia kary, polegającą na specyficznej recydywie w zakresie przestępstw komunikacyjnych. Odmienny charakter ma druga część art. 178a § 4 kk. W tej części art. 178a § 4 kk wysławia typ czynu zabronionego, bowiem okoliczności w nim wskazane związane są ściśle z oceną społecznej szkodliwości czynu sprawcy prowadzącego pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego (por. postanowienie SN z dnia 19 stycznia 2012 r., I KZP 22/11).

Należy więc wyraźnie odróżnić sytuację, kiedy sprawca czynu określonego w art. 178a § 1 kk był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo za przestępstwo określone w art. 173 , 174 , 177 lub art. 355 § 2 kk popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, od przypadku, w którym sprawca dopuścił się czynu określonego w art. 178a § 1 kk w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo.

Jeżeli zatem art. 178a § 4 in fine kk wysławia typ czynu zabronionego, należy rozważyć przedmiot ochrony tego przestępstwa. Bez wątpienia zasadniczym przedmiotem ochrony jest bezpieczeństwo w komunikacji, które może zostać zagrożone poprzez uczestniczenie w niej, w charakterze prowadzącego pojazd mechaniczny, osoby wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w związku ze skazaniem za przestępstwo. Sąd Okręgowy w pełni ten pogląd akceptuje. Przechodząc na grunt niniejszej sprawie, wprawdzie oskarżony był wcześniej skazany w/w wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy - Woli w Warszawie z dnia 1 października 2014 r. w sprawie o sygn. akt V K 199/14, następnie zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt IX Ka 1175/14, za czyn z art. 178a § 1 i 4 kk, jednak wynikało to z uprzedniej karalności za przestępstwo z art. 178a § 1 kk, a nie dodatkowo z dopuszczenia się go w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo.

Sąd Rejonowy, przypisując oskarżonemu recydywę z art. 64 § 1 kk, nie dysponował odpisami tych orzeczeń, a więc nie zapoznał się z opisem przypisanego mu czynu art. 178a § 1 i 4 kk. Opierał się jedynie na karcie karnej, co - nawet przy przyjęciu, że rozpoznawał sprawę w trybie przyspieszonym - było oczywiście niewystarczające. Nie pozwalało bowiem stwierdzić, co dokładnie było powodem przyjęcia takiej kwalifikacji prawnej, a co za tym idzie, czy zaistniała recydywa z art. 64 § 1 kk. Sąd Okręgowy naprawił to uchybienie, uzyskując nie tylko odpisy tych wyroków, ale również całe akta, z którymi wnikliwie się zapoznał.

W efekcie mógł dojść do zgoła odmiennych wniosków w tym zakresie, czego konsekwencją była zmiana zaskarżonego wyroku, wyeliminowanie recydywy z art. 64 § 1 kk z opisu czynu i podstawy skazania, a w dalszej kolejności złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary do 8 miesięcy pozbawienia wolności. Odnośnie kary, to jej rażąca niewspółmierność oznacza znaczną dysproporcję pomiędzy wymierzoną karą, środkiem karnym lub nawiązką a taką represją, która powinna być wymierzona, aby w odczuciu społecznym uznana została za sprawiedliwą.

Nie każda więc nietrafność wymiaru środka represji karnej uzasadnia zmianę orzeczenia. Zarzut rażącej niewspółmierności jest zasadny wtedy, gdy kara, środek karny lub nawiązka wprawdzie mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, ale nie uwzględnia w sposób właściwy okoliczności dotyczących sądowego ich wymiaru (art. 53–56 kk). Zarzut ten może dotyczyć wyboru rodzaju kary, środka karnego, nawiązki lub innego środka albo ich wysokości, czy też niezastosowania np. instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary.

Jak słusznie wskazał Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 stycznia 2021 r. w sprawie o sygn. akt II AKa 143/20, rażąca niewspółmierność, zachodzi tylko wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można było przyjąć, iż zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez sąd pierwszej instancji a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary. Sąd Okręgowy podziela również pogląd Sądu Apelacyjnego w Poznaniu zawarty w wyroku z dnia 3 marca 2021 r. w sprawie o sygn. akt II AKa 211/20.

Wskazano w nim, że zarzut niewspółmierności kary, jako zarzut z kategorii ocen, można zasadnie podnosić, gdy kara jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy, innymi słowy - gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą. Niewspółmierność więc zachodzi wówczas, gdy suma zastosowanych kar i innych środków, wymierzona za przypisane przestępstwa, nie odzwierciedla należycie stopnia szkodliwości społecznej czynu i nie uwzględnia w wystarczającej mierze celów kary.

Trzeba pamiętać, że zgodnie z art. 438 pkt 4 kpk ta niewspółmierność kary musi być „rażąca”. Chodzi tu więc przy wykazaniu tego zarzutu nie o każdą różnicę co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby - również w potocznym znaczeniu tego słowa - rażąco niewspółmierną, to jest niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować. Tym samym dopiero wykazanie rażącej niewspółmierności kary, a więc istnienia wyraźnej dysproporcji między karą wymierzoną przez sąd pierwszej instancji a karą, jaką należałoby wymierzyć w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary, uzasadnia korektę zaskarżonego wyroku przez sąd odwoławczy.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, oskarżony nie dostosował się do orzeczonego wobec niego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio. Wprawdzie tłumaczył się koniecznością zawiezienia żony, która znajdowała się wówczas w ciąży do szpitala w X., jednak ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynikało, żeby była to potrzeba nagła, nieplanowana, a co za tym idzie, żeby nie dało się zapewnić transportu w inny sposób, w tym komunikacją publiczną. Ponadto oskarżony i jego żona z pewnością mają rodzinę czy znajomych, którzy mogli udzielić im pomocy i wsparcia.

Poza tym, skoro żona oskarżonego zdecydowała się na lekarza z X., to znając sytuację męża, w tym ciążący na nim zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio, świadomie i dobrowolnie decydowała się na wszelkie niedogodności związane z dojazdami. Oskarżony nie mógł jej w tym pomóc pod groźbą popełnienia przestępstwa, do czego doszło w niniejszej sprawie. Czyn z art. 244 kk jest zagrożony karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Ostatecznie wymierzona kara 8 miesięcy pozbawienia wolności jest zatem zbliżona do dolnej granicy.

Ponadto, jak już wyżej wskazano, oskarżony jest osobą wielokrotnie karaną. Co więcej, w przeszłości przebywał już w zakładzie karnym, co nie spowodowało zmiany jego postępowania. Dlatego jedynie kara pozbawienia wolności jest właściwą reakcją na czyn, którego się dopuścił, a którego społeczna szkodliwość - wbrew twierdzeniom skarżącego - z pewnością nie jest nieznaczna. Ostatecznie orzeczonej kary 8 miesięcy pozbawienia wolności nie sposób zatem uznać za niewspółmierną, a tym bardziej rażąco. Zarówno Sąd Rejonowy, jak i Sąd Okręgowy wziął pod uwagę wszystkie okoliczności, w tym również łagodzące.

Wśród nich była ustabilizowana sytuacja rodzinna i zawodowa oskarżonego, jak również przyznanie się do popełnienia zarzucanego mu czynu, które w realiach niniejszej sprawy, kiedy został zatrzymany do kontroli drogowej i jego sprawstwo od początku nie budziło żadnych wątpliwości, nie miało większego znaczenia. Jednocześnie wątpliwości nie budziły pozostałe rozstrzygnięcia, w tym zakaz prowadzenia pojazdów i świadczenie pieniężne. Wniosek Obrońca oskarżonego wniósł o:

1. W pierwszej kolejności - w przypadku podzielenia przez Sąd zarzutu dotyczącego braku skutecznego orzeczenia dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych (zarzut nr 2a) - zmianę wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu.

2. W drugiej kolejności - w przypadku braku podzielenia przez Sąd w/w zarzutu nr 2a - o wyeliminowanie z opisu czynu i podstawy skazania art. 64 § 1 k.k., a następne wymierzenie oskarżonemu kary za czyn z art. 244 k.k. w zw. z art. 37a k.k. w następujący sposób:

a) Kary grzywny w wymiarze 150 stawek dziennych w wysokości po 100 zł każda (tj. łącznie 15.000 zł);

b) Orzeczenie na podstawie art. 43 a § 2 k.k. obowiązkowego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 5.000 złotych;

c) Orzeczenie na podstawie art. 42 § la k.k. obligatoryjnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat;

d) Zwolnienie oskarżonego z koszów sądowych. - ewentualnie orzeczenie przez Sąd innej łagodniejszej kary. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny lub niezasadny. Wnioski były częściowo zasadne. O ile brak było podstaw do uniewinnienia oskarżonego, o tyle z opisu przypisanego mu czynu i podstawy skazania wyeliminowano recydywę z art. 64 § 1 kk, a w konsekwencji złagodzono wymierzoną mu karę do 8 miesięcy pozbawienia wolności. Nastąpiło to jednak z innych powodów niż podnoszone przez skarżącego, o czym mowa była wyżej.

4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU Wskazać wszystkie okoliczności, które sąd uwzględnił z urzędu, niezależnie od granic zaskarżeniai podniesionych zarzutów (art. 439 k.p.k., art. 440 k.p.k.). Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności.

5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1.3 1 Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia 29 lipca 2025 r. w sprawie o sygn. akt. II K 345/25 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy. Jak już wyżej wskazano, oskarżony dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu. Kwestią wymagającą weryfikacji była jedynie recydywa z art. 64 § 1 kk i wymierzona mu kara. 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1.3.1 1. Przedmiot i zakres zmiany Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że z opisu przypisanego oskarżonemu czynu wyeliminował zwrot, że popełnił go w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności, za przestępstwo podobne do przestępstwa, za które był już skazany, a z podstawy skazania wyeliminował art. 64 § 1 kk, łagodząc wymierzoną mu karę do 8 miesięcy pozbawienia wolności i na podstawie art. 63 § 1 kk zaliczając na jej poczet okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 28 lipca 2025 r., godz. 11:40 do dnia 29 lipca 2025 r., godz. 13:45.

W pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Zwięźle o powodach zmiany. Jak już wyżej wskazano, oskarżony nie spełnił warunków recydywy z art. 64 § 1 kk, popełniając w przeszłości przestępstwo, które - z uwagi na brak związku z naruszeniem zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo - nie było czynem podobnym do art. 244 kk. 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia.

4. Konieczność warunkowego umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i warunkowego umorzenia ze wskazaniem podstawy prawnej warunkowego umorzenia postępowania. 5. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia z wyroku Lp. Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku. Przytoczyć okoliczności.

6. Koszty Procesu Wskazać oskarżonego. Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku. Przytoczyć okoliczności. U. D. III Sąd Okręgowy zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych w postępowaniu odwoławczym, przejmując wydatki na rachunek Skarbu Państwa. Powyższe było wynikiem tego, że wskutek zainicjowanej przez skarżącego kontroli instancyjnej doszło do zmiany zaskarżonego wyroku na jego korzyść. Ponadto wymierzono mu karę bezwzględnego pozbawienia wolności, co może przełożyć się na jego sytuację materialną. Zwłaszcza jeśli nie uzyska zezwolenia na jej odbycie w ramach dozoru elektronicznego.

7. PODPIS 0.11.3 Granice zaskarżenia Wpisać kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Recydywa z art. 64 § 1 kk 0.11.3.1 Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐co do winy ☐co do kary ☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2 Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji. ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☐Uchylenie ☒zmiana 0.11.3 Granice zaskarżenia Wpisać kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Całość wyroku 0.11.3.1 Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐co do winy ☐co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2 Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji.

☒art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☐Uchylenie ☒zmiana